Wątpliwości ws. dopłat do ogrzewania i odwołana emisja polskich obligacji

Udostępnij

W życie weszła (kolejna) ustawa, która ma zapewnić Polakom niższe ceny ogrzewania na zimę i spowodować, że część z nas nie będzie musiała spędzać mroźnych dni przy równie zimnych kaloryferach.

W 36. odcinku programu „Po Stronie Konsumenta” Karol Wenus i Marcin Lizurek poddają analizie prawnej ustawę z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw.

Wyjaśnione jest także kto może zgodnie z ustawą otrzymać dodatek do energii elektrycznej. Adwokaci komentują wątpliwości pojawiające się na gruncie rozumienia poszczególnych przepisów ustawy oraz odpowiadają na pytanie co w przypadku, gdy ktoś ma zarejestrowaną działalność gospodarczą w swoim mieszkaniu i czy wyklucza go to z preferencyjnych cen ciepła.

Podczas programu poruszony zostaje także temat odwołanej emisji obligacji przez Bank Gospodarstwa Krajowego (planowanej pierwotnie na 24 października). Wyjaśnione jest również dlaczego wiąże się to bezpośrednio z rekompensatami/dodatkami grzewczymi obiecywanymi przez rządzących.

Dodatek do energii elektrycznej

Od 18 października obowiązuje kolejna już ustawa dotycząca dodatków, rekompensat, przepływów finansowych związanych z chęcią ulżenia odbiorców indywidualnych w kwestii kosztów nośników energii. To: ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.

Ustawa ta zakłada zamrożenie do pewnych limitów cen energii elektrycznej do końca 2023 roku. Co więcej, ustawa ta wprowadza również jednorazowy dodatek elektryczny dla gospodarstw domowych, którym głównym źródłem ogrzewania jest prąd.

Rząd szacuje, że takich gospodarstw jest w Polsce około 800 tysięcy. W efekcie, chce on przeznaczyć na ten cel około 1 miliarda złotych. Dodatek ten będzie w wysokości 1000 PLN, jeśli zużywamy do 5 megawatogodzin energii rocznie. Jeżeli ten limit przekraczamy, dodatek wzrasta do 1500 złotych.

Kto jest wyłączony z dodatku?

Co istotne, z dodatku zostali wyłączeni odbiorcy, którzy mają zainstalowaną fotowoltaikę. Dodatek nie przysługuje również odbiorcom, którzy już wcześniej skorzystali z innych form rekompensaty, czyli na przykład dodatku węglowego czy gazowego.

O czym jeszcze należy pamiętać?

Warunkiem otrzymania dodatku jest zgłoszenie źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, z tym że brane pod uwagę będą tylko wpisy do 11 sierpnia, chyba że zgłoszona deklaracja po tym terminie dotyczy nowej instalacji ogrzewania elektrycznego.

Przy przyznawaniu dodatku elektrycznego obowiązuje zasada: 1 dodatek na 1 adres zamieszkania. Wnioski można składać już od 1 grudnia 2022 roku do 1 lutego 2023, natomiast gmina ma czas na wypłatę do 31 marca. Co istotne, za informacje we wniosku odpowiadamy karnie, jak za składanie fałszywych zeznań. Mowa tu o sankcji do 8 lat pozbawienia wolności.

Kontrole źródeł ogrzewania w polskich domach

W 2023 mają ruszyć kontrole źródeł ogrzewania w domach Polaków pod kątem tego, co zgłoszono w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Kontrola będzie przeprowadzana w ramach programu zbierania danych o źródłach ciepła. Co, oprócz źródła ciepła będzie kontrolowane?

Takie kwestie, jak:

  • Rodzaj ocieplenia budynku
  • Grubość ocieplenia
  • Roczne zużycie paliwa stosowanego do ogrzewania
  • Rodzaj dachu.

Nasze dane w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków zostaną następnie uzupełnione o te dane. Co jednak istotne, rządzący deklarują, że kontrole nie będą obowiązkowe. Przekazanie informacji o naszym budynku ma być dobrowolne.

Omówienie ustawy z 7 października o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023

Powyższa ustawa definiuje jako odbiorcę uprawnionego do dodatku elektrycznego, jako dokonującego zakupu energii elektrycznej w celu jej zużycia na potrzeby:

  • Gospodarstw domowych
  • Pomieszczeń gospodarczych związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych, o ile nie jest w nich wykonywana działalność gospodarcza
  • Lokali o charakterze zbiorowego mieszkania, o ile nie jest w nich wykonywana działalność gospodarcza.

W efekcie, w wielu spółdzielniach i wspólnotach mieszkaniowych, ich mieszkańcy muszą oświadczyć, że prowadzą gospodarstwo domowe i pobierają energię cieplną wyłącznie w celu jej zużycia w gospodarstwie domowym.

Co więcej, oświadczenia te trzeba składać pod rygorem odpowiedzialności karnej, gdyż prezes takiej spółdzielni lub wspólnoty także będzie musiał złożyć takie oświadczenie dotyczące swoich mieszkańców.

Problem osób samozatrudnionych, pracujących w mieszkaniach

Co z kolei z jednoosobowymi działalnościami gospodarczymi, które wykonuje się w miejscu zamieszkania? Ustawa tego niestety nie wyjaśnia. Na podstawie wykładni systemowej należy więc stwierdzić, jakie jest główne przeznaczenie mieszkania.

Jeśli przede wszystkim służy on zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, według prawników należy traktować odbiorcę, jako uprawnionego do skorzystania z dodatku elektrycznego – o ile nie ma wydzielonej części mieszkania pod prowadzenie działalności w celu rozliczania kosztów uzyskania przychodu.

Ustawa generuje więc ogromne wątpliwości interpretacyjne, a jesteśmy przecież już w trakcie okresu grzewczego i cały proces składania wniosków o dodatki elektryczne rusza już 1 grudnia.

Z jakich źródeł rząd finansuje dodatki dla obywateli?

Okazuje się, że rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych, dodatki dla gospodarstw domowych i dodatki dla odbiorców wrażliwych są finansowane z… Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, utworzonego w Banku Gospodarstwa Krajowego. Nie pochodzą one zatem z budżetu, wydatki te nie muszą być w żaden sposób uwzględnione w Ustawie budżetowej, która jest kontrolowana w ramach parlamentu.

Z czego pochodzą środki wchodzące w skład Funduszu Przeciwdziałania COVID-19? Z takich źródeł jak:

  • Wpłaty środków pieniędzy z jednostek sektora finansów publicznych
  • Wpłaty z budżetu państwa
  • Wpływy ze skarbowych papierów wartościowych
  • Środki z wyemitowanych na rzecz Funduszu obligacji przez BGK.

Niebezpieczne powiązania środków w BGK z budżetem państwa

Co istotne, minister właściwy do spraw finansów publicznych przekazuje do Funduszu środki niezbędne do terminowej obsługi zobowiązań z tytułu wyemitowanych obligacji, w przypadku gdy poziom środków Funduszu jest niewystarczający do obsługi tych zobowiązań.

Mowa tu o przekazywaniu środków z budżetu państwa. Co gorsza, zobowiązania BGK z tytułu wyemitowanych obligacji są objęte pełną gwarancją Skarbu Państwa. W razie ewentualnych problemów Banku Gospodarstwa Krajowego, wszystkie jego zobowiązania obciążą więc budżet państwa.

Mało tego – jeżeli utrzymanie tych wierzytelności nie jest możliwe, Rada Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych może umorzyć te wierzytelności. W praktyce więc deficyt budżetowy, zadłużenie państwa jest ukrywane, a jego limity konstytucyjne w rzeczywistości są już dawno przekroczone.

Nowe emisje obligacji BGK odwołane

Bank Gospodarstwa Krajowego podał, że 24 października zorganizuje przetarg sprzedaży obligacji czterech serii na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, których zapadalność będzie w latach 2028-2040.

Następnie jednak Bank Gospodarstwa Krajowego poinformował, że przetarg zostaje odwołany. Dlaczego tak się stało? Otóż rentowność polskich obligacji w drugiej połowie października przekroczyła 9%. To najwyższy poziom od 20 lat. Oznacza to, że nasze państwo pożycza pieniądze na najwyższy procent od dwóch dekad.

Zapraszam do samodzielnego zapoznania się z całym nagraniem, znajduje się ono poniżej.

Jakub Bandura
Jakub Bandura
Redaktor portalu PortfelPolaka.pl. Wiedzę z zakresu rynków finansowych i inwestowania zgłębiał na studiach ekonomicznych. Trader rynku OTC i Forex preferujący handel krótkoterminowy. Entuzjasta statystyki oraz analizy technicznej instrumentów finansowych.

Najnowsze

Zobacz również