Mandat – co grozi za jego nieopłacenie, czy można się odwołać?

Mandat to zmora wielu kierowców, ale nie tylko, ponieważ można go dostać także za inne wykroczenia. Jest kilka rodzajów mandatów, które możemy otrzymać, a zwykle wręczają je policjanci. Co się jednak dzieje, kiedy nie zapłacimy mandatu? Jak się od niego odwołać i jakie konsekwencje niesie nieprzyjęcie mandatu?

Jakie są rodzaje mandatów?

Większość z nas kojarzy, co to jest mandat, a nie jedna osoba niestety miała okazję go otrzymać. Najczęściej obawiają się ich kierowcy, ale można je dostać także w innych sytuacjach. Przykładowo za picie alkoholu w miejscu publicznym. Mandaty karne są sposobem nałożenia kary lub grzywny za popełnione wykroczenie. Warto pamiętać, że do prowadzenia postępowania mandatowego jest uprawniona przede wszystkim policja, ale także inne organy, kiedy odpowiednie przepisy o tym stanowią.

Jeżeli otrzymujemy mandat od policjanta ma on obowiązek poinformować nas, jakie popełniliśmy wykroczenie oraz jaką wysokość będzie miała nałożona na nas grzywna. Dodatkowo funkcjonariusz musi wyjaśnić, że mamy prawo nie przyjąć mandatu. Warto też wiedzieć, jakim rodzajem mandatu możemy być ukarani, ponieważ jest ich kilka.

• Mandat karny kredytowy — wydawany jest za potwierdzeniem odbioru, powinien zawierać informacje o konieczności uiszczenia grzywny do 7 dni od jego otrzymania oraz o skutkach niezapłacenia grzywny. Staje się prawomocny po potwierdzeniu odbioru.
• Mandat karny gotówkowy — ukarany musi uiścić odpowiednią kwotę funkcjonariuszowi policji. Najczęściej jest stosowany u osób, które przebywają czasowo na terytorium Polski, nie mają stałego miejsca zamieszkania lub pobytu.
• Mandat karny zaoczny — stosowany jest, jeżeli sprawcy nie zastano w miejscu wykroczenia lub jeżeli zachodzi wątpliwość, kto jest sprawcą.

W pewnych sytuacjach uważamy, że mandat został na nas nałożony niesłusznie. Na szczęście mamy możliwość odwołania się. Jak to zrobić? Przekonaj się w dalszej części artykułu.

Kiedy można odwołać się od mandatu?

Jeżeli uważamy, że niesłusznie zostaliśmy ukarani mamy 7 dni, żeby odwołać się od mandatu. We wniosku należy dodać swoje dane, ale także dołączyć kopię mandatu. Czasem już po przyjęciu mandatu karnego zdajemy sobie sprawę, że otrzymaliśmy go niesłusznie, właśnie w takich sytuacjach warto się od niego odwołać. Może to zrobić:

• każda osoba, która uważa, że otrzymała mandat niesłusznie
• rodzic lub opiekun prawny osoby poniżej 17 roku życia
• kurator bądź przedstawiciel ustawowy osoby ubezwłasnowolnionej.

Warto jednak pamiętać, że to po naszej stronie stoi obowiązek udowodnienia, że grzywna została na nas nałożona niesłusznie. Niestety, jeżeli decydujemy się na odwołanie, to musimy często sporo poczekać. Przepisy nie określają, jak szybko powinniśmy otrzymać odpowiedź. Jeżeli sąd zdecyduje, że otrzymaliśmy mandat słusznie, nie możemy odwołać się po raz kolejny. Trzeba grzywnę zapłacić.

Co grozi za niezapłacenie mandatu?

Niektórzy decydują się nie zapłacić mandatu z nadzieją, że przedawni się, a kara przestanie obowiązywać. Niestety to nie rozsądne rozwiązanie, ponieważ mimo że mandat przedawnia się po roku, to procedura egzekucyjna trwa znacznie dłużej. Na uiszczenie kwoty mamy 7 dni od otrzymania kary. Jeżeli nie zapłacimy jej w tym czasie, możemy spodziewać się wezwania do zapłaty. W niektórych przypadkach możemy nie otrzymać wezwania, a wobec nas zostanie rozpoczęte postępowanie egzekucyjne. W takich sytuacjach zaczynają rosnąć odsetki.

Zwlekanie z uiszczeniem kwoty nie jest najlepszym pomysłem, ponieważ z czasem może działania podjąć Urząd Skarbowy. Najczęściej potrąca on kwotę mandatu z nadpłaty podatku w naszym rocznym rozliczeniu. W ostateczności możemy mieć do czynienia z zajęciem konta bankowego, zajęcia wynagrodzenia za pracę, zajęciem emerytury lub procedurą komorniczą. Jeżeli wszystkie metody pobrania grzywny nie powiodą się, decyzją sądu może zostać ona zamieniona na karę pozbawienia wolności.

Co się dzieje, kiedy nie przyjmiemy mandatu?

Już wiadomo, co dzieje się, kiedy przyjmiemy mandat i chcemy się od niego odwołać, a także co grozi, jeżeli go nie zapłacimy. Warto wiedzieć, jak wygląda sytuacja, kiedy nie zdecydujemy się przyjąć kary. Oczywiście policjant ma obowiązek zapytać nas, czy decydujemy się przyjąć mandat i co stanie się, jeżeli tego nie zrobimy. W takiej sytuacji do sądu zostanie skierowany wniosek o ukaranie nas.

Co się dzieje, kiedy wniosek trafi do sądu? Zazwyczaj zostaje wydany wyrok po postępowaniu nakazowym, bez udziału obu stron, jedynie na podstawie oświadczenia funkcjonariusza. Kwota do zapłacenia jest wyższa jedynie o niewielkie koszty sądowe.

Oczywiście od wyroku sądu można wnieść sprzeciw, jeżeli nie zgadzamy się z nim. Wtedy sąd wyznaczy normalny termin rozprawy. Następnie od pierwszego wyroku i instancji można się odwołać. W ciągu dwóch lat sąd powinien wydać ostateczny, prawomocny wyrok lub nas uniewinnić. Jeżeli w tym czasie się to nie uda, sprawa zostanie umorzona.

Co zrobić z mandatem?

Kiedy zostajemy przyłapani na wykroczeniu, musimy liczyć się z mandatem, a co za tym idzie, z zapłaceniem go. Jeżeli rzeczywiście jesteśmy winni, nie warto kłócić się i zwlekać z zapłaceniem grzywny. Jednak w niektórych sytuacjach możemy odwołać się od mandatu. Zazwyczaj jednak trzeba liczyć się z tym, że to po naszej stronie leży udowodnienie niewinności.

Istnieje kilka rodzajów mandatów, które możemy otrzymać. Najczęściej funkcjonariusze wręczają mandat karny kredytowy, który mamy obowiązek zapłacić do 7 dni od jego otrzymania. Mandat karny gotówkowy wręczany jest osobom, które przebywają na terenie Polski tymczasowo lub nie mają stałego miejsca zamieszkania. Natomiast mandat karny zaoczny stosowany jest, jeżeli sprawcy nie zastano w miejscu wykroczenia lub jeżeli zachodzi wątpliwość, kto nim jest.

Niezapłacenie kary wiąże się z przykrymi konsekwencjami. Na początek otrzymamy wezwanie do zapłaty, a odsetki zaczną rosnąć. Jeżeli wtedy nie zdecydujemy się zapłacić kary, z czasem sprawą może zająć się Urząd Skarbowy, a w ostateczność grozi nam nawet kara pozbawienia wolności.

Mandatu można także nie przyjąć. W takiej sytuacji sprawa zostanie skierowana do sądu na wniosek funkcjonariusza. Sąd wydaje wyrok na podstawie zeznań policjanta, a grzywna powiększona jest jedynie o koszty sądowe. Jeżeli się z nią nie zgadzamy, możemy wnieść sprzeciw i wtedy zostanie wyznaczony termin rozprawy.