Nie jest żadną tajemnicą, że w bieżącym roku podrożała eksploatacja absolutnie wszystkich nośników energii wykorzystywanych do ogrzewania budynków mieszkalnych i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Choć w trakcie ostatniego kwartału skala wzrostów cen paliw była różna, to szczególnie duże podwyżki dotyczyły paliw stałych, takich jak węgiel, pellet czy drewno opałowe.
Czym więc najlepiej dziś ogrzewać dom? Jakie nośniki ciepła są najtańsze? Przekonamy się poniżej. Zacznijmy od gazu ziemnego:
Koszt ogrzewania gazem ziemnym 
Zacznijmy od ogrzewania gazowego. Często kojarzy się ono z komfortem użytkowania. Jest to faktycznie wartość dodana, która bezpośrednio nie wpływa na koszty eksploatacyjne, ale często bywa jednym z kryteriów podczas wyboru sposobu ogrzewania. W dobie silnego nacisku na wygodę i szukania rozwiązań ułatwiających codzienne czynności jest to ważny aspekt tej technologii grzewczej.
Rozróżnia się dwa podstawowe rodzaje ogrzewania gazowego: ogrzewanie gazem ziemnym i gazem płynnym. Gaz ziemny jest bardziej popularny, jednak tylko w przypadku dostępu do sieci gazowej.
Koszty ogrzewania
Co istotne, ceny gazu ziemnego są regulowane i w minionych latach zmieniały się nie częściej niż co parę miesięcy. W dodatku od blisko 10 lat zmiany te dla odbiorców indywidualnych nie były bardzo dotkliwe. Natomiast na początku roku 2022 odbiorcy gazu ziemnego otrzymali rachunki na kwoty o 50% do nawet 300% wyższe niż rok wcześniej.
Reakcją rządu na tę drastyczną podwyżkę było obniżenie VAT na gaz ziemny z 23 do 8%, a następnie do 0 (od 1 lutego 2022 do 31 października 2022 w ramach tarczy antyinflacyjnej) oraz zwolnienie sprzedaży gazu ziemnego od akcyzy, kiedy jest używany do celów grzewczych w gospodarstwie domowym.
W rezultacie, po uwzględnieniu opłat dystrybucyjnych, orientacyjny koszt ogrzewania domu jednorodzinnego gazem ziemnym wynosi 25 groszy za kilowatogodzinę.
Ogrzewanie gazem płynnym 
Jeśli dany obszar nie posiada odpowiedniej infrastruktury, jedynym rozwiązaniem jest gaz płynny. Jest to nieco problematyczna metoda ogrzewania z uwagi na konieczność dzierżawy gazu o pojemności 2700 litrów, który instaluje się koło domu. Nazywany gazem płynnym skroplony propan, którym mogą być zasilane kotły gazowe, jest dostarczany do odbiorców samochodami.
Koszty ogrzewania
Cenami propanu rządzi wolny rynek, co sprawia, że nieustannie się wahają. W sierpniu 2021 roku średnia cena propanu do celów grzewczych dostarczanego do zbiorników klientów wynosiła 2,33 PLN za lit. W okresie od października do grudnia propan kosztował już blisko 3 złote za litr, ale w styczniu 2022 jego cena spadła do 2,55 PLN za litr, aby następnie gwałtownie podskoczyć w marcu do poziomu 4 złotych za litr.
Obecnie wynosi ona natomiast średnio 3 złote za litr. W rezultacie, po uwzględnieniu opłat dystrybucyjnych, orientacyjny koszt ogrzewania domu jednorodzinnego gazem płynnym wynosi 47 groszy za kilowatogodzinę.
Ogrzewanie węglem
Ogrzewanie budynku węglem kamiennym jest obecnie wręcz piętnowane. Wynika to z zaostrzonych norm emisji substancji szkodliwych oraz nacisku na ekologiczne rozwiązania. Z tego powodu najczęściej stosowany jest dziś ekogroszek. To paliwo stałe produkowane na bazie węgla brunatnego i kamiennego, które cechuje się jednak niewielką zawartością siarki, a zarazem wpływa na mniejsze zanieczyszczenie powietrza. 
Ekogroszek spełnia coraz bardziej restrykcyjne normy ustalone przez Unię Europejską. Kocioł jest łatwy w obsłudze, w pełni zautomatyzowany, a ingerencja człowieka ogranicza się do prostych czynności, jak uzupełnianie paliwa.
Koszty ogrzewania
Zimą ubiegłego roku ekogroszek do nowoczesnych kotłów niskoemisyjnych kosztował blisko 1500 złotych za tonę z transportem. W tej chwili – na długo przed kolejnym sezonem grzewczym, sprzedawcy oferują go w cenie od 2500 do nawet 4000 złotych za tonę. Średni koszt wynosi 3000 PLN za tonę.
W efekcie dziś koszt ogrzewania domu jednorodzinnego węglem wynosi średnio 58 groszy za kilowatogodzinę.
Ogrzewanie pelletem
Niskim wskaźnikiem emisji zanieczyszczeń i wysoką efektywnością energetyczną charakteryzuje się również ogrzewanie pelletem. Zalicza się on do biomasy, która jest pochodzenia naturalnego. W domowych instalacjach grzewczych sprawdza się świetnie ponieważ nie emituje szkodliwych dla środowiska substancji i ma najlepszą kaloryczność, która związana jest z jego produkcją pod wysokim ciśnieniem.
Pellet jest sprasowanym i zwartym drewnem opałowym, w którego skład wchodzą trociny, zrębki i wióry. Występuje w postaci granulatu, który jest wygodny w użytkowaniu i dostosowany do wielu pieców z załadunkiem. 
Koszty ogrzewania
Koszt ogrzewania pelletem w skali roku także wzrósł o około 150%. W efekcie dziś koszt ogrzewania domu jednorodzinnego pelletem wynosi średnio 65 groszy za kilowatogodzinę.
Ogrzewanie energią elektryczną
Jeśli pierwszym skojarzeniem dla ogrzewania gazowego jest komfort, to większość z nas ogrzewanie elektryczne łączy z wysokimi rachunkami za prąd. Jednak taki sposób ogrzewania również ma swoje zalety, jak chociażby brak konieczności budowania komina.
Ciepło z energii elektrycznej można otrzymać na wiele sposobów. Tradycyjne rozwiązanie to zastosowanie grzejników, które mogą występować, jako grzejniki konwektorowe i promiennikowe. Różnią się od siebie konstrukcją (promiennikowe są bardziej płaskie) oraz sposobem oddawania ciepła (grzejniki promiennikowe oddają ciepło całą powierzchnią). Średnia moc grzejników montowanych w domach jednorodzinnych oscyluje między 1000 a 1500 watów. 
Koszty ogrzewania
Koszt ogrzewania elektrycznego może się znacznie różnić w zależności od sprzedawcy energii, ale także od tego, który z operatorów systemu dystrybucyjnego nas obsługuje. W efekcie, średnia cena uwzględniająca wszystkie opłaty składające się na ogrzewanie energią elektryczną, uwzględniając obniżony VAT do 5% (do 31 października 2022 w ramach tarczy antyinflacyjnej) w taryfie całodobowej jest szacowana dziś na 67 groszy za kilowatogodzinę.
Niższych kosztów ogrzewania mogą się spodziewać osoby ogrzewające dom prądem, które zdecydują się rozliczać z dostawcą energii zgodnie z taryfą strefową, taką jak G12. Wówczas płaci się więcej za energię pobieraną w godzinach szczytu energetycznego (w dzień), ale za to mniej poza nimi (przez większą część doby). O tym, ile wtedy wyniesie średni koszt, decydują proporcje między ilością energii pobranej w szczycie i poza nim.
W efekcie przy 70% energii pobieranej w nocy średni koszt ogrzewania spada do 48 groszy za kilowatogodzinę, a przy 90% poza szczytem (osiągalnych przy zastosowaniu ogrzewaczy akumulacyjnych) może to być nawet 40 groszy za kilowatogodzinę.
Ogrzewanie olejem opałowym
Kolejnym ze źródeł ogrzewania jest olej opałowy. Jest on często alternatywnym ogrzewaniem dla gazu, kiedy nie mamy dostępu do gazociągów. Jego główne zalety to bezobsługowość urządzeń grzewczych, a także wysokie bezpieczeństwo, ponieważ temperatura zapłonu przy piecach na olej wynosi 55 stopni Celsjusza. 
Nie bez znaczenia jest także mniejszy wpływ na zanieczyszczenie środowiska. Wymaga on jednak zainstalowania zbiornika, w którym będzie się znajdowało paliwo.
Koszty ogrzewania
Olej opałowy jest jednak kosztownym nośnikiem ciepła, a na dodatek jego ceny w tym roku wzrosły średnio o 70%. W efekcie dziś koszt ogrzewania domu jednorodzinnego olejem opałowym wynosi aż 75 groszy za kilowatogodzinę.
Ogrzewanie drewnem
Kolejnym surowcem, o wiele tańszym niż olej opałowy i nieco bardziej ekologicznym niż węgiel, jest drewno. Jego zdecydowaną wadą jest potrzeba wygospodarowania dużej ilości miejsca na składowanie, gdyż w jednym sezonie grzewczym zużywa się go nawet kilka metrów sześciennych.
Ponadto, drewno opałowe nie może być świeże. Zalecane jest spalanie drewna o wilgotności 12-20% (wartość energetyczna drewna spada wraz ze wzrostem jego wilgotności) oraz po okresie suszenia od 1,5 do 2 lat. Maksymalną wydajność i długą żywotność kotła zapewni spalanie drewna suszone przynajmniej 2 lata.
Koszty ogrzewania
Od początku roku ceny drewna opałowego wzrosły, lecz nie tak znacząco, jak mogłoby się wydawać – średnio o 15%. W efekcie dziś, w zależności od wartości energetycznej zakupionego węgla, koszt ogrzewania tym nośnikiem ciepła wyniesie na od 20 do 30 groszy za kilowatogodzinę. Średnio będzie to około 23 grosze – czyli minimalnie mniej niż ma to miejsce w przypadku ogrzewania gazem ziemnym.
Ogrzewanie pompą ciepła
Na koniec odnawialne źródło energii i opcja wyraźnie najtańsza w eksploatacji. W ekologicznym ogrzewnictwie prym wiodą oczywiście pompy ciepła. Bardzo dobrze współpracują z nimi podłogowe systemy grzewcze. Pompy ciepła to jedne z najnowocześniejszych urządzeń grzewczych, są bezobsługowe, tanie w eksploatacji i ekologiczne. Jakie rodzaje pomp ciepła występują?
- Pompa typu woda-woda – pod powierzchnią ziemi muszą znajdować się cieki wodne w odpowiedniej ilości, aby pompa mogła wydajnie pobierać wodę
- Pompa typu powietrze-woda – pompa pobiera powietrze z zewnątrz. Konieczne jest tutaj dogrzanie pobranego powietrza za pomocą grzałki elektrycznej.
Koszty ogrzewania
Jak prezentują się obecnie koszty ogrzewania domu pompą ciepła. W tym przypadku także wydatki mogą się różnić w zależności od sprzedawcy energii, ale także od tego, który z operatorów systemu dystrybucyjnego nas obsługuje.
W efekcie, średnia cena uwzględniająca wszystkie opłaty składające się na ogrzewanie pompą ciepła, uwzględniając obniżony VAT do 5% (do 31 października 2022 w ramach tarczy antyinflacyjnej) w taryfie całodobowej jest szacowana dziś na 27 groszy za kilowatogodzinę w przypadku pompy typu powietrze-woda i 17 groszy za kilowatogodzinę dla pompy woda-woda. 
Niższych kosztów ogrzewania mogą się spodziewać się osoby ogrzewające dom pompą ciepła, które zdecydują się rozliczać z dostawcą energii zgodnie z taryfą strefową, taką jak G12. W efekcie przy 90% energii pobieranej w nocy średni koszt ogrzewania spada odpowiednio do 16 groszy za kilowatogodzinę w przypadku pompy typu powietrze-woda i zaledwie 10 groszy za kilowatogodzinę dla pompy woda-woda.
Pompa ciepła + fotowoltaika = rozwiązanie idealne
Co więcej, warto również zastanowić się nad zakupem paneli fotowoltaicznych, czyli własnej mikroelektrowni słonecznej dostarczającej prąd za darmo. Dzięki inwestycji w odpowiednio dobraną instalację fotowoltaiczną ogrzewanie elektryczne może nawet nic nie kosztować.
Podsumowanie
Na zakończenie prezentujemy zbiorcze zestawienie kosztów ogrzewania aktualnych na 1 września 2022, najpopularniejszymi dostępnymi obecnie na rynku nośnikami ciepła są:
- Pompa ciepła woda-woda w taryfie G12: 10 groszy za kWh
- Pompa ciepła powietrze-woda w taryfie G12: 16 groszy za kWh
- Drewno opałowe: 23 grosze za kWh
- Gaz ziemny: 25 groszy za kWh
- Energia elektryczna w taryfie G12 z ogrzewaczami akumulacyjnymi: 40 groszy za kWh
- Gaz płynny: 47 groszy za kWh
- Energia elektryczna w taryfie G12 bez ogrzewaczy akumulacyjnych: 48 groszy za kWh
- Węgiel (ekogroszek): 58 groszy za kWh
- Pellet: 65 groszy za kWh
- Olej opałowy: 75 groszy za kWh.
