Podatek Belki – czym jest i kto go płaci

87

Początek roku zawsze jest okresem, w którym wiele osób podsumowuje poprzednie 12 miesięcy swojego życia. Dotyczy to różnych dziedzin, lecz akurat w przypadku finansów, to państwo nakłada na nas taki obowiązek. Dotyczy on także zarobków na giełdzie czy wszelkiego rodzaju odsetek pozyskiwanych z banku. Za każdą zrealizowaną inwestycję należy odprowadzić tzw. podatek Belki, czyli podatek od zysków kapitałowych. Wszystkie ważne informacje na jego temat zostaną zaprezentowane poniżej.

Czym jest podatek Belki?

Podatek od zysków kapitałowych to rodzaj zryczałtowanego podatku od osób fizycznych. Wprowadzono go w 2002 roku, a jego pomysłodawcą był ówczesny minister finansów – Marek Belka, stąd nazwa potoczna.

Pierwotnie stawka podatku wynosiła 20%, a jego przedmiotem były wyłącznie zyski tylko z oszczędności w bankach, takich jak depozyty i lokaty. Dwa lata później obniżono go do 19%, lecz objęto nim także dochody kapitałowe pochodzące z odmiennych form inwestycji. Tak też zostało do dziś.

Co ważne podatek Belki płaci się tylko od osiągniętego zysku, a nie od całej zainwestowanej kwoty.

Przedmioty objęte podatkiem Belki

W Polsce przedmiotem objętym podatkiem od zysków kapitałowych są przychody z kapitałów pieniężnych. Za nie uważa się:

  • Odsetki od pożyczek
  • Odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub innych formach oszczędzania
  • Zyski od papierów wartościowych
  • Dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie z tego udziału uzyskane, w tym również dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych
  • Przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych
  • Przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również przez zbycie takiego prawa przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu
  • Przychody z oprocentowania udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej w spółdzielniach
  • Przychody z podziału majątku likwidowanej osoby prawnej lub spółki
  • Wartość wkładu określoną w statucie lub umowie spółki
  • Przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających
  • Zyski z inwestycji w kryptowaluty

Rozliczanie podatku od zysków kapitałowych

Sposób zapłaty podatku Belki zależy od rodzaju inwestycji, która osiągnęła zysk. W pierwszym przypadku jest on obliczany i odprowadzany przez płatnika. Jeśli chodzi o lokaty i konta oszczędnościowe zostaje on automatycznie pobrany przez bank, a w przypadku funduszy inwestycyjnych – TFI (Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych), klient otrzymuje już pomniejszony dochód dzięki czemu nie musi go samodzielnie rozliczać w zeznaniu podatkowym.

W drugim scenariuszu należy samodzielnie wykazać zysk lub stratę w specjalnym zeznaniu podatkowym, jakim jest PIT-38. Dotyczy to każdej osoby, która w danym roku uzyskuje dochody z inwestowania na giełdzie, czyli zbywania papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych lub kryptowalut.

PIT-38 można rozliczyć na podstawie formularza PIT-8C, które wysyłają biura maklerskie. Jeśli korzystamy z więcej niż jednego, to od każdego otrzymamy taki formularz. Na jego podstawie możemy obliczyć nasz bilans działań na giełdzie. Jeśli wyjdzie dodatni, należy odprowadzić od zysku podatek Belki. Zeznanie PIT-38 należy złożyć w odpowiednim Urzędzie Skarbowym do 30 kwietnia.

Jakie odpisy obniżą podatek Belki?

W odróżnieniu od zysku z lokat i funduszy inwestycyjnych, handel papierami wartościowymi niesie ze sobą możliwość odpisania kosztów uzyskania przychodu. Zalicza się do nich koszty prowizji i opłat maklerskich, opłaty poniesione w danym roku związane z założeniem lub prowadzeniem rachunku oraz wszelkie koszty transferu i zdeponowania papierów wartościowych.

Dodatkowo, w przypadku poniesienia straty w danym roku, istnieje możliwość odpisania jej od zysków w roku kolejnym, co przyczyni się do obniżenia podstawy opodatkowania. Zabieg ten może być wykonywany przez pięć kolejnych lat, poczynając od roku, w którym odnotowano stratę. Co ważne, w każdym kolejnym można odpisać nie więcej niż 50%. Jak to wygląda w praktyce?

Załóżmy, że w danym roku na giełdzie inwestor poniósł stratę w wysokości 1000 zł, a poniesione przez niego koszty prowizji i opłat wyniosły 100 zł. Rok później osiągnął zysk w wynoszący również 1000 zł. Jego rozliczenie za rok drugi będzie wyglądać więc następująco: 1000 – 50% x (1000 +100) = 450 PLN. Podatek, więc wyniesie: 450 x 19% = 85,50 PLN i to właśnie taką kwotę należy odprowadzić do Urzędu Skarbowego. Pozostałe 500 złotych straty będzie można odliczyć od zysku w kolejnym roku.

Jeśli ponownie inwestor zakończy rok z ujemnym bilansem, to poprzednią stratę będzie mógł rozliczyć w kolejnych latach: trzecim, czwartym lub piątym.

Jak uniknąć podatku Belki?

Przed 2012 rokiem końcówki kwot podatku od zysków kapitałowych wynoszące mniej niż 50 groszy pomijało się, natomiast te powyżej tej granicy zaokrąglało się do pełnych złotówek. Banki wprowadziły więc w Polsce specjalne lokaty z kapitalizacją dzienną, tzw. antybelkowe. Cieszyły się one dużym zainteresowaniem klientów, ponieważ przy takim rozwiązaniu, gdy zysk wynosił maksymalnie 2,49 PLN dziennie, nie musieli odprowadzać podatku. W 2012 roku zaostrzono więc przepisy i tego typu rozwiązanie już nie istnieje.

Uniknięcie podatku od zysków kapitałowych jest jednak możliwe. Zwolnione z niego są oszczędności na Indywidualnych Kontach Emerytalnych (IKE) oraz Indywidualnych Kontach Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE).

Oczywiście trzeba spełnić pewne warunki, mianowicie wpłacać środki na wybrane konto przez co najmniej 5 lat kalendarzowych oraz wypłacić swoje oszczędności nie wcześniej niż w wieku 55 lat w przypadku IKE oraz 65, jeśli mowa o IKZE.

Działa to, gdy dane konto ma formę zarówno depozytu bankowego, na którym są gromadzone odsetki, jak i rachunku maklerskiego, na którym pojawiają się zyski z dywidend oraz obrotu obligacjami. Jeśli nie uda nam się przetrzymać środków do tego wieku zapłacimy podatek Belki tak samo, jak w innych przypadkach.

Petycja dotycząca likwidacji podatku Belki

11 maja Prezes zarządu Fundacji Trading – Jam Rafał Zaorski oraz jej Przewodniczący Rady Ekspertów – Jakub Mościcki złożyli petycję oraz napisali list otwarty skierowany do Kancelarii Premiera RP, Kancelarii Prezydenta RP, Ministerstwa Finansów oraz Giełdy Papierów Wartościowych zwracając się z prośbą w imieniu polskich pracowników oraz przedsiębiorstw o likwidację podatku Belki.

Wynika ona z sytuacji w jakiej znalazł się nasz kraj, a w zasadzie cała światowa gospodarka. Spowodowana ona jest stanem epidemicznym, którego skutki finansowe będziemy odczuwać jeszcze przez kilka najbliższych lat.

Kolejny przedstawionym argumentem jest również opinia, że ten podatek jest największym problemem rozwoju polskiego rynku kapitałowego. Zniechęca on także Polaków do oszczędzania oraz inwestowania w polską gospodarkę poprzez Giełdę Papierów Wartościowych.

Petycja ma jednocześnie formę obywatelskiego projektu ustawy znoszącej podatek od zysków kapitałowych. Do tej pory podpisało ją już ponad 6650 osób.

15 maja na kanale Comparic24.TV Piotr Gembarowski przeprowadził rozmowę z Rafałem Zaorskim oraz Jakubem Mościckim na temat tej akcji, która w mediach społecznościowych nosi nazwę #znosimyBelke.

Tłumaczyli oni, iż ten podatek płacą praktycznie wszyscy obywatele, a wpływy do budżetu nie wynoszą nawet 1%, więc państwo nie zyskuje na nim istotnego kapitału, a dla osób inwestujących te środki w obecnej sytuacji są niezbędne.

Prowadzący rozmowę Piotr Gembarowski nie wydawał się w najmniejszym stopniu przekonany ich argumentami i nie miał problemów wchodzić z nimi w polemikę. Zachęcamy do samodzielnego zapoznania się z tą audycją, link do wideo zostaje zamieszczony poniżej:

Podatek Belki – podsumowanie

Od 2002 roku podatkiem Belki była obciążona każda osoba w kraju oszczędzająca środki za pomocą lokat i depozytów bankowych. Dwa lata później rozszerzono go o dochody kapitałowe, czyli dotyczył już praktycznie wszystkich inwestorów. Mimo, że każdy nowo wybrany rząd obiecywał jego zniesienie, przeprowadzano jedynie nowelizacje przepisów mające na celu rozszerzanie go o dodatkowe instrumenty.

Istnieje więc coraz mniej możliwości oszczędzania bez obowiązku płacenia przedmiotowego podatku. W dobie załamania na rynkach finansowych wywołanym pandemią koronawirusa, Rafał Zaorski i Jakub Mościcki stwierdzili, że to najlepszy moment by tę sytuację zmienić i złożyli petycję mającą na celu zniesienie podatku od zysków kapitałowych.

Jeśli mamy szukać zalet tego rozwiązania, niewątpliwie można za nią uznać jego konstrukcję. To jedna z najmniej skomplikowanych opłat na rzecz państwa, które obywatel ma obowiązek rozliczać, a w przypadku lokat, depozytów bankowych oraz funduszy inwestycyjnych dzieje się to automatycznie i nie trzeba się o tą czynność martwić.

Nakaz wykazania straty w formularzu PIT-38 z tytułu inwestycji giełdowych również ma swoje plusy, w kolejnych latach możemy ją rozliczyć, czyli odpisać sobie kwotę od zysków.

Jeśli bardzo nam zależy na uniknięciu podatku Belki warto zainteresować się indywidualnymi kontami emerytalnymi IKE i IKZE. Możemy je prowadzić w ramach rachunku maklerskiego i osiągać zyski na giełdzie, które nie będą obciążone podatkiem, o ile nie wypłacimy ich przed ukończeniem odpowiedniego wieku.

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o