Posłowie Prawa i Sprawiedliwości złożyli w poniedziałek projekt ustawy przedłużający zerowy VAT na żywność od 1 stycznia do końca czerwca 2024 roku. W uzasadnieniu projektu napisano, że utrzymanie zerowej stawki VAT na żywność „pomoże społeczeństwu w realnej walce z inflacją”.
Zerowy VAT na żywność zostanie jednak utrzymany? 
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów zerowy VAT na żywność w ramach tarczy antyinflacyjnej wygasa z końcem bieżącego roku. To oznaczałoby, że od stycznia przyszłego roku droższe będzie mięso, ryby, mleko oraz przetwory z tych produktów, a także warzywa i owoce czy pieczywo.
Na etapie pisania projektu budżetu na 2024 rok, rząd uznał, że VAT na produkty żywnościowe wróci do dawnego poziomu, czyli 5 procent. Jednocześnie Minister Finansów Magdalena Rzeczkowska podkreślała, że jeśli będzie taka potrzeba, to rząd może preferencje w podatku od towarów i usług przedłużyć.
W tym tygodniu z takim zwrotem mamy właśnie do czynienia. W poniedziałek na stronach sejmowych w rejestrze projektów znalazł się projekt ustawy obniżającej VAT na żywność z 5% do 0% na kolejne sześć miesięcy – do 30 czerwca 2024 roku.
Autorzy projektu ustawy w jej uzasadnieniu napisali, że “utrzymanie obniżonej stawki VAT na podstawową żywność pomoże społeczeństwu w realnej walce z inflacją. Czasowa redukcja stawek VAT na te towary, w przypadku pełnego przeniesienia obniżek stawek VAT na ich ceny, efektywnie powinna pozwolić na utrzymanie cen tych towarów na obecnym poziomie”.
Wiceminister Finansów Artur Soboń, na poniedziałkowej konferencji prasowej podkreślił, że Prawo i Sprawiedliwość składa projekt ustawy, a nie rozporządzenie, ponieważ „chce mieć gwarancję, że rząd, który powstanie nie wycofa się z tego korzystnego dla Polaków rozwiązania”.
Co zrobi nowy rząd?
Podczas dzisiejszej konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki oznajmił, iż “rząd przedstawił projekt budżetu do końca września. Poprzez poszczególne autopoprawki rząd realizuje, również swoje zapowiedzi, ale także zapowiedzi innych”.
Premier Morawiecki przekazał ponadto, że “w najbliższych dwóch tygodniach ten rząd, który zostanie prawdopodobnie zaprzysiężony w poniedziałek przez Pana Prezydenta, będzie prezentował kolejne ustawy z dekalogu polskich spraw”.
Szef rządu obecnej, dobiegającej właśnie końca kadencji, zaznaczył przy tym, że ustawy te mogą mieć wpływ na budżet i dlatego będą do nich załączone również elementy autopoprawki do budżetu – takie jak zerowy VAT na żywność.
Warto przy tym jednak dodać, że Andrzej Domański, autor programu gospodarczego Platformy Obywatelskiej, doradca Donalda Tuska i jeden z kandydatów na przyszłego Ministra Finansów oznajmił w zeszłym tygodniu, iż “stoi na stanowisku, że VAT na żywność powinien wrócić do 5 procent”. 
Andrzej Domański dodał przy tym, że “jeśli nowy rząd chce finansować niezbędne inwestycje, a taką jest podwyżka dla nauczycieli o 30%, to musi mieć jakieś źródła przychodu. Pięcioprocentowy VAT jest jednym z takich źródeł”.
Co ciekawe Domański, zapytany czy w takim razie bez powrotu opodatkowania żywności, nie będzie obiecanych podwyżek dla nauczycieli, odpowiedział, że “to nie jest alternatywa. Bardziej chodzi o pokazanie mechanizmu, że rezygnacja ze wszystkich podatków jest niemożliwa, jeśli chcemy finansować wydatki”.
