We wtorek 10 stycznia rząd przyjął projekt nowelizacji Kodeksu pracy. Projekt ma na celu wdrożenie dwóch unijnych dyrektyw: w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej oraz dyrektywy rodzicielskiej.
Wśród rozwiązań przygotowanych przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej znalazły się między innymi dłuższy urlop rodzicielski, elastyczna organizacja pracy dla rodziców małych dzieci i nowy urlop opiekuńczy.
Ponadto, w tym tygodniu Sejm ma zająć się także inną nowelizacją Kodeksu pracy, dotyczącą pracy zdalnej. Wszystkiej szczegóły zostaną przedstawione poniżej:
Unijna dyrektywa w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy
Przekazywanie informacji o warunkach zatrudnienia 
Jak informowało Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, unijna dyrektywa w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy przewiduje, że pracodawca będzie musiał przekazywać – co do zasady w ciągu siedmiu dni od dopuszczenia pracownika do pracy – więcej informacji o warunkach zatrudnienia.
Chodzi tutaj między innymi o szkolenia, procedury rozwiązania stosunku pracy, czy informacje o wymiarze przysługującego pracownikowi płatnego urlopu.
Prawo do wystąpienia o formę zatrudnienia z bezpieczniejszymi warunkami pracy
Zmiany będą także dotyczyć umów na okres próbny, a pracownik, który wykonywał pracę co najmniej pół roku – w tym na podstawie umowy na okres próbny – będzie miał prawo do wystąpienia o formę zatrudnienia z bardziej przewidywalnymi lub bezpieczniejszymi warunkami pracy.
Pracodawca będzie miał miesiąc z kolei na pisemną odpowiedź wraz z uzasadnieniem.
Inne zmiany
Proponowane zmiany wynikające z omawianej unijnej dyrektywy zakładają również dwie dodatkowe przerwy od pracy wliczane do czasu pracy, dla pracowników pracujących dłużej niż 8 godzin.
Ponadto, nie będzie można także zabronić pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą.
Unijna dyrektywa rodzicielska
Równe dzielenie się obowiązkami opiekuńczymi
Z kolei celem unijnej dyrektywy rodzicielskiej jest zachęcenie do równego dzielenia się obowiązkami opiekuńczymi między kobietami i mężczyznami.
Dłuższy urlop rodzicielski
Po pierwsze, według projektu nowelizacji Kodeksu pracy, urlop rodzicielski będzie dłuższy. Dziś trwa 32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka i 34 tygodnie w przypadku ciąży mnogiej.
Po zmianach będzie to odpowiednio 41 i 43 tygodnie. Ponadto, każdy z rodziców będzie miał również gwarancje 9 tygodni urlopu, który nie będzie mógł być przeniesiony na drugiego rodzica. 
Wyższy zasiłek macierzyński
Inna zmiana to zwiększenie wysokości zasiłku macierzyńskiego za cały okres urlopu rodzicielskiego i ustalenie go na poziomie 70% podstawy wymiaru zasiłku.
Wprowadzenie urlopu opiekuńczego
Do porządku prawnego wejdzie także urlop opiekuńczy. Stanowi on pięć dni w roku kalendarzowym bezpłatnego urlopu udzielanego na wniosek pracownika, który musi zapewnić osobistą opiekę dziecku lub innemu członkowi rodziny (starszym rodzicom czy małżonkowi) wymagającemu znacznej opieki lub znacznego wsparcia z poważnych względów medycznych.
Wprowadzenie urlopu od siły wyższej
Wprowadzony zostanie również urlop od siły wyższej. Jest to 16 godzin lub dwa dni w ciągu roku kalendarzowego od sytuacji, która może nas spotkać nagle. Ten urlop będzie płatny połowę wynagrodzenia.
Bardziej elastyczna organizacja pracy
Zmiany przewidują też bardziej elastyczną organizację pracy dla rodziców dzieci do ósmego – a nie jak dotychczas do czwartego – roku życia.
Po zmianie przepisów pracodawcy nie będą mogli zlecać – bez zgody pracownika – pracy w nocy, delegacji czy pracy w godzinach nadliczbowych pracownikom opiekującym się dzieckiem do ósmego roku życia.
Nowelizacja przepisów o pracy zdalnej
W tym tygodniu Sejm ma zająć się inną nowelizacją Kodeksu pracy, którą wcześniej – 15 grudnia – przyjął ją z poprawkami Senat. Przede wszystkim, nowe przepisy mają wprowadzić do kodeksu definicję pracy zdalnej, która będzie możliwa w formie całkowicie zdalnej, hybrydowej, jak i okazjonalnej.
Definicja pracy zdalnej 
Praca zdalna według nowych przepisów to wykonywanie obowiązków w całości lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym w miejscu zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
Oznacza to w praktyce, że w godzinach pracy pracownik musi być w zgłoszonym miejscu i dostępny. Jeśli więc pracownik przeniesie się do kawiarni, czy będzie pracować z działki, jest to niezgodne z prawem. Problemy z zasięgiem czy brak Internetu nie mogą być usprawiedliwieniem.
Komu pracodawca nie będzie mógł odmówić pracy zdalnej?
Nowela określa także, iż praca zdalna będzie mogła być uzgodniona już przy zawieraniu umowy o pracę. Osoby zatrudnione będą musiały złożyć wniosek o pracę zdalną.
Co więcej, pracodawca nie może odmówić pracy zdalnej w przypadku:
- Pracownicy w ciąży
- Pracownikowi wychowującemu dziecko do ukończenia przez nie 4 roku życia
- Pracownikowi sprawującemu opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności
- Pracownikowi-rodzicowi dziecka posiadającego zaświadczenie, o ciąży powikłanej oraz w sytuacji niepowodzeń położniczych
- Pracownikowi-rodzicowi dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
- Pracownikowi-rodzicowi dziecka posiadającego odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych
Odmowę trzeba oficjalnie uzasadnić
Pracodawca będzie mógł odmówić uwzględnienia takiego wniosku tylko wtedy, gdy wykonywanie pracy w trybie zdalnym nie będzie możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika.
Jednak odmowę trzeba będzie uzasadnić w formie papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku przez pracownika.
Obowiązki pracodawcy
Nowelizacja kodeksu pracy wprowadza szczegółowe uregulowanie obowiązków pracodawcy wobec pracownika wykonującego pracę zdalną. Pracodawca będzie zobowiązany:
- Zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną materiały i narzędzia pracy
- Zapewnić instalację, serwis, konserwację narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej lub pokryć konieczne ich koszty
- Pokryć koszty energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych
- Pokryć inne koszty bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej
- Zapewnić pracownikowi szkolenia i pomoc techniczną niezbędne do wykonywania pracy zdalnej
- Ustalić wysokość ekwiwalentu pieniężnego za wykorzystywanie prywatnego laptopa pracownika oraz innych materiałów niezapewnionych przez pracodawcę
Ponadto, pracodawca będzie musiał brać pod uwagę:
- Normy zużycia materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych
- Normy zużycia energii elektrycznej
- Koszty usług telekomunikacyjnych
Obowiązki pracownika
Do obowiązków pracownika w miejscu wykonywania pracy zdalnej należy natomiast utrzymywanie tego miejsca w czystości i zdatności do pracy oraz zapewnienie, że inne elementy środowiska domowego lub osoby trzecie nie będą negatywnie wpływały na bezpieczeństwo wykonywania pracy zdalnej.
24 dni pracy zdalnej na żądanie
Mało tego – na podstawie wprowadzanych do Kodeksu pracy nowych przepisów o pracy zdalnej, od 1 marca każdy pracownik zyska prawo do 24 dni pracy zdalnej na żądanie w ciągu roku kalendarzowego. Przepis ma być jednak stosowany w okolicznościach incydentalnych, uzasadnionych wyłącznie potrzebą pracownika.
