Choć nie każdy zdaje sobie z tego sprawę, w Polsce mamy pewne grupy osób, którym przysługują bezpłatne leki. Kto jest do nich uprawniony? Jaki lekarz może wypisać bezpłatne leki? Przekonamy się poniżej:
Kto może się starać o bezpłatne leki?
Seniorzy 
Przede wszystkim bezpłatne leki przysługują wszystkim seniorom 75+, których obejmuje ubezpieczenie zdrowotne.
Jak informuje Ministerstwo Zdrowia, na recepcie na leki refundowane powinien w takim przypadku zostać umieszczony kod uprawnień dodatkowych. W przypadku seniorów jest to litera “S”. Ukończenie 75. roku życia weryfikowane jest na podstawie numeru PESEL lub daty urodzenia (w przypadku osób bez numeru PESEL).
Program Leki 75+ został uruchomiony we wrześniu 2016 roku. Do chwili obecnej skorzystało z niego ponad 3,7 miliona osób. Ponadto, średnio ponad 1,2 miliona seniorów korzysta z programu każdego miesiąca.
Pozostałe uprawnione grupy
Komu jeszcze przysługują dodatkowe uprawnienia na recepcie? Wszystkie grupy, wraz ze szczegółami zostają wymienione poniżej:
- Pracownicy i byli pracownicy zakładów produkujących wyroby zawierające azbest. Przysługuje im bezpłatne zaopatrzenie w leki związane z chorobami wywołanymi pracą przy azbeście – symbol AZ
- Inwalidzi wojenni oraz osoby represjonowane, ich małżonkowie pozostający na ich wyłącznym utrzymaniu, wdowy i wdowcy po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych oraz osoby represjonowane, uprawnione do renty rodzinnej, a także cywilne niewidome ofiary działań wojennych – symbol IB
- Inwalidzi wojskowi. Przysługuje im bezpłatne – do wysokości limitu finansowania – zaopatrzenie w leki objęte wykazem leków refundowanych w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę – symbol IW
- Żołnierze, którzy odbywają zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe oraz pełnią służbę kandydacką, służbę przygotowawczą lub służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Przysługuje im bezpłatne – do wysokości limitu finansowania – zaopatrzenie w leki objęte refundacją w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę oraz leki recepturowe – symbol PO
- Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi i Zasłużeni Honorowi Dawcy Przeszczepu. Przysługuje im bezpłatne – do wysokości limitu finansowania – zaopatrzenie w leki objęte refundacją w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę oraz zaopatrzenie w leki, zgodnie z wykazem leków określonym przez Ministra Zdrowia, które mogą stosować w związku z oddawaniem krwi lub szpiku albo innych regenerujących się komórek, tkanek i narządów – symbol ZK
- Pacjentki w ciąży – symbol C
- Weterani poszkodowani, których procentowy uszczerbek na zdrowiu wynosi co najmniej 30% – symbol WE
Jakie leki są bezpłatne dla seniorów?
Bezpłatne są leki wymienione w wykazie Ministerstwa Zdrowia. Obejmuje on leki, które na podstawie obowiązującego obwieszczenia refundacyjnego są wydawane innym (młodszym) pacjentom za odpłatnością ryczałtową 50%. lub 30%.
Są to leki stosowane w leczeniu chorób wieku podeszłego. Lista bezpłatnych leków z roku na rok rośnie. Ich aktualny wykaz można znaleźć na rządowej stronie pod poniższym linkiem.
W wykazie obowiązującym od 1 stycznia lista bezpłatnych leków dla seniorów zawiera 2057 pozycji obejmujących 175 substancji czynnych w 83 grupach limitowych. Lista ta zmienia się co dwa miesiące, dlatego warto ją śledzić na bieżąco.
Kto może wypisać bezpłatne leki?
Receptę obejmującą bezpłatne leki dla seniorów wystawić może:
- Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej
- Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej uprawniona do wystawiania recept
- Emerytowany lekarz dowolnej specjalności (który ma prawo wykonywania zawodu, ale zaprzestał jego wykonywania) – tylko dla siebie albo dla małżonka, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu oraz krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej – do stopnia pokrewieństwa pomiędzy dziećmi rodzeństwa
Osoba, która wystawia receptę dla seniora, w polu “kod uprawnień dodatkowych” umieszcza symbol “S”. Odpłatność za leki jest oznaczana w taki sam sposób, jakby lek był przepisany na zasadach ogólnych (czyli takich jak dla pacjentów poniżej 75 roku życia).
W przypadku wpisania w tej rubryce wartości 100% pacjent otrzyma leki pełnopłatnie. Farmaceuta sprawdza, które z przepisanych leków przysługują pacjentowi bezpłatnie, a następnie wydaje te leki pacjentowi. 
Jeśli natomiast lekarz specjalista przepisuje nam leki z wykazu bezpłatnych leków, powinniśmy poprosić go o zaświadczenie dla lekarza POZ. Na tej podstawie lekarz POZ będzie mógł nam wystawiać przez określony czas recepty na bezpłatne leki.
Czy farmaceuta może wypisać refundowane leki?
Dla pozostałych grup uprawnionych do bezpłatnych leków, dodatkowe uprawnienia na recepcie może także wpisać farmaceuta. W tym wypadku trzeba jednak potwierdzić swoje uprawnienia, przedstawiając odpowiedni dokument.
