Płaca minimalna w 2021 roku

335

płaca minimalna w 2021Najniższe wynagrodzenie w Polsce otrzymuje obecnie około 1,5 miliona osób. Od stycznia płaca minimalna znów wzrosła. Ile teraz wynosi, zarówno w przypadku pracy na etacie, jak i stawce godzinowej? Na co wpływa wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę? Na te wszystkie pytania odpowiemy poniżej, zacznijmy jednak od kwestii czym jest płaca minimalna oraz jak jest ustalana.

Płaca minimalna – podstawowe informacje

Płaca minimalna to prawnie ustalony najniższy dopuszczalny poziom wynagrodzenia, określający stawkę za pracę godzinową oraz stawkę za pracę w określonym wymiarze czasu (najczęściej pensja miesięczna). W Polsce podstawą prawną minimalnego wynagrodzenia ustalanego corocznie przez państwo jest ustawa z 10 października 2002 o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Tradycyjnie w pierwszej połowie września Rada Ministrów podejmuje wiążącą decyzję – przyjmującą postać prawa opublikowanego w Dzienniku Ustaw – co do wysokości minimalnego wynagrodzenia począwszy od stycznia kolejnego roku. Co prawda jest ono jednym z parametrów uwzględnionych w projekcie ustawy budżetowej i choć podlega negocjacji z pracownikami (związki zawodowe) oraz pracodawcami (ich organizacje) na forum Rady Dialogu Społecznego. Jednak jeżeli porozumienie nie zostanie wypracowane, to zgodnie z prawem, to rząd podejmuje ostateczną decyzję, można więc powiedzieć, że ma w tej sprawie wolną rękę. Wiadomo jedynie, że najniższe wynagrodzenie ogłaszane z mocą prawa w pierwszej połowie września nie może być niższe od zgłoszonego do konsultacji.

Ostateczne rozstrzygnięcie staje się obowiązującym prawem wtedy gdy ukazuje się w Dzienniku Ustaw rozporządzenie Rady Ministrów w tej sprawie. Zeszłoroczne, dotyczące płacy minimalnej na 2021 rok miało miejsce 15 września, tak więc od tego momentu wiemy jaka będzie wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokość minimalnej stawki godzinowej w 2021.

Co ciekawe, w tym roku ze względu na epidemię koronawirusa i zawirowania, jakie wprowadziła w gospodarce, terminy dotyczące prac nad ustaleniem wysokości płacy minimalnej zostały zmodyfikowane. Ustawą covidową rząd wydłużył czas na przedstawienie swojej propozycji przyszłorocznej płacy minimalnej do 31 lipca. Z kolei Rada Dialogu Społecznego miała na negocjacje tylko 10 dni. Ostatecznie wysokość minimalnego wynagrodzenia określił rząd, zresztą taka sytuacja miała miejsce za każdym razem od 2010 roku.

Składowe płacy minimalnej

Z czego więc składa się płaca minimalna? Do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika wlicza się:

  • Składniki wynagrodzenia
  • Inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy (zaliczone do wynagrodzeń osobowych według Głównego Urzędu Statystycznego)

Z kolei spośród innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy do wysokości minimalnego wynagrodzenia absolutnie nie wlicza się:

  • Dodatku za pracę w nadgodzinach
  • Nagrody jubileuszowej
  • Odprawy emerytalnej
  • Odprawy rentowej
  • Dodatku za pracę w nocy
  • Dodatku za staż pracy

Wyrównanie płacy minimalnej

Jak zostało już wspomniane, pracownicy mają ustawowo zagwarantowaną minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę. W przypadku gdy pracownik jest zatrudniony na część etatu, jego wysokość ustala się proporcjonalnie do wielkości etatu danego pracownika. W określonych sytuacjach, gdy pracownik nie uzyska w danym miesiącu płacy minimalnej, przysługuje mu wyrównanie do tej kwoty.

Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższe od płacy minimalnej. Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy, wysokość minimalnego wynagrodzenia ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy przypadającej do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia dla pracowników pełnoetatowych.

Jeżeli w danym miesiącu z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy, wynagrodzenie pracownika jest niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia, następuje uzupełnienie wynagrodzenia do tej wysokości w postaci wyrównania. Wyrównanie wypłaca się za okres każdego miesiąca łącznie z wypłatą wynagrodzenia.

Pracownikom wynagradzanym na podstawie godzinowych stawek wynagrodzenia wyrównanie wypłaca się za każdą godzinę pracy. Stanowi ono różnicę między wysokością wynagrodzenia godzinowego, wynikającą z podzielenia wysokości minimalnego wynagrodzenia przez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu pracy, a wysokością wynagrodzenia pracownika w danym miesiącu, przeliczoną na godzinę pracy.

Natomiast pracownikom wynagradzanym na podstawie miesięcznych stawek wynagrodzeń, którym nie przysługuje wynagrodzenie za pełny miesięczny wymiar czasu pracy, wyrównanie wypłaca się za każdą godzinę pracy. Wyrównanie stanowi różnicę między wysokością wynagrodzenia godzinowego, wynikającą z podzielenia wysokości minimalnego wynagrodzenia przez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu pracy, a wysokością wynagrodzenia pracownika w danym miesiącu, przeliczoną na godzinę pracy.

Na co wpływa płaca minimalna?

Według danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z nowym rokiem podwyżkę dostanie około 1,5 miliona osób. Tak liczna jest bowiem według rządowych danych grupa pracowników otrzymujących wynagrodzenie na poziomie obecnego minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie zmiana ta dotknie około 2 milionów pracodawców, którzy będą musieli ponieść zwiększone koszty zatrudnienia pracowników. Takie wyliczenia znalazły się w przygotowanej przez MRPiPS Ocenie Skutków Regulacji do projektu rozporządzenia.

Wraz z płacą minimalną wzrosną więc także inne świadczenia obliczane na jej podstawie, takie jak:

  • Dodatek z pracę w porze nocnej – pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę
  • Wynagrodzenie za przestój – wynagrodzenie za czas gotowości do pracy i przestój nie może być niższe niż płaca minimalna dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy
  • Odprawa z tytułu zwolnień grupowych – nie może przekroczyć piętnastokrotności minimalnego wynagrodzenia
  • Preferencyjny ZUS dla początkujących przedsiębiorców
  • Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu – pracownik ma prawo do takiego odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę
  • Odszkodowanie z tytułu rozwiązania przez pracownika umowy o pracę na skutek stosowania mobbingu – odszkodowanie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę
  • Minimalna podstawa wymiaru zasiłku chorobowego
  • Kwota wolna od potrąceń, przy potrącaniu sum egzekwowanych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne – kwota podlegająca ochronie nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia
  • Kara za brak ubezpieczenia OC – niemal o 8%

Płaca minimalna 2021 w Polsce

Przejdźmy do najważniejszej kwestii. Od 1 stycznia 2021 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 2800 złotych brutto, o 200 PLN więcej niż w 2020 roku. Minimalna stawka godzinowa z kolei wzrosła z 17 do 18,30 złotych brutto. W 2021 roku płaca minimalna będzie stanowić 53,2% prognozowanego na 2021 rok przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W stosunku do 2020 roku wzrośnie o 7,7%. Co więcej, stawki ujęte w rozporządzeniu nie ulegną zmianie przez cały 2021 rok.

Ile wyniesie z kolei najniższe wynagrodzenie netto? W 2021 roku, każda osoba zatrudniona na pełny etat po raz pierwszy otrzyma do ręki już ponad 2000 złotych, dokładnie 2061,67 PLN.

Ile z kolei wyniesie stawka netto dla zleceniobiorców i samozatrudnionych? Obecnie nie mogą oni zarabiać mniej niż 12 złotych za godzinę netto.

Jak zmieniała się płaca minimalna na przestrzeni lat? Spójrzmy na wartości z poprzednich lat, od 2010 roku:

  • 2010 – 1317 PLN
  • 2011 – 1386 PLN
  • 2012 – 1500 PLN
  • 2013 – 1600 PLN
  • 2014 – 1680 PLN
  • 2015 – 1750 PLN
  • 2016 – 1850 PLN
  • 2017 – 2000 PLN
  • 2018 – 2100 PLN
  • 2019 – 2250 PLN
  • 2020 – 2600 PLN

Płaca minimalna a wynagrodzenie zasadnicze

Zgodnie z ustawą, minimalne wynagrodzenie za pracę nie ma charakteru jedynie wynagrodzenia zasadniczego. Jest to łączny przychód pracownika za nominalny czas pracy w danym miesiącu. Dlatego, jak zostało wspomniane wcześniej, poza wynagrodzeniem zasadniczym obejmuje również inne składniki wynagrodzenia i świadczenia pracownicze. Nie obejmuje natomiast: nagrody jubileuszowej, odprawy emerytalnej lub rentowej, wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej, dodatku za staż pracy.

Płaca minimalna na świecie

Najwyższa płaca minimalna na świecie obowiązuje w Australii. W tym kraju wynagrodzenie wypłacane jest co tydzień, a jego minimalna wartość wynosi 753,8 dolarów australijskich, co przekłada się na 15,26 USD za godzinę. Co ciekawe w Australii tydzień pracy wynosi 38 godzin, nie 40.

Z kolei, jeśli chodzi o Europę, najwyższa płaca minimalna jest oferowana w Luksemburgu. Wynosi 2142 euro miesięcznie, czyli 14.12 USD za godzinę.

Jakie kraje oferują z kolei wynagrodzenie minimalne porównywalne do tego w Polsce? Litwa, Estonia i Słowacja. W tych krajach płaca minimalna wynosi odpowiednio 607; 584 i 580 euro brutto miesięcznie.

Ciekawa sytuacja ma miejsce w Szwajcarii. W tym kraju nie ma państwowej płacy minimalnej, ale część kantonów ma ją ustanowioną lub próbuje ją wprowadzić. W 2020 roku, w referendum w kantonie Genewa zdecydowano, że płaca minimalna będzie wynosić 23 franki szwajcarskie na godzinę. To najwyższa minimalna stawka godzinowa na świecie.

Przejdźmy teraz do najniższej płacy minimalnej. W Europie najniższe minimalne wynagrodzenie obowiązuje w Albanii, wynosi równowartość 213 euro miesięcznie. Z kolei najniższe powszechnie stosowane minimalne wynagrodzenie funkcjonuje w Malawi. Stawka godzinowa wynosi tam zaledwie równowartość 0,12 dolara amerykańskiego. Dodatkowo, tydzień pracy w tym kraju wynosi 48 godzin.

Płaca minimalna a koszty zatrudnienia pracownika

Aby zapewnić podwyżki do nowej wysokości nowej płacy minimalnej, pracodawcy na każdy etat będą musieli wyłożyć w skali roku dodatkowe 2890 złotych. Skąd ta różnica, skoro pracownik zyskuje brutto 2400 PLN? To efekt konstrukcji przepisów. Zatrudnienie pracownika w oparciu o umowę opiewającą na 2600 złotych brutto (1920,62 netto) skutkuje kosztem dla pracodawcy w wysokości 3132,48 PLN. By zapewnić pensję brutto na poziomie 2800 złotych (2061,67 netto) koszt wzrośnie do 3373,44 PLN.

Jeśli przyjmiemy założenie, że liczba etatowych pracowników zarabiających ustawowe minimum wynosi 1,5 miliona osób, okaże się, że pracodawcy będą musieli znaleźć w 2021 roku dodatkowe 4,34 miliarda PLN na wypłacenie im pensji. Co więcej, na kontach pracowników z tej kwoty znajdzie się 2,54 miliarda PLN, a 1,8 miliarda PLN trafi wprost do państwa w postaci składek i podatków.

Jak więc wygląda dla pracodawcy kwestia “płaca minimalna a składki ZUS”? W związku z ze wzrostem wynagrodzenia minimalnego pracodawcą zwiększają się koszty zatrudnienia pracowników, którzy otrzymują wynagrodzenie minimalne. W 2021 roku pracodawca musi liczyć się z tym, że całkowity koszt zatrudnienia pracownika zarabiającego płacę minimalną na podstawie umowy wyniesie łącznie 3 373,44 złotych. Dlaczego aż tyle? Ponieważ 2 800 złotych stanowi płaca minimalna, a kolejne 502,04 PLN składki ZUS w 2021.

Wzrost wynagrodzenia minimalnego wpłynie także na składki przedsiębiorców. Dzieje się tak ponieważ podstawę wymiaru preferencyjnych składek ZUS stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku. W roku 2021 podstawa opodatkowania wynosi więc 840 złotych.

Obecna sytuacja gospodarcza nie uzasadnia tak znaczącego wzrostu wynagrodzenia minimalnego. Zwiększy on koszty pracy i to w bardzo trudnym okresie. Wiele firm jest teraz mocno zadłużonych w ZUS, w bankach, firmach leasingowych, u kontrahentów. Zaciągnęły długi, żeby ochronić miejsca pracy i nie zwalniać pracowników w sytuacji kryzysu. W 2021 roku, kiedy będą musiały zacząć spłacać długi, dodatkowy nieuzasadniony wzrost kosztów może doprowadzić do opóźnionej fali upadłości.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments