Świadczenia dla rodzin zastępczych

Rodzina to naprawdę ważny czynnik, który wpływa na rozwój i życie każdego dziecka. Niestety niektórzy małoletni nie mogą dorastać pod opieką swoim biologicznych rodziców. W takich sytuacjach bardzo często mogą liczyć na pomoc i możliwość wychowywania się w rodzinie zastępczej. Czym jest rodzina zastępcza i na jakie wsparcie mogą liczyć opiekunowie zastępczy od państwa?

Czym jest rodzina zastępcza?

Dzieci do prawidłowego rozwoju potrzebują środowiska, które będzie dla nich przyjazne i pomoże im na etapie dorastania. Najbardziej oczywistą jednostką, która dziecku w tym pomaga, jest rodzina. Niestety niektórzy małoletni nie mogą liczyć na swoich biologicznych rodziców z różnych powodów. W takich sytuacjach dzieci bardzo często mogą trafić do tak zwanej rodziny zastępczej.

Rodzina zastępcza jest formą opieki nad małoletnim, którego biologicznym rodzicom została odebrana władza rodzicielska lub obojgu z nich została ona znacząco ograniczona. Dodatkowo pieczę nad dzieckiem może sprawować rodzina zastępcza także w sytuacji, kiedy jego biologiczni rodzice są nieznani lub przedwcześnie stracili życie, osierocając dziecko. Warto też pamiętać, że małoletni nie może trafić do rodziny zastępczej, kiedy przynajmniej jedno z rodziców żyje i posiada pełnię praw rodzicielskich.

Kto może zostać rodziną zastępczą?

Polskie prawo zakłada, że nie każda osoba może starać się o zostanie rodziną zastępczą. O zastępczą opiekę nad dzieckiem mogą starać się zarówno osoby samotne, jak i małżeństwa. Jedna, żeby zostać rodziną zastępczą osoby takie, nigdy nie mogły być, pozbawione władzy rodzicielskiej, a także władza rodzicielska nie mogła być dla nich zawieszona. Wypełniają obowiązek alimentacyjny, jeżeli taki obowiązek w stosunku do nich wynika. Dodatkowo są zdolne do sprawowania opieki nad dzieckiem.

Rodzina zastępcza to nie tylko prawidłowa opieka. Osoby, które starają się o możliwość zostania zastępczym rodzicem, muszą zapewnić dziecku odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe. Małoletni powinien mieć możliwość prawidłowego rozwoju indywidualnych potrzeb, do których należą:

• Prawidłowy rozwój emocjonalny
• Prawidłowy rozwój fizyczny i społeczny
• Właściwa edukacja
• Rozwój zainteresowań
• Wypoczynek oraz organizacja czasu wolnego.

Dodatkowo kandydaci na rodzinę zastępczą nigdy nie mogli być skazani wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Warunki finansowe też są brane pod uwagę, ponieważ jeżeli staramy się o zostanie rodziną zastępczą, to przynajmniej jedno z nas musi mieć stałe źródło dochodów. Rodzajów rodzin zastępczych jest kilka. W dalszej części artykułu opowiemy, jak to wygląda w Polsce.

Jakie są rodzaje rodzin zastępczych?

Dla wielu dzieci rodzina zastępcza to duża szansa, która pozwala im dorastać w optymalnych dla nich warunkach. Jednak pamiętajmy, że pomiędzy dzieckiem a rodziną zastępczą nie tworzy się więź rodzinno-prawna. Dokładniej chodzi o to, że małoletni, który zostaje przyjęty do rodziny zastępczej, nie staje się wedle prawa dzieckiem tej rodziny. Wynika z tego, że między małoletnim a rodzicami nie powstaje obowiązek alimentacyjne, a także prawo do dziedziczenia. Dodatkowo małoletni nie przejmuje nazwiska opiekunów, a rodzice zastępczy nie otrzymują pełni praw rodzicielskich.

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej ustaje, kiedy któreś z biologicznych rodziców odzyskuje pełnię praw rodzicielskich lub dziecko staje się pełnoletnie. W Polskim prawie wyróżnia się kilka rodzajów rodzin zastępczych:

• Rodzina zastępcza spokrewniona z dzieckiem
• Rodzina zastępcza niespokrewniona z dzieckiem
• Zawodowe rodziny zastępcze, w których wyróżnia się:
  • Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza wielodzietna
  • Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza specjalistyczna
  • Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza o charakterze pogotowia rodzinnego.

Sprawując pieczę zastępczą nad dzieckiem, możemy liczyć na wsparcie od państwa w postaci różnego rodzaju świadczeń i dodatków. O ich wysokości i rodzajach w dalszej części artykułu.

Pomoc pieniężna dla rodzin zastępczych

Pomoc pieniężna, jaką otrzymują rodziny zastępcze, nie jest uzależniona od dochodów, które uzyskują opiekunowie. Przyznawana jest zgodnie z przepisami, o których mowa jest w ustawie z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Pomoc ta ma zapewnić częściowe pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem dziecka. Jest udzielana na wniosek rodziny zastępczej. Wysokość kwoty, jaką otrzymają rodzice zastępczy, ustala się na podstawie wieku dziecka, jego stanu zdrowia oraz niedostosowanie społeczne dziecka. Samej pomocy udziela starosta, który odpowiada miejscu zamieszkania rodziny. Wysokość pomocy pieniężnej wynosi miesięcznie w przypadku dziecka:

• Do 7 roku życia 988,20 zł.
• Do 7 roku życia, jeżeli dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności 1 317,60 zł.
• Od 7 do 18 lat 658,80 zł.
• Od 7 do 18 lat, jeżeli posiada orzeczenie o niepełnosprawności (tylko znacznym lub umiarkowanym) 988,20 zł.
• Od 7 do 18 lat, umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich 988,20 zł.
• Od 7 do 18 lat posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności i umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie ustawy, o której mowa w punkcie poprzednim 1 317,60 zł.

Dodatkowo rodzinom zastępczym, które nie są spokrewnione z dzieckiem, przyznawane jest kwota w wysokości 164,70 zł z tytułu sprawowania osobistej opieki i wychowania. Starosta, który przyznaje pomoc pieniężną, może jednorazowo przyznać rodzinie kwotę do 2470,50 zł, która ma pokryć koszty związane z przyjęciem dziecka pod opiekę. Rodziny zastępcze mogą liczyć także na pomoc z programu 500+ na każde dziecko. Jeżeli w rodzinie jest przynajmniej troje dzieci, otrzymają oni również Kartę Dużej Rodziny.

Rodzina jest ważna dla prawidłowego rozwoju

Dzieci, których biologiczni rodzice z jakiegoś powodu nie mogą się nimi opiekować, czasem muszą liczyć na pomoc innych bliskich lub całkiem obcych ludzi. Niektórzy małoletni trafiają do domów dziecka, jednak dla wielu udaje się znaleźć rodzinę zastępczą. Pełni ona opiekę, ale także pozwala zaspokoić w jakimś stopniu potrzebę bliskości oraz zapewnić prawidłowy rozwój.

W Polsce istnieje kilka rodzajów rodzin zastępczych, które uzależnione są od tego, czy opiekunowie są spokrewnieni z dzieckiem, czy nie. Dodatkowo możemy rozróżnić rodziny zastępcze niezawodowe i zawodowe. Każda osoba, która pełni pieczę zastępczą, powinna mieć zapewnione wsparcie finansowe od państwa. Jest ono uzależnione od tego, w jakim wieku jest wychowanek, czy cierpi na jakieś choroby lub, czy ma problemy w kontaktach społecznych. Jeżeli rodzina zastępcza chciałaby otrzymać pomoc pieniężną, musi złożyć odpowiedni wniosek. Wsparcia udziela starosta, który odpowiada miejscu zamieszkania rodziny zastępczej.

Opieka nad dzieckiem to niełatwa sprawa, ponieważ żeby małoletni prawidłowo się rozwijał, konieczne jest spełnienie jego indywidualnych potrzeb. Rodzina zastępcza powinna mu to umożliwić i wspierać na kolejnych etapach rozwoju. Wsparcie dla rodzin zastępczych ma pomóc opiekunom w prawidłowej opiece nad dzieckiem. Jest ono niezależne od dochodów rodziców zastępczych. Dodatkowo mogą oni liczyć także na pieniądze z programu 500+ oraz, jeżeli w rodzinie jest więcej niż troje dzieci, mogą starać się o Kartę Dużej Rodziny.