Wojska Obrony Terytorialnej są piątym rodzajem sił zbrojnych w Polsce – obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych. Są one więc komplementarną częścią potencjału obronnego Polski. Zostały powołane 1 stycznia 2017 roku. Obowiązek Terytorialnej Służby Wojskowej jest pełniony w obszarze swojego zamieszkania na dwa sposoby – rotacyjnie (podczas odbywania ćwiczeń i szkoleń wojskowych) oraz dyspozycyjnie (w pozostałym czasie).
Obecnie w WOT służą już 32 tysiące żołnierzy, ale ta liczba wzrasta z miesiąca na miesiąc. Docelowo tę formację ma tworzyć 53 tysiące osób w całym kraju. Jakie są zadania Wojsk Obrony Terytorialnej? Ile zarabiają “terytorialsi”? Jak zostać żołnierzem WOT? Przekonamy się poniżej:
Czym zajmują się Wojska Obrony Terytorialnej? 
Wojska Obrony Terytorialnej składają się z żołnierzy ochotników, którzy jednocześnie mogą sprawować funkcje społeczne i rozwijać swoją karierę zawodową. Żołnierze WOT pozostają w stałej gotowości, jednak jeżeli dowództwo nie przekazuje im żadnych zadań, są zobowiązani jedynie do 2 dni szkoleń w miesiącu. W szkoleniach WOT biorą udział także byli żołnierze Wojsk Specjalnych i inni weterani. Terytorialsi mają zarówno pomagać w obszarze swojego zamieszkania jak i udzielać wsparcia w innych rejonach kraju (w razie potrzeby).
Zadania WOT
W obecnej sytuacji geopolitycznej Wojska Obrony Terytorialnej są jedynym, relatywnie szybkim, tanim i skutecznym sposobem odbudowy naszego bezpieczeństwa militarnego. Do podstawowych zadań WOT należy:
- Prowadzenie działań obronnych we współdziałaniu z wojskami operacyjnymi i wsparcia oraz elementami układu pozamilitarnego
- Utrzymanie powszechnej gotowości do obrony Rzeczypospolitej Polskiej
- Prowadzenie samodzielnych działań niekonwencjonalnych, przeciwdywersyjnych i przeciwdesantowych
- Udział w zabezpieczeniu przyjęcia i rozwinięcia sojuszniczych sił wzmocnienia w nakazanych rejonach
- Realizacja przedsięwzięć z zakresu zarządzania kryzysowego
- Ochrona ludności przed skutkami klęsk żywiołowych, likwidacja ich skutków, ochrona mienia, akcje poszukiwawcze oraz ratowanie lub ochrona zdrowia i życia ludzkiego
Prowadzenie działań informacyjnych - Kształtowanie w społeczeństwie postaw i wartości patriotyczno-obywatelskich.
W ciągu ostatnich dwóch lat brygady WOT koncentrowały się przede wszystkim na działaniach związanych z epidemią koronawirusa. Żołnierze pomagali policji w monitorowaniu osób przebywających na kwarantannie, asystowali w pobieraniu wymazów od chorych czy uczestniczyli w budowie szpitali tymczasowych.
Terytorialsi dowozili także posiłki dla najbardziej potrzebujących osób. Na początku lockdownu patrolowali granice państwa. Jednak działania związane z epidemią to nie wszystko. W przypadku klęski żywiołowej żołnierze WOT wspierają służby. Zajmują się także dbaniem o groby czy pomniki oraz opieką nad weteranami AK.
Obowiązki WOT w czasie wojny
W czasie ewentualnej wojny Wojska Obrony Terytorialnej mają wspierać profesjonalne wojsko na linii frontu i ludność cywilną na obszarach objętych działaniami wojennymi. Wojska Obrony Terytorialnej mogą zabezpieczać granice i stanowić odpowiednik sił rezerwowych Polski.
Jak zostać żołnierzem WOT? 
Do Wojsk Obrony Terytorialnej może dołączyć każdy zdrowy, niekarany, pełnoletni Polak, który nie pełni czynnej służby wojskowej w innym rodzaju sił zbrojnych w Polsce. Wystarczy skontaktować się z odpowiednim rekruterem. Prowadzą oni kandydata do służby krok po kroku przez wszystkie wymagane etapy, aż do czasu założenia oliwkowego beretu. Rekruter umawia spotkanie w dogodnym miejscu i tłumaczy całą procedurę ochotnikom. Kandydat, który przejdzie badania psychologiczne i spełni wymogi stawiane przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską, otrzyma powołanie do Wojsk Obrony Terytorialnej.
Szkolenie
Następnie trzeba wybrać rodzaj szkolenia. Kandydat może zdecydować się na jedno z dwóch szkoleń wstępnych. Osoby, które nie miały żadnej styczności z armią, muszą rozpocząć trwające 16 dni szkolenie WOT – nazywane szkoleniem przygotowawczym lub “szesnastką”. Rezerwiści będą mogli z kolei skorzystać ze szkolenia skróconego, które trwa 8 dni.
Wynagrodzenie za szkolenie
Szesnastka to intensywny czas. Szkolenia trwają nawet 12 godzin dziennie. W tym czasie osoby kandydujące do Wojsk Obrony Terytorialnej, które jednocześnie pracują, tracą możliwość wykonywania pracy zarobkowej. Za każdy dzień takiego szkolenia żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej dostaje stosowny dodatek w kwocie zależnej od stopnia. I tak szeregowy WOT otrzyma 117,14 PLN pomnożone przez 16 dni szkolenia. W tym czasie będzie mu przysługiwał także dodatek za gotowość w wysokości 411 złotych.
Co, jeśli żołnierz WOT w ramach swojej pracy zarobkowej zarobiłby dużo więcej i przebywanie na szkoleniu to dla niego strata finansowa? Wtedy otrzymuje wyrównanie, za każdy dzień.
Okres przygotowawczy po szkoleniu
Ukończenie szkolenia wstępnego uprawnia do przejścia do kolejnego etapu. Tym etapem jest szkolenie zasadnicze, czyli trzyletni okres przygotowawczy, podzielony na:
- Szkolenie indywidualne
- Szkolenie specjalistyczne
- Szkolenie zgrywające.
Każdy rok szkolenia to także odbywanie szkoleń zintegrowanych, które musi odbyć się przynajmniej raz w roku.
Wynagrodzenia w WOT
Zarobki w WOT różnią się w zależności od doświadczenia i rangi osoby, która przystąpiła do organizacji. Przyszli członkowie, którzy nigdy nie mieli kontaktu ze służbą wojskową, muszą przystąpić do tak zwanej służby przygotowawczej. Zarobki terytorialsów w 2022 roku składają się więc z kilku podstawowych elementów.
Dodatek za gotowość WOT
Pierwszym z nich jest dodatek za gotowość WOT, który otrzymuje się bez względu na to, czy żołnierz wykonuje obecnie jakiekolwiek zadania. Aby otrzymywać dodatek za gotowość, terytorialsi muszą spełnić pewne wymagania. W 2022 roku wynosi 411 złotych miesięcznie. Żołnierze otrzymują taki dodatek bez względu na to, czy przeprowadzają konkretne działania zabezpieczające lub pomocowe. Warunkiem do otrzymania stałego wynagrodzenia jest odbywanie ćwiczeń.
Owe ćwiczenia należy wykonywać przynajmniej dwa razy w miesiącu. Warunek zostanie spełniony również wtedy, gdy zamiast ćwiczeń żołnierz podejmował jakiekolwiek, zlecone mu, działania operacyjne. Jeżeli więc żołnierzowi WOT zlecono ochronę granicy bądź wsparcie w zwalczaniu katastrof naturalnych, to będzie mu przysługiwało stałe uposażenie.
Uposażenie za każdy dzień służby
Oprócz wynagrodzenia stałego terytorialsi w 2022 roku dostają dodatkowe uposażenie za każdy dzień faktycznego sprawowania obowiązków. W tym przypadku nie ma znaczenia, czy są to ćwiczenia, czy wykonywanie zadań zleconych im przez przełożonych. Zgodnie z ustawą o wojskach obrony terytorialnej, zarobki za wykonywanie zadań różnią się w zależności od stopnia. Stawki za każdy dzień znajdują się poniżej:
- 117,14 PLN – szeregowy WOT
- 121,25 PLN – starszy szeregowy WOT
- 133,58 PLN – kapral WOT
- 135,63 PLN – starszy kapral WOT
- 137,69 PLN – plutonowy WOT
- 141,80 PLN – sierżant WOT
- 143,85 PLN – starszy sierżant WOT
- 147,96 PLN – młodszy chorąży WOT
- 152,07 PLN – chorąży WOT
- 158,24 PLN – chorąży sztabowy WOT
- 172,62 PLN – podporucznik WOT
- 174,68 PLN – porucznik WOT
- 184,95 PLN – kapitan WOT.
Warto dodać, że wynagrodzenie z tytułu służby w Wojskach Obrony Terytorialnej nie jest opodatkowane. To znaczy, że członek formacji nie będzie musiał rozliczać podatku dochodowego od osób fizycznych od uposażenia.
Dodatkowe benefity przysługujące żołnierzom WOT
Warto również wiedzieć, że Wojska Obrony Terytorialnej to formacja, która jednocześnie chroni swoich członków uczęszczających do pracy. Pracownicy służący w Wojskach Obrony Terytorialnej są chronieni przed zwolnieniem, chyba że dojdzie do zdarzenia kwalifikującego do zwolnienia dyscyplinarnego.
Żołnierze z zasady wykonują swoje obowiązki w weekend, jednak zdarza się, że mogą zostać wysłani na szkolenia bądź misje trwające nawet kilkanaście dni. Na czas długotrwałego szkolenia pracodawcy wysyłają żołnierza na urlop bezpłatny, jednocześnie wypłacając mu stosowną odprawę. Wysokość odprawy to kwota dwutygodniowego wynagrodzenia, czyli połowa miesięcznej wypłaty członka formacji. Kwotę oblicza się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z ostatnich 3 miesięcy. Pracodawcy wypłacający odprawę mogą ubiegać się o zwrot od państwa.
Dlaczego coraz więcej osób wstępuje do WOT?
Podsumowując, służba w Wojskach Obrony Terytorialnej, umożliwia zachowanie odpowiedniego balansu pomiędzy życiem prywatnym, zawodowym a służbą ojczyźnie. Ponadto, kształtuje ona takie wartości jak: odpowiedzialność i bezinteresowność. Uczy również szacunku dla państwa i symboli narodowych. I gwarantuje dodatkowy zarobek. Nic więc dziwnego, że cieszy się ona coraz większą popularnością.
