Najlepsza szczepionka na COVID-19 – którą wybrać?

590

Szczepienia przeciwko COVID-19 trwają w Polsce od 27 grudnia 2020 roku. Od tego czasu pełny cykl szczepienia przyjęło w Polsce 17,9 miliona osób. Jak doskonale pamiętamy, pierwszą zatwierdzoną do użytku w Unii Europejskiej szczepionką przeciw COVID-19, i pierwszą stosowaną w Polsce, był preparat opracowany przez firmę Pfizer/BioNTech.

Od tamtego czasu w krajach Unii Europejskiej do obrotu dopuszczono jeszcze trzy szczepionki – preparat Moderny, szczepionkę AstraZeneca i jednodawkowy preparat firmy Johnson & Johnson. Są one stosowane także w naszym kraju. Co bardzo istotne, szczepionki przeciw COVID-19 zapewniają – w różnym stopniu – ochronę przed zakażeniem, ale również przed ciężkim przebiegiem choroby wywołanej przez koronawirusa. Co więcej, różnią się one między sobą także technologią produkcji oraz sposobem przechowywania.

Co należy wiedzieć na ich temat? Którą szczepionkę najlepiej wybrać? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w dalszej części tekstu. Zacznijmy jednak od wyjaśnienia, że stosowane w naszym kraju szczepionki dzielą się na dwie podstawowe grupy: genetyczne i wektorowe. Najpierw przedstawmy na czym polega pierwsza z nich:

Szczepionki genetyczne

Dwie szczepionki przeciw koronawirusowi dopuszczone do użytku w naszym kraju – Pfizer i Moderna, to szczepionki nowej generacji mRNA. W jaki sposób one działają? W przypadku szczepionek genetycznych wykorzystuje się jeden lub więcej genów wirusa, w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej organizmu. Można więc powiedzieć, że szczepionki mRNA przeciw COVID-19 dostarczają do naszych komórek instrukcję – zawartą właśnie w postaci cząsteczki mRNA. Mówi ona, w jaki sposób komórki mają wyprodukować białko S – białko kolca, za pomocą którego wirus wnika do błony śluzowej gospodarza i doprowadza do choroby.

Instrukcja ta dociera do bardzo ograniczonej liczby komórek, przede wszystkim mięśniowych. Dzięki tej informacji komórki zaczynają to białko S produkować, następnie zostaje ono rozpoznane przez organizm jako „obce”, to zaś skutkuje wytworzeniem odpowiednich przeciwciał. W ten sposób układ odpornościowy niejako ćwiczy się w rozpoznawaniu wspomnianego białka S.

Warto pamiętać, że w przeciwieństwie do tradycyjnych szczepionek, preparaty oparte na mRNA nie zawierają inaktywowanych (zabitych) wirusów ani nawet ich części. Kolejna ważna sprawa, po wyprodukowaniu białka S, cząsteczka mRNA ulega degradacji, nie replikuje się i nie upowszechnia w organizmie.

W opinii publicznej możemy usłyszeć obawy, że szczepionki mRNA genetycznie modyfikują komórki organizmu. Nic bardziej mylnego – mRNA nie modyfikuje genetycznie komórki. Absolutnie nie ma takiej możliwości, ponieważ mRNA nie działa w jądrze komórkowym, jest na ogół nietrwałe oraz nie ma możliwości wniknięcia do naszego genomu.

Czas więc przedstawić dwie szczepionki genetyczne dostępne do użytku na terenie Unii Europejskiej:

Szczepionka Pfizer Szczepionka Pfizer przeciw COVID-19

Preparat od firmy Pfizer został warunkowo dopuszczony do użytku w całej Unii Europejskiej 21 grudnia 2020 roku. Podaje się go w dwóch dawkach.

Skuteczność

Deklarowana skuteczność po przyjęciu pierwszej dawki tej szczepionki to 69% (po upływie 12 dni od podania zastrzyku). Osoba, która otrzymała drugą dawkę preparatu, jest chroniona przed COVID-19 aż w 95% (po 14 dniach od zastrzyku). Co więcej, ryzyko ciężkiego przebiegu choroby w przypadku przyjęcia obu dawek preparatu, jest mniejsze o około 96%.

Przechowywanie

Szczepionka na COVID-19 od firmy Pfizer zachowuje swoją skuteczność przez sześć miesięcy, jeśli jest przechowywana w temperaturze -90 do -60 stopni Celsjusza. Przed użyciem można ją przechowywać przez maksymalnie pięć dni w temperaturze od 2 do 8 stopni i przez maksymalnie dwie godziny w temperaturze do 30 stopni Celsjusza.

Szczepionka Moderna

Preparat od firmy Moderna został warunkowo dopuszczony do użytku w całej Unii Europejskiej 6 stycznia 2021 roku. Jest on podobny do szczepionki Pfizera, także podaje się go w dwóch dawkach.

Skuteczność

Deklarowana skuteczność po przyjęciu dwóch dawek preparatu wynosi 94,1%. Co ważne, po upływie sześciu miesięcy od przyjęcia dwóch dawek preparatu w 90% chroni on przed zakażeniem. Ponadto, ryzyko ciężkiego przebiegu choroby w przypadku przyjęcia obu dawek preparatu, jest mniejsze o ponad 95%.

Przechowywanie

Szczepionka na COVID-19 od firmy Moderna może być przetrzymywana i transportowana w temperaturze od -25 do 15 stopni Celsjusza oraz przechowywana do 30 dni w temperaturze 28 stopni.

Szczepionki wektorowe

Szczepionki wektorowe opierają się na wykorzystaniu fragmentów innych wirusów (które pełnią funkcję wektorów) do wywołania odpowiedzi immunologicznej przeciw konkretnemu wirusowi – w tym przypadku jest to koronawirus, czyli SARS-CoV-2. Wirus taki dostarcza do komórek organizmu instrukcję, która pozwala komórkom wytworzyć białko S. W ten sposób szczepionka niejako zapoznaje układ odpornościowy z tym rodzajem białka, tak by w razie infekcji mógł go pokonać.

Warto wiedzieć, że wektor jest w pełni bezpieczny, ponieważ został tak dobrany, że nie namnaża się w organizmie człowieka ani nie wykazuje również właściwości zakaźnych. Nie oddziałuje on również na DNA ani nie wchodzi z nim w interakcję.

Podobnie jak szczepionki genetyczne, tak również szczepionki wektorowe są stosunkowo nową technologią. Były jednak już szeroko wykorzystywane w badaniach nad HIV oraz innymi chorobami, takimi jak wirus Ebola.

Po zapoznaniu się z powyższymi informacjami najwyższy czas przedstawić dwie szczepionki wektorowe dostępne do użytku na terenie Unii Europejskiej:

Szczepionka AstraZeneca Szczepionka AstraZeneca przeciw COVID-19

Szczepionka firmy AstraZeneca została warunkowo dopuszczona do użytku w Unii Europejskiej 29 stycznia 2021 roku. Podaje się ją w dwóch dawkach.

Jak działa?

W przypadku tego preparatu, w celu wywołania odpowiedzi autoimmunologicznej organizmu wykorzystuje się nieaktywną cząstkę adenowirusa wywołującego przeziębienie u szympansów. Cząstka ta jest wektorem, czyli przenosi białko kolca SARS-CoV-2, co skutkuje wywołaniem reakcji układu odpornościowego.

Skuteczność

Preparat firmy AstraZeneca wykazuje się skutecznością po przyjęciu pierwszej dawki w wysokości 60% (po 12 dniach od zastrzyku). Po drugiej dawce skuteczność wzrasta do 82,4%. Co więcej, jest ona w niemal 100% skuteczna przeciw ciężkiemu przebiegowi COVID-19.

Przechowywanie

Szczepionka AstraZeneca musi być przechowywana w temperaturze od 2 do 8 stopni Celsjusza przez nawet sześć miesięcy.

Szczepionka Johnson & Johnson

Szczepionka firmy Johnson & Johnson została warunkowo dopuszczona do użytku w całej Unii 11 marca 2021 roku. Jest to jedyna szczepionka w Unii Europejskiej, którą podaje się w pojedynczej dawce.

Jak działa?

Szczepionka firmy Johnson & Johnson opiera się na odpowiednio zmodyfikowanym adenowirusie 26, który może wnikać do komórek, ale nie może w nich replikować. On również jest wektorem białka kolca koronawirusa, czyli SARS-CoV-2. Szczepionka prowokuje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał w odpowiedzi na pojawienie się „obcego” białka.

Skuteczność

Skuteczność szczepionki oceniana jest na 67% (po 14 dniach od zastrzyku). Natomiast ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 po przyjęciu preparatu jest mniejsze o 85%.

Przechowywanie

Preparat opracowany przez Johnson & Johnson może być przechowywany w temperaturze od 2 do 8 stopni Celsjusza przez trzy miesiące.

Która szczepionka zatem jest najlepsza?

Zarówno Światowa Organizacja Zdrowia, jak i Ministerstwo Zdrowia w Polsce stawia sprawę jasno – wszystkie szczepionki, które obecnie są dopuszczone do użytku na terenie Unii Europejskiej, są szczepionkami bezpiecznymi i skutecznymi.

Natomiast, jeśli chodzi o samą statystykę, to lepszą ochronę przed koronawirusem zapewniają szczepionki genetyczne, a zwłaszcza preparat od firmy Pfizer. Natomiast przed ciężkim przebiegiem COVID-19 zdecydowanie w największym stopniu chroni preparat od firmy AstraZeneca. Za szczepionką Johnson & Johnson przemawia z kolei fakt, że jest ona jako jedyna podawana w pojedynczej dawce, dzięki czemu szybciej uzyskujemy ochronę zarówno przed zarażeniem, jak i przed ciężkim przebiegiem COVID-19.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments