Deflacja, czyli wzrost siły nabywczej pieniądza

67

Deflacja jest pojęciem, które jest głównie znane ludziom, mającym styczność z nomenklaturą ekonomiczną. Wynika to z faktu, iż porusza tematykę zmian cen, a temat ten nie zawsze budzi zainteresowanie nie-ekonomistów. Z kolei najczęściej przewijającym się pojęciem, które znane jest osobom nie związanym z tematami gospodarki, jest inflacja. Pojęcie to przewija się od czasu do czasu w głównych serwisach informacyjnych, z racji wpływu tego zjawiska na życie wszystkich obywateli.

Inflacja oznacza spadek wartości pieniądza w czasie. Z kolei to przekłada się bezpośrednio na wzrost cen. W zależności od jej stopnia, wyróżnia się zarówno niewielką, czy umiarkowaną inflację, jak również ogromną hiperinflację. Im wyższy poziom inflacji, tym ceny szybciej rosną. W przypadku hiperinflacji, można nawet spodziewać się wzrostu cen o kilkadziesiąt, czy kilkaset procent. Po tym krótkim wstępie, w naturalny sposób rodzi się pytanie, co to jest deflacja? Deflacja jest przeciwieństwem inflacji. Oznacza to sytuację, w której pieniądz zyskuje na wartości wraz z upływającym czasem.

Co to jest Deflacja

Na pytanie co to jest deflacja, warto odpowiedzieć zgodnie z definicją. Co do pojęcia deflacja definicja mówi, że jest to wzrost wartości pieniądza w czasie. Z racji, że jest to przeciwieństwo inflacji, zamiennie stosuje się pojęcie – ujemna inflacja. Sama definicja nie wyjaśnia co to jest deflacja. By uświadomić sobie, w jaki sposób należy ją rozumieć, warto posłużyć się przykładem.

W przypadku inflacji mamy do czynienia ze spadkiem wartości pieniądza. Oznacza to, że za zakup rzeczy X, która kosztował nas np. 100 zł, będziemy musieli zapłacić w przyszłym roku 102 zł (w przypadku inflacji rocznej na poziomie 2%). Z kolei w przypadku 2% deflacji, ten sam zakup zrealizujemy za 98 zł. Spadek, jak i wzrost cen może być chwilowy i nie zawsze oznacza to deflacji. Kluczowym elementem przy deflacji, jest jej długoterminowy charakter.

Przyczyny Deflacji

Tak jak inne zjawiska gospodarcze oraz ekonomiczne, tak też deflacja występuje z określonych powodów. Deflacja pieniądza swoje przyczyny znajduje m.in. w nieproporcjonalnej do wzrostu gospodarczego emisji pieniądza. Dodatkową przyczyną jest utrzymywanie zbyt wysokich stóp procentowych, które zachęcają ludzi do rezygnacji z bieżącej konsumpcji na rzecz lokowania środków w lokatach. O ile samo oszczędzanie pieniędzy przez ludzi jest bardzo roztropne, to brak konsumpcji na rzecz bezustannego „chowania w skarpecie” jest szkodliwe dla gospodarki.

Kolejna przyczyna leży w głębokiej recesji, która prowadzi do istotnego spadku popytu. Nadmierne zadłużenie spowodowane spłatą kredytów, przy jednoczesnym braku emisji pieniądza, prowadzi do tego, iż pieniądz staje się bardzo drogi i pożądany. Zmiana w podaży pieniądza, wpływa na ogólny poziom cen i wymieniana jest również, jako jeden z elementów wpływających na wzrost siły nabywczej pieniądza.

Skutki Deflacji

Wzrost cen jest odbierany przez konsumentów, jako zjawisko negatywne. Wszystko co drożeje jest odbierane jako wysoce niepożądane, co jest całkowicie zrozumiałą reakcją. Z kolei spadek cen na pierwszy rzut oka, może wydawać się pozytywny. Wynika to z tego, że za tą samą ilość gotówki, konsumenci mogą kupować więcej dóbr. Z punktu widzenia jednostki, deflacja może wydać się zatem bardzo korzystna. Natomiast jest to bardzo krótkowzroczne spojrzenie. Prawda jest jednak taka, że deflacja skutki ma tragiczne dla gospodarki. Przyszedł czas omówić dlaczego deflacja jest niekorzystna.

Wysokie stopy procentowe dotyczą nie tylko oszczędności, ale także i kredytów. Dlatego też przy wysokich stopach procentowych, kredyty dla przedsiębiorców stają się drogie i mało korzystne. Skutkuje to wyhamowaniem gospodarczym, ponieważ brakuje środków na dofinansowanie biznesu. Dowodzi to, że polityka monetarna prowadzona przez banki centralne jest niezwykle odpowiedzialnym zajęciem.

Aby móc zrozumieć dlaczego deflacja jest niekorzystna, należy uświadomić sobie, jak przekłada się na gospodarkę. Wpływa ona na realne zmniejszenie opłacalności produkcji oraz inwestycji. Jeśli pieniądz zyskuje na wartości wraz z upływem czasu, to nie warto szukać na bieżąco okazji inwestycyjnych, ponieważ te zawsze związane są z ryzykiem i niepewnością, podczas gdy same przetrzymanie środków w przysłowiowej „kieszeni”, skutkuje zwiększeniem realnej siły nabywczej pieniądza.

Przedsiębiorcy, chcąc utrzymać wydatki przedsiębiorstwa na tym samym poziomie, często zmuszeni są do zmniejszenia zatrudnienia. Oczywistym skutkiem deflacji jest spadek popytu, który jest napędzany przez rosnące bezrobocie oraz oczekiwania konsumentów, co do dalszego spadku cen.

Deflacja w Polsce

Deflacja na szczęście nie jest zjawiskiem powszechnym, jednakże kilkakrotnie dała o sobie znać, w tym także i w Polsce. Polska deflacja wystąpiła w ciągu ostatnich lat, w okresie między lipcem 2014, a październikiem 2016 roku.

Największa deflacja polska miała miejsce w lutym 2015 roku. Wyniosła ona wtedy 1,6% r/r. Znaczącym spadkiem cen we wspomnianym okresie, dotyczył przede wszystkim obuwia oraz odzieży. Pod koniec 2016 roku ceny unormowały się, by ostatecznie w 2017 roku, inflacja osiągnęła 2%, która była już bardzo blisko celu inflacyjnego ustalonego przez Narodowy Bank Polski (2,5%).

Deflacja na Świecie

John M. Keynes, znany ekonomista, twórca interwencjonizmu państwowego, spopularyzował teorie popytowe, które znacząco ograniczyły zjawisko deflacji. Polityka monetarna wielu państw stawia nacisk na utrzymywanie niewielkiego poziomu inflacji. Według wielu ekonomistów, utrzymywanie niewielkiego poziom inflacji jest korzystne, ze względu na pozytywny wpływ na rozwój gospodarki.

Najbardziej znana deflacja ostatnich lat, miała miejsce w Japonii, w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Wówczas japońskie firmy zadłużyły się ponad miarę, a wzrastające koszty kredytu, uniemożliwiły im dalszą ekspansję. Ostatnie dziesięciolecie XX wieku jest nazywane „straconą dekadą” w kraju Kwitnącej Wiśni, ze względu na trwająca wówczas stagnację gospodarczą. Obecnie Japonia pomimo upływu wielu lat oraz polityki niskich stóp procentowych dalej boryka się z efektami recesji.

Deflacja – Podsumowanie

Deflacja to wzrost siły nabywczej pieniądza, który skutkuje ogromnymi problemami w gospodarce. W sytuacji, w której ceny zaczynają spadać, cierpi na tym cała ekonomia. W sytuacji spadku cen, jakakolwiek produkcja oraz wyszukiwanie okazji inwestycyjnych, staje się nieopłacalne. Deflacja powszechnie występowała jeszcze w okresie po II wojnie światowej. Później jednak na skutek stosowania presji inflacyjnej w gospodarce światowej, deflacja została znacząco ograniczona.

Nie oznacza to jednak, że kwestia deflacji została całkowicie wyeliminowana ze współczesnego świata ekonomii. W ciągu ostatnich lat, w obawie przed nią, banki centralne zarówno w Europie, jak i na całym świecie, wprowadzały szereg programów mających za zadanie stymulowanie gospodarki oraz zwiększenie podaży pieniądza. Obawa przed fatalnymi skutkami deflacji, zachęca rządy i banki do interwencjonizmu, w zakresie polityki monetarnej. Wynika to z tego, iż na pytanie czy deflacja jest korzystna dla gospodarki, nie sposób odpowiedzieć twierdząco.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here