Kiedy choroba się przedłuża, a zasiłek chorobowy już wyczerpaliśmy, możemy złożyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne. Jego głównym zadaniem jest umożliwienie powrotu do zdrowia i aktywności zawodowej.
Na czym polega świadczenie rehabilitacyjne? Komu i na jak długo może zostać ono przyznane? W jaki sposób należy się o nie ubiegać? Wszystkie najważniejsze informacje dotyczące świadczenia rehabilitacyjnego zostaną zaprezentowane poniżej:
Co to jest świadczenie rehabilitacyjne?
Świadczenie rehabilitacyjne to forma wsparcia finansowego, przyznawana osobom ubezpieczonym, które po zakończeniu okresu zasiłku chorobowego nadal potrzebują czasu na powrót do zdrowia.
Zasiłek chorobowy może trwać do 182 dni lub do 270 dni gdy niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą bądź przypada w trakcie ciąży, albo do 91 dni po ustaniu ubezpieczenia. Celem świadczenia rehabilitacyjnego jest zapewnienie środków do życia w okresie dalszej rekonwalescencji i rehabilitacji.
Warunkiem otrzymania świadczenia rehabilitacyjnego jest to, że osoba, wyczerpała okres pobierania zasiłku chorobowego i nadal jest niezdolna do pracy, jednak po okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego rokuje powrót do niej. O przyznaniu świadczenia decyduje lekarz orzecznik ZUS.
Jak uzyskać świadczenie rehabilitacyjne?
Jak zatem widzimy, aby móc ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne, należy spełnić trzy warunki:
- Mieć zakończony okres zasiłku chorobowego
- Posiadać orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o konieczności dalszej rehabilitacji
- Być zdolnym do pracy po zakończeniu rehabilitacji
Aby otrzymać świadczenie rehabilitacyjne nie wystarczy samo zwolnienie lekarskie. Decyzja o jego przyznaniu jest bowiem uzależniona od opinii lekarza orzecznika ZUS. Musi on stwierdzić, że dalsza rehabilitacja może skutkować powrotem do zdolności do pracy.
Ważnym aspektem jest również ocena, że niezbędne leczenie i rehabilitacja nie mogą być realizowane równolegle z pracą.
Gdzie złożyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne?
Aby otrzymać świadczenie rehabilitacyjne konieczne jest złożenie wniosku ZNp-7 do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Co ważne, wniosek o przyznanie przez ZUS świadczenia rehabilitacyjnego należy złożyć w terminie co najmniej sześć tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego.
Przekroczenie tego terminu prowadzić będzie do przedłużenia rozpatrzenia wniosku, które nastąpi po zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego, a w konsekwencji wydłuży oczekiwanie na wypłatę środków.
Do wniosku o świadczenie rehabilitacyjne należy dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia – formularz OL-9, które wypełnia lekarz; oraz wywiad zawodowy z miejsca pracy – formularz OL-10.
Warto dodać, że druk OL-10 nie jest konieczny, jeśli niezdolność do pracy powstała po okresie ubezpieczenia lub gdy składany jest wniosek o przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego. Formularza tego nie składają również osoby prowadzące działalność pozarolniczą.
Ile czasu ma ZUS na rozpatrzenie wniosku?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma 60 dni na rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego – przy czym termin ten liczy się od momentu, kiedy przez osobę wnioskującą o przyznanie świadczenia zostanie złożony komplet wymaganych dokumentów.
Po złożeniu wniosku osoba ubiegająca się o świadczenie rehabilitacyjne zostanie wezwana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na badanie przez lekarza orzecznika. Wydane przez niego orzeczenie stanowi podstawę do wydania decyzji.
Zatem jeśli lekarz orzecznik ZUS stwierdzi, że osoba ubiegająca się o świadczenie rehabilitacyjne jest niezdolna do pracy, ale rokuje odzyskanie takiej zdolności, ZUS przyzna jej świadczenie.
Kto wypłaca świadczenie rehabilitacyjne?
W zakładach pracy, które zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 pracowników świadczenie rehabilitacyjne wypłaca ZUS. Natomiast pracodawca wypłaca świadczenie rehabilitacyjne, gdy zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 pracowników.
Jak długo można otrzymywać świadczenie rehabilitacyjne?
Świadczenie rehabilitacyjne może być przyznane na okres przywrócenia zdolności do pracy, maksymalnie na 12 miesięcy. Świadczenie to może być przyznane jednorazowo lub w częściach.
To lekarz orzecznik ZUS decyduje wydając orzeczenie o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego na konkretny okres. Jeśli jest on krótszy niż 12 miesięcy, a choroba nie ustąpiła, można złożyć wniosek o kontynuację świadczenia.
Po wydaniu orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS ubezpieczony ma prawo odwołać się od niego, może to zrobić w ciągu 14 dni. Również w ciągu 14 dni od wydania orzeczenia prezes ZUS ma prawo wnieść zarzut wadliwości. Jeżeli nie zostanie wniesiony ani sprzeciw, ani zarzut wadliwości orzeczenie staje się prawomocne. Na jego podstawie ZUS wydaje decyzję.
Warto również dodać, iż jeśli po upływie pełnego rocznego świadczenia rehabilitacyjnego osoba nadal nie jest zdolna do pracy, możliwe jest ubieganie się o rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Świadczenie rehabilitacyjne – ile wynosi?
Świadczenie rehabilitacyjne jest świadczeniem, które przysługuje w wysokości 90% podstawy wymiaru zasiłku przez okres pierwszych trzech miesięcy. Za pozostały okres ubezpieczony otrzymuje świadczenie w wysokości 75%.
Świadczenie w wysokości 100% jest wypłacane wtedy, gdy ta niezdolność do pracy przypada na okres ciąży. W takim wypadku wymagane jest zaświadczenie lekarskie, potwierdzające ciążę.
Odmowa świadczenia rehabilitacyjnego
Należy mieć świadomość, że świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobom uprawnionym do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, urlopu dla poratowania zdrowia i rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego oraz nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
Co więcej, jeżeli pracownik korzysta z urlopu bezpłatnego, to w tym czasie również nie otrzyma świadczenia rehabilitacyjnego. Podobnie jest w przypadku pracownicy, będącej na urlopie wychowawczym.
Ponadto, osoba, która pobiera świadczenie rehabilitacyjne nie może pracować ani w inny sposób dorabiać. Jakiekolwiek zajęcie zarobkowe pozbawi ją prawa do świadczenia. Dodatkowo, świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje:
- W okresie, w którym ubezpieczony zachowuje prawo do wynagrodzenia na podstawie szczególnych przepisów
- W okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności
- Za cały okres świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia, co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu
Czy pracownik przebywający na świadczeniu rehabilitacyjnym może zostać zwolniony?
Należy mieć świadomość, że pracownik przebywający na świadczeniu rehabilitacyjnym jest chroniony przed rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu długiej nieobecności w pracy wyłącznie przez trzy pierwsze miesiące.
Pracodawca może zatem rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika, jeśli przebywa on na świadczeniu rehabilitacyjnym przez okres dłuższy niż trzy miesiące w myśl art. 53 Kodeksu pracy.
Jeśli jednak pracownik w czasie sześciu miesięcy od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia niezwłocznie po ustaniu choroby zgłosi chęć powrotu do pracy, powinien ponownie zostać zatrudniony – o ile pracodawca ma taką możliwość.

