PPK – czy warto się nimi zainteresować?

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) stały się obiektem gorącej dyskusji, gdy tylko opinia publiczna dowiedziała się o tym pomyśle. Dla jednych była to świetna wizja i ciekawa alternatywa na oszczędzanie na przyszłą emeryturę. Niestety dla innych idea jest raczej kontrowersyjna, by nie powiedzieć niepotrzebna. Jak jest naprawdę? Dziś postaramy się odpowiedzieć na tego typu pytania i podpowiedzieć wam, czy w ogóle warto zawracać sobie głowę PPK.

PPK – czym są?

Nim zaczniemy chwalić lub krytykować Pracownicze Plany Kapitałowe, warto odpowiedzieć sobie na pytanie, czym w ogóle one są.

Pracownicze Plany Kapitałowe to stosunkowo nowy rodzaj dobrowolnego systemu długoterminowego oszczędzania. W jego ramach gromadzone są prywatne oszczędności. Innymi słowy, to rodzaj uzupełnienia składek emerytalnych płaconych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). W założeniu PPK mogą zagwarantować ci wspaniałą, przyszłą emeryturę. Brzmi pięknie? Niestety – jak zwykle w takich przypadkach – diabeł tkwi w szczegółach. Po kolei jednak…

Jak przystąpić do PPK?

Jak jednak w ogóle przystąpić do PPK? Dziś taką możliwość pracownikowi musi zapewnić każdy podmiot zatrudniający (istnieją wyjątki, które określa stosowna ustawa), co najmniej jedną osobę. To po jego stronie są więc formalności.

Przez osobę zatrudnioną rozumiany/a jest tutaj:

  • pracownik,
  • osoba wykonująca pracę nakładczą,
  • osoba wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług,
  • członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
  • członek rady nadzorczej wynagradzany z tytułu pełnienia tej funkcji,
  • osoba wskazana w powyższych punktach (z wyjątkiem członków rad nadzorczych), przebywająca na urlopie wychowawczym lub pobierająca zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
  • osoba podlegająca obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tego tytułu w Rzeczpospolitej Polskiej, w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dziś udział w systemie jest obowiązkowy dla pracodawców i dobrowolny dla osób zatrudnionych. Co ważne, pracownik może w każdej chwili wycofać się z systemu. Warto jednak także pamiętać, że środki zgromadzone w PPK podlegają dziedziczeniu.

Pracownicze Plany Kapitałowe – jak to działa?

Podobnie jak miało to miejsce np. w tzw. III filarze, dla takiego pracownika – który wyraził zainteresowanie oszczędzaniem w PPK – zostanie utworzony indywidualny rachunek. To na niego raz w miesiącu będą trafiać wpłaty pracownika i pracodawcy. Państwo ze swojej strony przekaże jednorazową wpłatę powitalną i dopłaty roczne (o szczegółach przeczytacie poniżej). Ogólnie więc na rachunek danej osoby trafiają środki z trzech źródeł:

  • od pracownika,
  • od pracodawcy
  • z Funduszu Pracy.

Samo prowadzenie konta jest zadaniem instytucji finansowej, której powierzył to pracodawca. W tym momencie warto dodać, że firmy zatrudniające co najmniej 250 osób, muszą dokonać takiego wyboru do 25 września.

O jakich kwotach konkretnie zaś mówimy? Pracownik będzie przeznaczał na PPK 2 proc. kwoty brutto swojego wynagrodzenia. Do tego pracodawca dopłaci dodatkowo kwotę o wartości 1,5 proc. brutto pensji pracownika. Z kolei państwo raz w roku dołoży od siebie jeszcze 240 zł (plus wspomnianą już jednorazową dopłatę powitalną w wysokości 250 zł).

Harmonogram wdrażania PPK

Jak już zasugerowano, PPK nie są od początku czymś powszechnym. W części tego roku objęły firmy, które zatrudniają od 250 pracowników. W roku kolejnym (od 1 stycznia) sprawą muszą zainteresować się przedsiębiorstwa z liczbą personelu od 50 do 249 (chodzi o stan na 30 czerwca 2019 r.). Od 1 lipca przyszłego roku program obejmie przedsiębiorców z liczbą pracowników od 20 do 49 (ponownie liczy się stan na ostatni dzień roku 2019). Wreszcie od 1 stycznia 2021 r. PPK obejmą wszystkie działalności gospodarcze.

Obowiązki pracodawcy i prawa pracownika

Obie strony – zarówno pracownik jak i pracodawca – mają w programie PPK swoje obowiązki i prawa.

Pracodawca:

  • zawiera umowę o zarządzanie PPK z instytucją finansową, którą wybiera jednak w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi lub inną reprezentacją swoich pracowników,
  • zawiera umowy o prowadzenie PPK w imieniu i na rzecz uczestników programu,
  • odpowiada za obsługę PPK oraz przepływ informacji między pracownikami a instytucją finansową,
  • nalicza i wpłaca na rachunki PPK uczestników wpłaty swoje, czyli pracodawcy, i pracownika,
  • musi poinformować pracownika w wieku 55-70 lat o możliwości zapisania go do PPK,
  • nie może potrącać kwoty przeznaczonej na PPK z wynagrodzenia pracownika.

Pracownik:

  • jest automatycznie zapisany do PPK przez pracodawcę (nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin 3 miesięcy zatrudnienia), gdy ma mniej niż 55 lat,
  • może także przystąpić do programu na swój wniosek, jeśli jest osobą w wieku 55–70 lat,
  • może zrezygnować z uczestnictwa w PPK, na podstawie złożonego pracodawcy oświadczenia w postaci papierowej.
  • Ważne! Co 4 lata pracodawca będzie ponownie zapisywał pracownika do PPK i znów ten drugi będzie on mógł zrezygnować z uczestnictwa.

PPK – czy to się opłaca?

Każda osoba, która zdecyduje się na alternatywny do ZUS-u system oszczędzania, zada sobie jednak proste pytanie: czy to jest jednak opłacalne? Na to pytanie każdy musi sobie odpowiedzieć samodzielnie. Może w tym pomóc kalkulator, który opublikowano w sieci na portalu Moje PPK (znajdziecie go w tym miejscu). Wypełniając poszczególne jego części (dotyczą one m.in obecnego wieku osoby zainteresowanej wpłatami do PPK, jej obecnych zarobków brutto, okresu, przez który chce oszczędzać za pomocą PPK), ostatecznie można uzyskać wyliczenie, ile powinno teoretycznie udać się odłożyć pieniędzy przez X lat.

Tak jak już wspomniano na początku: brzmi to wspaniale. Czy jest jednak prawdziwe? Po pierwsze, głównym problemem może być to, że PPK są ustawowo zmuszone do inwestowania w WIG20 (na dzień dzisiejszy aż 40 proc. środków z nich mają trafiać właśnie tam). Eksperci dopatrują się w tym największej słabości pomysły. Po pierwsze, tego typu wymuszenie niejako sztucznie napompuje polską giełdę (ze zgubnymi skutkami długoterminowymi). Ponadto niezbyt dobrze może wpłynąć to na stopę zwrotu.

– Spółki kontrolowane przez państwo z reguły działają mniej efektywnie od firm prywatnych, co przejawia się niższą stopą zwrotu z kapitału. W długim terminie może to niekorzystnie wpłynąć na stopy zwrotu z inwestycji w ich akcje – mówił mediom Paweł Homiński, członek zarządu Noble Funds TFI i dodaje, wskazując też na inne aspekty natury makroekonomicznej:

„Oparcie zasad polityki inwestycyjnej na przynależności spółek do poszczególnych indeksów to jednak dyskusyjne rozwiązanie. Zasady kwalifikacji firm do indeksów są dość arbitralne i mogą podlegać zmianom. Dodatkowo, jeśli wyróżnimy pewną grupę spółek, to istnieje ryzyko, że ich kursy będą sztucznie zawyżone w okresie, w którym do PPK płynąć będzie stały strumień kapitału, po czym trend ten się odwróci, kiedy fundusze będą wychodzić z inwestycji”.

PPK kontrowersje

Nie sposób też nie wspomnieć o innych kontrowersjach, jakie wywołują PPK. Dotyczą one zaś obowiązków dot. pracodawców.

“Konfederacja Lewiatan, mając na uwadze kalendarz wdrażania PPK, jak i koszty związane z wprowadzeniem i ewentualnymi zmianami systemów kadrowo-płacowych, apeluje o podjęcie niezwłocznych działań legislacyjnych lub wypracowanie nowego podejścia do przepisu ustawy o PPK”

– przekazał mediom w niedawnym komunikacie Lewiatana radca prawny i dyrektor departamentu pracy Konfederacji Lewiatan Robert Lisicki.

PPK – podsumowanie

Pracownicze Plany Kapitałowe są więc pewną alternatywą dla osób, które chcą oszczędzać (lub inaczej: potrzebują swoistego „bata”, który zmusi ich do oszczędzania) pieniądze, zaś wyraźnie boją się inwestować samodzielnie na giełdzie. To ostatnie jest zrozumiałe i to dla takich ludzi PPK mogą wydać się nęcące. Dla młodych osób mogą też stać się narzędziem, które niejako nauczy je samego mechanizmu oszczędzania, co też należy uznać na zaletę.

Są jednak i wady, o których już wspomnieliśmy. Ponadto decydując się na PPK warto zawsze pamiętać o tym, jak skończyły środki z OFE. Idea jest w końcu dość podobna…

Koniecznie należy też mieć świadomość, że zawsze najlepszym rozwiązaniem – warunkowanym oczywiście posiadaniem odpowiedniej wiedzy – jest samodzielne oszczędzanie na lokatach lub granie na giełdzie. Tylko wtedy mamy pełną i w miarę stałą kontrolę nad naszymi pieniędzmi.

Jeśli jednak powyższe minusy nie zasłaniają opisanych plusów, może PPK są właśnie dla ciebie! Mimo wszystko zachęcamy do dokładnej ich analizy, nim pochopnie podejmie się jakąś decyzję inwestycyjną.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here