Czy weksle inwestycyjne są dobrą inwestycją – szansa czy zagrożenie?

337

W ostatnim czasie coraz częściej można spotkać się z różnego rodzaju ofertami posługującymi się pojęciem weksla inwestycyjnego. W materiałach promocyjnych i reklamach weksle inwestycyjne przedstawiane są jako atrakcyjna i bezpieczna alternatywa dla lokowania pieniędzy przez inwestorów indywidualnych. Co więcej, samo słowo „weksel” wydaje się mieć pozytywne konotacje, odwołujące się do efektywnego instrumentu prawnego, zapewniającego skuteczną egzekucję.

Czy weksle inwestycyjne także zasługują na tego typu renomę? Czym tak naprawdę one są? Na co należy zwracać szczególną uwagę przy podejmowaniu decyzji dotyczącej inwestycji w weksle inwestycyjne? Czy aby na pewno to bezpieczny instrument inwestycyjny? Na te pytania, odpowiedzi zostaną udzielone poniżej:

Weksel inwestycyjny – definicja

W tym artykule pominiemy zagadnienie samego weksla, ponieważ już zostało ono dokładnie wyjaśnione w tym tekście. Skoncentrujemy się więc wyłącznie na wekslu inwestycyjnym. Warto na samym początku zaznaczyć, że Prawo wekslowe nie zna pojęcia „weksla inwestycyjnego”. Oznacza to, że aby weksel inwestycyjny w ogóle był traktowany jako weksel w rozumieniu Prawa wekslowego należałoby przyjąć, że jest to szczególna postać weksla własnego, która jest wykorzystywana w określony sposób dla potrzeb oferowanej struktury inwestycyjnej.

Strony finansowania

Aby zrozumieć mechanikę działania weksla inwestycyjnego, należy zwrócić uwagę na rolę trzech podmiotów biorących udział w procesie finansowania za pomocą weksla inwestycyjnego. Są nimi:

  • Inwestor
  • Podmiot organizujący finansowanie (spółka)
  • Przedsiębiorca otrzymujący finansowanie

Mechanizm działania

Inwestor (często będący konsumentem) wpłaca swoje środki do podmiotu organizującego finansowanie, a w zamian otrzymuje wystawiony przez ten podmiot weksel inwestycyjny. Podmiot organizujący finansowanie przeznacza uzyskane w ten sposób od inwestora środki pieniężne na udzielenie pożyczki wybranemu przez siebie przedsiębiorcy – staje się zatem jedynie pośrednikiem w ramach tego finansowania, dokonując dalszej inwestycji pożyczonych mu środków. W efekcie przedsiębiorca otrzymuje pożyczkę od podmiotu organizującego finansowanie, a jej spłatę zabezpiecza ustanawiając hipotekę na swojej nieruchomości na rzecz tego podmiotu. Co istotne, nie ma tu zatem bezpośredniego związku prawnego pomiędzy podmiotem udostępniającym pierwotnie własne środki pieniężne a podmiotem, który je potem faktycznie wykorzystuje w ramach swojej działalności.

Patrząc na ten proces oczami inwestora, należy zwrócić uwagę, że z jego perspektywy kluczową rolę odgrywa otrzymany przez niego, w zamian za zainwestowane środki, dokument w postaci weksla inwestycyjnego. Na podstawie tego dokumentu, podmiot organizujący finansowanie zobowiązuje się zapłacić inwestorowi określoną kwotę w określonym terminie. Kwota ta składa się z równowartości zainwestowanego kapitału oraz z naliczonych odsetek.

Ponadprzeciętny zysk

Przeglądając dostępne na rynku oferty, można zauważyć, że poszczególne oferowane Grafika przedstawiająca weksel inwestycyjny i pieniądze weksle inwestycyjne różnią się między sobą oprocentowaniem, częstotliwością wypłaty odsetek oraz terminem wykupu całego weksla inwestycyjnego. Szczególnie wysokie oprocentowanie (sięgające 10% w skali roku) w dobie niemal zerowych stóp procentowych i ekstremalnie niskiego oprocentowania depozytów bankowych oraz lokat może stanowić niezwykle istotną zachętę dla potencjalnych inwestorów. Bardzo często można również spotkać się z zapewnieniami podmiotu organizującego finansowanie o bezpieczeństwie tego instrumentu i gwarantowanym zysku. Czy tak jest naprawdę?

Weksel inwestycyjny – czy to bezpieczne?

W świetle powyższego wątpliwości w kwestii czy inwestycję w weksle inwestycyjne faktycznie można uznać za bezpieczną, nasuwają się same. W sprawie bezpieczeństwa tych instrumentów w szczególności zwraca się uwagę na kilka kwestii.

Brak ochrony BFG

Po pierwsze, weksle inwestycyjne nie są objęte ochroną Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Oznacza to, że w przypadku potencjalnej niewypłacalności wystawcy weksla, inwestor może jedynie dochodzić zapłaty na zasadach ogólnych w ramach postępowania egzekucyjnego, upadłościowego lub restrukturyzacyjnego, co niejednokrotnie może skończyć się brakiem odzyskania zainwestowanych środków. Zwróćmy uwagę, że w przypadku upadłości przedsiębiorcy uzyskującego pożyczkę bądź podmiotu organizującego finansowanie, który wystawia weksle inwestycyjne, odzyskanie przez inwestora zainwestowanych środków może okazać się znacznie utrudnione lub nawet niemożliwe.

Brak nadzoru KNF

Po drugie, podmiot organizujący finansowanie, który wystawia weksle inwestycyjne, nie podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Inwestor nie może więc liczyć na zastosowanie środków nadzorczych przysługujących KNF w stosunku do podmiotów rynku finansowego.

Weksel inwestycyjny to nie papier wartościowy

Po trzecie, weksel inwestycyjny nie jest papierem wartościowym w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i nie stosuje się do niego przepisów ustawy o ofercie publicznej. Oznacza to, że inwestor może otrzymać tylko takie informacje, jakie spółka uzna za stosowne, a nawet żadnych. Inwestor musi także na własną ręką weryfikować informacje, jeśli je otrzyma. Istnieje więc ryzyko, że inwestor może nie uzyskać rzetelnych informacji dotyczących:

  • Przedsiębiorstwa uzyskującego zainwestowane środki w formie pożyczki, w tym jego sytuacji finansowej
  • Celu, na jaki zostaną przeznaczone przez przedsiębiorcę środki z pożyczki
  • Nieruchomości stanowiące zabezpieczenie pożyczki, ponieważ do weksli nie znajdują zastosowania wymogi informacyjne takie jak w przypadku publicznej emisji papierów wartościowych

Brak rejestracji w KDPW

Po czwarte, weksle inwestycyjne nie podlegają obowiązkowej rejestracji w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych – inaczej niż obligacje. Nie ma więc żadnego rejestru, w którym inwestor może sprawdzić, jaka jest wartość weksli inwestycyjnych wystawionych przez spółkę, udzielonych przez nią dotąd pożyczek dla Przedsiębiorców i realizowanych wykupów weksli. Inwestor musi opierać się wyłącznie na informacjach pochodzących od spółki.

Potencjalne problemy z odzyskaniem środków

Po piąte, inwestor nie jest bezpośrednim pożyczkodawcą dla przedsiębiorcy. Jeśli jednak działalność przedsiębiorcy nie przyniesie oczekiwanych zysków, inwestor może nie odzyskać swoich pieniędzy od spółki. Będzie ich musiał dochodzić w drodze egzekucji z nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie pożyczki. Może to być utrudnione ze względu na skomplikowaną ścieżkę wezwania do wykupu weksla, ograniczeniem czasowym obowiązywania zabezpieczenia hipotecznego, zaniżoną wycenę nieruchomości czy problemy z prawem jej własności.

Podwyższone ryzyko inwestycyjne wynikające z regulacyjnej „szarej strefy”

Warto także pamiętać, inwestycja w weksle inwestycyjne – tak jak każda inwestycja – wiąże się z ryzykiem utraty środków, przy czym ryzyko inwestowania w instrumenty funkcjonujące w ramach pewnych stref „szarości regulacyjnej” – do której należą weksle inwestycyjne, zawsze niesie ze sobą podwyższony poziom tego niebezpieczeństwa.

KNF i UOKiK ostrzegają

W wątku bezpieczeństwa weksli inwestycyjnych wypowiedziały się choćby Komisja Nadzoru Finansowego oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Organy te wskazują na powyższe ryzyka i sceptycznie oceniają bezpieczeństwo weksli inwestycyjnych. Komisja Nadzoru Finansowego apeluje o zachowanie ostrożności przed zainwestowaniem w weksle inwestycyjne, a Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazuje, że weksle inwestycyjne to nowy sposób na pozyskanie kapitału, który jako mechanizm jest ryzykowny dla konsumentów.

Czy zatem weksle inwestycyjne są dobrą inwestycją?

Należy zwrócić uwagę, że pomimo swojej nazwy, weksel inwestycyjny ma więcej wspólnego z pożyczką czy obligacjami niż z wekslem w rozumieniu Prawa wekslowego. Z tego powodu wiążą się z nim liczne ryzyka, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo inwestycji w taki instrument.

Pojawiają się również głosy ekspertów wskazujące, że weksle inwestycyjne to nic innego, Oszustwo finansowe jak próba ominięcia przepisów o emisji obligacji korporacyjnych. Otóż po aferze GetBack, która wybuchła w kwietniu 2018 roku obligacje korporacyjne znalazły się na cenzurowanym – od listopada 2018 obowiązuje znowelizowana ustawa o emisji obligacji, która wymaga rejestrowania ich w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych. Co więcej, wszystkie papiery dłużne podlegają ustawie o obrocie papierami wartościowymi oraz ofercie publicznej (w przypadku emisji publicznych). W zeszłym roku podniesiono również minimalny próg wartości emisji obligacji korporacyjnych notowanych na rynku Catalyst z 5 milionów złotych do 10 milionów PLN. Weksle inwestycyjne, mimo tego, że w praktyce spełniają dokładnie tę samą funkcję, co obligacje korporacyjne, są wyjęte spoza tych przepisów, a ich nadzorem nie zajmuje się KNF.

Dlatego więc wniosek nasuwa się sam – nowe, nieregulowane twory finansowe, takie jak weksle inwestycyjne cechują się bardzo wysokim ryzykiem inwestycyjnym, które jest niemal niemożliwe do oszacowania przez przeciętnego konsumenta. W efekcie zdecydowanie należy rozpatrywać je jako zagrożenie utraty kapitału, a nie okazję na pewną bezpieczną i ponadprzeciętnie intratną inwestycję.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments