Inteligentny dom – na czym polega i ile kosztuje taki luksus?

316

Przed pojawieniem się technologii domu inteligentnego każda instalacja w budynku wypełniała tylko jedno konkretne zadanie i do obsługi miała własną automatykę z oddzielnymi sterownikami i pilotami. Problem z różnorodnym sterowaniem pojawił się w momencie, kiedy posiadacze domów zaczęli wykorzystywać coraz liczniejsze nowoczesne instalacje i osprzęt typu wentylacja i klimatyzacja, wielorakie oświetlenie, multimedia, rolety i markizy zewnętrzne czy automatyczne nawadnianie.

Jednak czasy tych problemów już minęły. Nowe funkcje elektronicznych urządzeń oznaczają nowe możliwości w inteligentnych budynkach. Popularność takich systemów wzrasta z roku na rok i napędza tworzenie innowacyjnych rozwiązań. Czym dokładnie jest inteligentny dom? Jakie instalacje i rozwiązania kryją się pod tym terminem? Jakie są ich koszty? Czy warto się na nie zdecydować? Na te wszystkie pytania odpowiedzi zostaną udzielone poniżej:

Inteligentny dom – co to?

Inteligentny dom to zbiorcza nazwa dla systemów i urządzeń do automatyki domowej. Innymi słowy, inteligentny dom to taki, z którym domownicy są w stanie się porozumieć i któremu mogą wydawać różnego rodzaju polecenia. Podstawą Inteligentnego domu jest tak zwany Internet Rzeczy (z angielskiego Internet of Things) czyli koncepcja przedmiotów połączonych w sieć, które mogą się komunikować między sobą i z którymi skomunikować mogą się też sami użytkownicy.

Inteligentny dom działa na podstawie systemu zarządzania budynkiem BMS (Building Management System). Rozwiązanie zostało przeniesione na grunt domów prywatnych z przestrzeni biurowej. Pierwotnym jego zadaniem było wspieranie działań proekologiczne. Dziś technologia również sprzyja środowisku, ale jej naczelnym celem jest poprawa komfortu życia korzystających z niej ludzi.

Tak więc, założenie koncepcji inteligentnego domu jest takie, by zmaksymalizować funkcjonalność i komfort mieszkania, a jednocześnie wnieść bezpieczeństwo na najwyższy poziom. W parze z tym powinno jeszcze iść zmniejszenie kosztów życia, choćby przez obniżenie rachunków za prąd.

Jeszcze do niedawna, inteligentny dom był synonimem czegoś ekskluzywnego i elitarnego. Dziś właściwie trudno sobie wyobrazić dom bez przynajmniej podstawowych elementów inteligentnych rozwiązań. Obecnie systemy inteligentnego domu są coraz bardziej dostępne cenowo, a w przyszłości takie rozwiązania będą powszechnie stosowane, a wręcz niezbędne.

Inteligentny dom – systemy i urządzenia

Na inteligentny dom składa się wiele różnych urządzeń – im jest ich więcej, tym bardziej “inteligentny” staje się nasz budynek mieszkalny. Jedne komponenty odpowiadają za bezpieczeństwo, drugie poprawiają komfort, a jeszcze inne mogą przynieść oszczędności. Podstawowe urządzenia inteligentnego domu to:

  • Inteligentne gniazdka (Smart Plug pozwalające włączać i wyłączać urządzenia elektryczne, ustalać harmonogram i monitorować zużycie energii)
  • Inteligentne oświetlenie (sterowane ze smartfona, opcjonalnie: z regulacją jasności i barwy)
  • Inteligentne ogrzewanie (służące do kontrolowania temperatury w pomieszczeniach)
  • Inteligentne czujniki (czujniki dymu, czujniki gazu, czujniki temperatury, czy czujniki zalania)
  • Kamery do monitoringu (rejestrujące wideo, opcjonalnie: nagrywające po zmroku i zapisujące w chmurze)
  • Systemy alarmowe (czujniki ruchu, czujniki drzwi i okien oraz syreny alarmowe)
  • Systemy centralne odpowiadające za zarządzanie całym inteligentnym domem
  • Inteligentne systemy audio
  • Inteligentny asystent domowy sterowany głosem

Urządzenia te mogą być dostępne (i używane) pojedynczo, ale mogą też być łączone w zestawy inteligentnego domu. Czasem też są one przystosowane do konkretnego pojedynczego zadania: na przykład zestawy do monitoringu. W skład tych ostatnich mogą więc dla przykładu wchodzić: kamery, czujniki drzwi i okien, czujniki ruchu, czujnik temperatury i wilgoci oraz centralka.

Jednak zawsze głównym elementem inteligentnego domu jest system centralny (tzw. centralka). To on odpowiada za sterowanie i zarządzanie całym systemem. Centralka łączy się ze wszystkimi komponentami oraz z siecią Internet, dzięki czemu użytkownicy mogą korzystać z systemu nawet wtedy, gdy znajdują się poza domem. O ile w przypadku ściemniania świateł czy kontroli temperatury nie ma to większego znaczenia, to już możliwość wyłączenia pozostawionego żelazka czy też otrzymanie informacji o niepokojącym zdarzeniu dostrzeżonym przez oko kamery do monitoringu, to zalety, z którymi trudno dyskutować.

Ciekawym rozwiązaniem jest także inteligentny asystent domowy, taki jak Google Home czy Amazon Echo. Taki sprzęt również łączy się z komponentami inteligentnego domu i pozwala nimi sterować. Na ten moment są one jednak dostępne w języku angielskim.

Inteligentny dom jak działa?

Wyjaśniliśmy już co to jest inteligentny dom. Natomiast w jaki sposób konkretne urządzenia inteligentnego domu łączą się z systemem centralnym. Protokoły łączności mogą być różne, a różnice między nimi dotyczą przede wszystkim niezawodności, łatwości instalacji i konfiguracji oraz możliwości późniejszej rozbudowy systemu.

Czasem do pojedynczych komponentów wykorzystuje się też technologię Bluetooth, która pozwala sterować nimi w prosty sposób za pomocą smartfona (dotyczy to choćby inteligentnych lamp). Głównie jednak korzystają z jednego z poniższych standardów komunikacyjnych:

  • Sieć bezprzewodowa Wi-Fi
  • Energooszczędna komunikacja wewnątrz mieszkania, taka jak Z-Wave czy ZigBee
  • Łączność radiowa na niestandardowym paśmie

Protokoły łączności umożliwiają połączenie kilku komponentów w system inteligentnego domu (dlatego przy wyborze urządzeń należy zwrócić uwagę na to, z jakimi standardami są kompatybilne). Sama centralka natomiast jest podłączona do internetu – najczęściej przewodowo do routera. Dzięki temu domownicy mogą bezproblemowo korzystać z tych urządzeń. W jaki sposób?

W zależności od posiadanych urządzeń użytkownik może kontrolować oświetlenie i temperaturę oraz monitorować mieszkanie korzystając z oprogramowania komputerowego albo aplikacji mobilnej. Zarówno na laptopie jak i smartfonie czy tablecie ma do swojej dyspozycji te same opcje. Największym plusem systemów inteligentnego domu, które wychodzą też poza mieszkanie (czyli właśnie łączą się z Internetem) jest to, że umożliwiają one zdalne wyłączanie urządzeń “z prądu” oraz otrzymywanie alertów, na przykład w formie maila (z datą, opisem zdarzenia i zdjęciem – gdy coś niepokojącego zauważyło właśnie oko kamery).

Inteligentny dom ile kosztuje

Choć wydaje się, że inteligentny dom to coś dostępnego wyłącznie dla wybranych, w rzeczywistości ceny tego typu systemów z roku na rok stają się coraz mniej zaporowe. Trudno jest wskazać konkretne kwoty, ponieważ konkretny system inteligentnego budynku nie jest pojedynczym, zdefiniowanym od początku do końca produktem, który leży na sklepowej półce i czeka na zakup. System jest każdorazowo dostosowywany do potrzeb konkretnego użytkownika. Może mieć tylko podstawowe funkcje, ale można go poszerzać o wybrane dodatkowe.

Same zestawy startowe, dla przykładu od tak uznanych marek jak Xiaomi, Somfy lub Honeywell mogą kosztować już zaledwie kilkaset złotych. Jednak z reguły ich działanie oparte jest na pojedynczych funkcjach (sterowanie ogrzewaniem, kamera z systemem alarmowym, czujniki ruchu), jednak oczywiście można je rozbudowywać. Z kolei kompletny, bardzo zaawansowany system inteligentnej automatyki domowej to koszt rzędu kilkunastu, a w skrajnych przypadkach kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Inteligentny dom wady i zalety

Jak każda technologia, tak i inteligentny dom ma swoje wady i zalety. Dzięki ich znajomości łatwiej będzie nam podjąć ewentualną decyzję o inwestycji w inteligentny dom.

Wady inteligentnego domu

Podstawową wadą inteligentnego domu jest oczywiście cena takiego systemu. Jak zostało wspomniane poniżej, nie jest ona zaporowa, a z roku na rok staje się coraz bardziej przystępna, ale rozmaitych urządzeń do nabycia jest tak wiele, że wielu z nas nie potrafi oprzeć się pokusie, aby kupować coraz więcej bardziej rozbudowanego sprzętu tego typu.

Kolejną wadą jest fakt, iż jak każdy system informatyczny podłączony do komputera, czujników, kamer, zbiera dane. Są one przede wszystkim wykorzystywane do poprawy naszego komfortu życia, do zmniejszania rachunków i zwiększania bezpieczeństwa, lecz może stanowić również zagrożenie, jeżeli jakiś cyberprzestępca włamie się do systemu. Będzie on wtedy wiedział, kiedy dom jest pusty, jak wyłączyć alarm czy jaki jest kod do drzwi wyjściowych.

Kolejnym minusem inteligentnych domów jest brak jednolitych standardów systemowych. Parowanie urządzeń różnych firm bywa bardzo trudnym zadaniem, nawet gdy chodzi o tak podstawowe urządzenia jak smartfon i telewizor. Brak wprowadzonych jednolitych standardów do systemu inteligentnego domu nie tylko zakłóca proces budowy i używania tego systemu, ale również podnosi koszty.

Zalety inteligentnego domu

Przejdźmy teraz do zalet. Inteligentny dom to przede wszystkim poprawa wygody. Wystarczy sobie wyobrazić sytuację, w której odpoczywamy po ciężkim dniu w pracy i nie podnosząc się z kanapy możemy zwiększyć nieco temperaturę w salonie, przyciemnić oświetlenie i odtworzyć swoją ulubioną muzykę, korzystając na przykład z playlisty w wybranym serwisie streamingowym. Mało tego, cofnijmy się do momentu, w którym po pracy wsiadamy do samochodu. Już wtedy możemy ustalić żądaną temperaturę i włączyć muzykę – tak, by po otworzeniu drzwi przywitała nas relaksacyjna atmosfera.

Pomimo teoretycznego ryzyka cyberataków, opisanego powyżej, ogromną zaletą inteligentnego domu jest również wzrost bezpieczeństwa. Współczesne systemy opierają się już nie tylko na monitoringu (którego zalet nie trzeba chyba nikomu wyjaśniać), ale także na zaawansowanych czujnikach. Te ostatnie mogą wykrywać ruch (którego być nie powinno, ponieważ dom miał stać pusty), otwieranie okien lub drzwi (które powinny pozostawać zamknięte), pożary lub zalania czy też ulatniający się gaz.

Trzecią istotną zaletą są długoterminowe oszczędności. Możliwość zdalnego wyłączania urządzeń oznacza z reguły obniżenie wydatków na prąd. Dodatkowo aplikacje obsługujące inteligentny dom na bieżąco monitorują zużycie energii i wskazują jednoznacznie, które urządzenia kosztują nas najwięcej.

Oprócz oszczędności pieniędzy, mamy tu także do czynienia z oszczędnością czasu. Dla przykładu, zamiast odkurzać dom, możemy wydać komendę głosową, na którą zareaguje odkurzacz automatyczny. Albo zamiast sprawdzać co kwadrans, czy pranie już się skończyło, możemy zajmować się czymś innym, ponieważ powiadomienie o tym fakcie otrzymamy… za pośrednictwem światła lamp w salonie.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments