Czym jest znaleźne, komu i kiedy przysługuje?

203

Z całą pewnością każdy z nas dobrze zna, choćby z czasów dzieciństwa, powiedzenie: “znalezione – nie kradzione”. Należy jednak mieć świadomość, że absolutnie nie jest ono zgodne z polskim prawem. Otóż, żadna rzecz, której nie jesteśmy właścicielami, nie jest nasza. Obowiązkiem znalazcy jest powiadomienie o znalezieniu rzeczy osobę uprawnioną do jej odbioru oraz wezwanie jej do odbioru rzeczy.

Czy jednak znalazcę czeka jakaś nagroda za spełnienie swojej powinności? Jak najbardziej, ma on prawo żądać od właściciela zapłacenia części wartości rzeczy znalezionej. Jak jednak oficjalnie definiowane jest w naszym kraju znaleźne? Ile ono wynosi i w jakich sytuacjach przysługuje znalazcy? Przekonamy się poniżej:

Znaleźne – co to znaczy? Biuro Rzeczy Znalezionych

Znaleźne jest uprawnieniem osoby, która po znalezieniu cudzej rzeczy spełniła swoje obowiązki, jakimi są powiadomienie właściciela rzeczy o znalezieniu zguby oraz wezwanie go do odbioru rzeczy. W przypadku gdy odnalezienie właściciela rzeczy jest niemożliwe, znalazca powinien niezwłocznie zawiadomić o znalezieniu rzeczy starostę właściwego dla miejsca swojego zamieszkania lub miejsca znalezienia rzeczy.

Przepisy odnoszące się do zgubienia rzeczy, jej odnalezienia, obowiązków znalazcy i osoby, która tę rzecz zgubiła znajdują się w art. 187 Kodeksu cywilnego oraz w Ustawie o rzeczach znalezionych.

Czym jest rzecz znaleziona?

Niestety, ani Kodeks cywilny, ani Ustawa o rzeczach znalezionych nie podają definicji legalnej rzeczy znalezionej. W takim wypadku możemy polegać na art. 2 Ustawy o rzeczach znalezionych, zgodnie z którym rzeczy znalezione należy traktować na równi z rzeczami porzuconymi bez zamiaru wyzbycia się własności oraz ze zwierzętami, które zabłąkały się lub uciekły.

W doktrynie funkcjonuje również definicja, według której rzecz znaleziona to rzecz ruchoma, która została wcześniej zgubiona, czyli rzecz, nad którą właściciel utracił posiadanie, a która następnie została objęta w dzierżenie znalazcy.

Co musi zrobić znalazca?

Obowiązki i prawa znalazcy zostały uregulowane w art. 4-11 ustawy o rzeczach znalezionych. Aby prawa i obowiązki znalazcy powstały z mocy prawa, musi jednak dojść do znalezienia rzeczy – muszą zostać spełnione konkretne przesłanki.

Znalezieniem nie będzie sama świadomość, iż dana zgubiona rzecz znajduje się w określonym miejscu bądź umiejętność namierzenia takiej rzeczy. Ze znalezieniem mamy do czynienia wyłącznie w przypadku, gdy znalazca uzyskał faktyczne władztwo nad rzeczą, bądź gdy zabezpieczył dostęp do rzeczy znalezionej albo zawiadomił uprawnionego lub starostę o położeniu rzeczy, jeżeli przechowanie rzeczy jest niemożliwe, nadmiernie utrudnione bądź niebezpieczne.

Przepis art. 4 ustawy o rzeczach znalezionych stanowi, że znalazca, który zna właściciela znalezionej rzeczy i miejsce jej pobytu, powinien niezwłocznie zawiadomić ją o znalezieniu rzeczy i wezwać do jej odbioru. Dokonanie zawiadomienia niezwłocznie oznacza, że zawiadomienie ma odbyć się w czasie najkrótszym potrzebnym w normalnym toku czynności.

Z kolei, jeżeli znalazca nie zna właściciela rzeczy, wówczas ma obowiązek zawiadomić o fakcie znalezienia rzeczy starostę właściwego ze względu na miejsce swojego zamieszkania lub miejsce znalezienia rzeczy.

Jak należy przechowywać rzecz znalezioną?

Co do zasady, przechowanie znalezionej rzeczy odbywa się nieodpłatnie. W niektórych wypadkach przechowującemu przysługuje jednak prawo do żądania zwrotu pewnych kosztów. Dotyczą tego wypadki, gdy koszty przechowania oraz utrzymania rzeczy w należytym stanie są związane z przymusem poniesienia nadmiernych kosztów. Przechowujący nie może jednak domagać się kwoty wyższej, niż wynosi wartość rzeczy w dniu jej odbioru.

Przechowujący może żądać zwrotu kosztów również w wypadku, gdy poszukiwania właściciela wymagały od znalazcy odpowiednich środków. Znalazca lub przechowujący rzecz może uzależnić jej wydanie od wcześniejszego zwrotu wyżej wskazanych kosztów.

W sytuacji gdy rzeczy znalezione mogą się szybko zepsuć, a znalezienie właściciela byłoby utrudnione, znalazca ma obowiązek sprzedać je. Suma uzyskana ze sprzedaży wchodzi w miejsce rzeczy sprzedanej, po potrąceniu kosztów sprzedaży.

Co jeżeli właściciel rzeczy się nie znalazł?

Po upływie 1 roku od wezwania do odbioru lub 2 lat od znalezienia rzeczy (jeżeli wezwanie było niemożliwe), rzecz staje się własnością znalazcy pod warunkiem, że zadośćuczynił on wskazanym obowiązkom. Wyjątek stanowią jednak rzeczy będące zabytkiem lub materiałem archiwalnym – po upływie terminu do ich odebrania przez osobę uprawnioną stają się własnością Skarbu Państwa.

Komu przysługuje i ile wynosi znaleźne? Studentka cieszy się z zaoszczędzonych pieniędzy

Znalazca rzeczy, który zadośćuczynił swoim ustawowym obowiązkom wymienionym powyżej, ma prawo żądać od właściciela rzeczy znaleźnego. Znaleźne wynosi 10% wartości rynkowej rzeczy. Znalazca będzie uprawniony do znaleźnego tylko wtedy, jeżeli zgłosi swoje żądanie najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do jej odbioru.

W sytuacji zaś, gdy rzecz nie jest przechowywana przez znalazcę (tylko znajduje się ona na przykład w Biurze Rzeczy Znalezionych u starosty), znalazca może zastrzec wobec przechowującego, że będzie żądał znaleźnego.

W takim przypadku przechowujący zawiadamia znalazcę o wydaniu rzeczy osobie uprawnionej do jej odbioru oraz o jej adresie zamieszkania, a znalazca może zgłosić żądanie znaleźnego w terminie jednego miesiąca od dnia zawiadomienia go o wydaniu rzeczy. Przechowujący jest zobowiązany poinformować o tym osobę uprawnioną do odbioru rzeczy.

Nagroda od Skarbu Państwa

Oprócz standardowego znaleźnego wyróżniamy także znaleźne specjalne w formie nagrody. Należy jednak mieć świadomość, że nagrodę wypłaca wyłącznie Skarb Państwa w przypadku zagubionej rzeczy będącej własnością Skarbu Państwa w postaci zabytku lub materiału archiwalnego.

Wysokość nagród określa rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 2 lipca 2015 roku w sprawie nagród za znalezienie zabytków lub materiałów archiwalnych. Wysokość znaleźnego zależy od znalezionej rzeczy, może też przybrać postać pieniężną lub dyplomu.

Nagroda pieniężna zostaje przyznawana, jeżeli znaleziony zabytek lub materiał archiwalny posiadają znaczną wartość historyczną, artystyczną, naukową lub materialną. W pozostałych przypadkach przyznaje się dyplom. Nagroda pieniężna może wynosić nawet do 30-krotności kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.

Znaleźne a podatek Litery tworzące napis "płacenie podatków"

Należy również wiedzieć, że kwota otrzymana tytułem znaleźnego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Znaleźne to tak zwany przychód z innych źródeł.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments