W przyszłym roku Ministerstwo Obrony Narodowej chce powołać na obowiązkowe ćwiczenia wojskowe nawet 200 tysięcy osób. Niektórzy już otrzymali wezwania na obowiązkowe ćwiczenia.
Taki obowiązek przewidziany jest w ustawie o obronie Ojczyzny i rozporządzeniu o ćwiczeniach wojskowych – dają one możliwość powołania osób, które nigdy nie były żołnierzami.
Firma, której pracownik zostanie powołany na ćwiczenia wojskowe, otrzyma świadczenie rekompensujące koszty, jakie ponosi w związku z absencją zatrudnionego. O jakich kwotach tutaj mowa?
Jaką rekompensatę dostanie firma za powołanie pracownika do wojska? 
Firmie zatrudniającej pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo obrony terytorialnej (pełniącym służbę rotacyjnie) przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnił on służbę wojskową. Rekompensatę wypłaca się za okres:
- Odbywania przez żołnierza ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy, liczony od dnia stawienia się do dnia zwolnienia z ćwiczeń
- Pełnienia przez żołnierzy rezerwy służby wojskowej w aktywnej rezerwie (w dniach tej służby)
- Pełnienia przez żołnierza obrony terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, liczony od dnia stawienia się tego żołnierza do pełnienia tej służby do dnia zwolnienia z niej
Jakie wydatki mają zostać zrekompensowane?
Środki te mają zrekompensować koszty poniesione przez pracodawcę w związku ze służbą pracownika. Oblicza się je poprzez zsumowanie wydatków, w szczególności z tytułu:
- Przeszkolenia nowego pracownika lub osoby, której powierzono zastępstwo za żołnierza rezerwy lub obrony terytorialnej
- Odbycia szkoleń bhp oraz badań lekarskich przez takich pracowników
- Przydzielenia takim zatrudnionym odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej (jeżeli jest konieczne na stanowisku, które obejmie osoba zastępująca powołanego do służby)
- Ubezpieczenia pracownika, które jest związane ze specyfiką wykonywanego zawodu;
Przeprowadzenia rekrutacji, w tym także kosztów zleconej usługi pośrednictwa pracy
Co ważne świadczenie nie obejmuje wynagrodzenia osoby zatrudnionej na czas określony w celu zastępstwa żołnierza (lub pracownika firmy, któremu powierzono obowiązki osoby powołanej do służby).
Jak ustalana jest wysokość rekompensaty?
Kwotę świadczenia ustala właściwy szef wojskowego centrum rekrutacji (WCR). Zgodnie z ustawą koszty wskazane we wniosku i zaakceptowane przez szefa WCR dzieli się przez liczbę dni nieobecności z powodu odbywania służby. Tak ustaloną stawkę mnoży się odpowiednio przez liczbę dni ćwiczeń wojskowych, pełnienia służby w aktywnej rezerwie lub terytorialnej służby rotacyjnie.
Co istotne, kwota świadczenia za każdy dzień pełnienia służby przez żołnierza nie może być wyższa od 1/22 dwuipółkrotnego przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w kwartale bezpośrednio poprzedzającym termin powołania pracownika. Obecnie ta maksymalna dzienna kwota wynosi 765,84 PLN.
Jeżeli żołnierz jest zatrudniony u co najmniej dwóch pracodawców, świadczenie przysługuje wszystkim zatrudniającym go podmiotom, proporcjonalnie do poniesionych przez nich kosztów (z uwzględnieniem, że wysokość świadczenia dla jednego pracodawcy za każdy dzień pełnienia służby nie może przekroczyć wspomnianego wcześniej limitu).
Jak złożyć wniosek o rekompensatę? 
Firma, która chce otrzymać rekompensatę, musi złożyć wniosek (wraz z dokumentami potwierdzającymi koszty) szefowi wojskowego centrum rekrutacji. Trzeba to zrobić nie później niż przed upływem 90 dni od momentu zwolnienia żołnierza z pełnienia służby.
Wniosek można składać pisemnie lub w formie elektronicznej z podpisem kwalifikowanym, lub Profilem Zaufanym.
Jaką rekompensatę otrzyma powołany do wojska?
Teoretycznie zgodnie z art. 305 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, za każdy dzień udziału w ćwiczeniach przysługuje rekompensata w formie uposażenia zasadniczego, wypłacanego przez jednostkę wojskową.
Ich wysokość zależy od stopnia wojskowego rezerwisty i wynosi za dzień służby:
- 184,95 PLN – kapitan
- 174,70 PLN – porucznik
- 141,80 PLN – sierżant
- 133,60 PLN – kapral
- 117,13 PLN – szeregowy
Powołanego do wojska nie można zwolnić
Co ważne pracownikowi powołanemu do ćwiczeń wojskowych pracodawca nie ma prawa wręczyć wypowiedzenia ani inaczej rozwiązać z nim stosunku pracy – od chwili doręczenia zatrudnionemu karty powołania na ćwiczenia do chwili ich zakończenia.
Wypowiedzenie wręczone przed doręczeniem karty powołania staje się bezskuteczne. Stosunek pracy wolno rozwiązać tylko na żądanie osoby wezwanej. Umowa o pracę na czas określony kończy się jednak z upływem terminu, na jaki została zawarta – choćby przypadł on podczas ćwiczeń wojskowych.
Kto może dostać wezwanie do wojska?
Ministerstwo Obrony Narodowej opublikowało liczbę osób, które mogą być powołane w 2023 roku do czynnej służby wojskowej oraz tych, które mogą pełnić służbę w rezerwie. W sumie wezwanie może dostać 250 tysięcy żołnierzy rezerwy, w tym 200 tysięcy na ćwiczenia wojskowe.
W praktyce obowiązek stawienia się do wojska mogą otrzymać rezerwiści, którzy nie ukończyli 50 lat – w przypadku szeregowych oraz 60 lat – w przypadku oficerów i podoficerów.
Ćwiczenia w jednostkach wojskowych są jednocześnie obowiązkowe. Ich unikanie lub niestawienie się do jednostki we wskazanym czasie podlega grzywnie, a nawet karze pozbawienia wolności.
