Raje podatkowe, czyli gdzie można uciec z pieniędzmi

350

raje podatkoweJak doskonale wszyscy wiemy, jednym z głównych celów każdego przedsiębiorcy jest optymalizacja podatkowa, czyli podejmowanie działań zmierzających do zmniejszenia zobowiązań podatkowych. Nie da się więc ukryć, że prawo podatkowe odgrywa niebagatelną rolę w podejmowaniu decyzji biznesowych, w tym tych strategicznych, mających ogromny wpływ na całokształt działalności. Niektóre państwa stosują znacznie korzystniejsze formy opodatkowania niż Polska. Są one nazywane rajami podatkowymi i uchodzą za legalny, aczkolwiek bardzo kontrowersyjny i nierzadko postrzegany jako szkodliwy sposób na zmniejszenie płaconych podatków. Warto więc bliżej przyjrzeć się zagadnienia znanemu jako: raje podatkowe, oazy podatkowe czy z angielskiego tax haven. Najważniejsze informacje na ten temat przedstawimy poniżej.

Czym są raje podatkowe?

Raj podatkowy nie posiada jednolitej definicji, ponieważ dla każdego państwa obciążenia podatkowe stosowane w innych krajach mogą być korzystne lub nie, w zależności od lokalnych przepisów podatkowych. Tak więc zdaniem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), za raje podatkowe uważa się kraje, które w sposób celowy kształtują swoje prawa wbrew standardom obowiązującym w państwach członkowskich OECD.

Czynniki wyróżniające tax haven to:

  • Brak podatku dochodowego lub bardzo niski podatek o czysto nominalnym charakterze
  • Brak efektywnej wymiany informacji czy współpracy z innymi państwami dla celów podatkowych oraz działań zmierzających do ich wprowadzenia
  • Brak transparentności przepisów podatkowych oraz działań zmierzających do wprowadzenia przejrzystości tych przepisów
  • Brak wymagań rzeczywistego prowadzenia działalności na swoim terytorium

Jak więc widzimy, te czynniki wyróżniające raje podatkowe według OECD nacechowane są dość negatywnie. Celem oaz podatkowych jest z reguły jednak przyciągnięcie kapitału osób bądź firm poza miejsce wykonywania działalności ekonomicznej. Są więc wykorzystywane do transferowania zysków i unikania płacenia podatków w krajach macierzystych, co więc jest oczywiście korzystne dla przedsiębiorców. Szacuje się, że w rajach podatkowych ukryta jest łączna suma przekraczająca 32 biliony dolarów.

Raje podatkowe – lista

Jakie państwa uchodzą za największe raje podatkowe na świecie? Co ciekawe w Polsce obowiązuje własna lista rajów podatkowych. Publikowana jest przez Ministra Rozwoju i Finansów jako spis zawierający “kraje i terytoria stosujące szkodliwą konkurencję podatkową”. Nie da się ukryć, że jest to zdecydowanie szersze pojęcie niż to stosowane przez OECD. Oto jakie państwa i terytoria się na niej znajdują:

  • Andora
  • Anguilla
  • Antigua i Barbuda
  • Bahamy
  • Bahrajn
  • Barbados
  • Brytyjskie Wyspy Dziewicze
  • Curaçao
  • Dominika
  • Grenada
  • Hongkong
  • Liberia
  • Liechtenstein
  • Makau
  • Malediwy
  • Mauritius
  • Monako
  • Nauru
  • Niue
  • Panama
  • Saint Kitts i Nevis
  • Saint Lucia
  • Saint Vincent i Grenadyny
  • Samoa
  • Sark
  • Seszele
  • Sint Maarten
  • Tonga
  • Vanuatu
  • Wyspy Cooka
  • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
  • Wyspy Marshalla

Od razu więc widzimy jakie są raje podatkowe w Europie – Andora, Liechtenstein i Monako. Cała lista zawiera bardzo egzotyczne i rzadko spotykane w życiu codziennym lokalizacje.

Szacuje się, że najwięcej kapitału spośród krajów z tej listy w ramach unikania opodatkowania zlokalizowane jest na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych. Drugie miejsce należy do Hongkongu, a trzecie zajmuje Mauritius. W Europie liderem jest Liechtenstein. Nic dziwnego, ponieważ spółki nie płacą w nim podatku dochodowego, a jedynie podatek roczny wynoszący symboliczne 0,1% wartości aktywów netto przedsiębiorstwa (minimum 1 tysiąc franków szwajcarskich).

Zupełnie inaczej prezentuje się “czarna” lista rajów podatkowych stworzona przez Unię Europejską w porozumieniu z OECD. Aktualnie znajduje się na niej zaledwie 11 terytoriów, w tym żaden z Europy:

  • Belize
  • Fidżi
  • Guam
  • Oman
  • Samoa
  • Samoa Amerykańskie
  • Trynidad i Tobago
  • Vanuatu
  • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
  • Wyspy Marshalla
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie

Raje podatkowe a unikanie opodatkowania

Oficjalnie wśród władz oraz w społeczeństwie często panuje przekonanie, że korzystanie z rajów podatkowych wiąże się z oszustwem podatkowym, takim jak pranie brudnych pieniędzy czy celowe uchylanie się od opodatkowania. Takie myślenie jest jednak błędne. Raje podatkowe to po prostu popularny i legalny sposób optymalizacji podatkowej, który oczywiście zmierza do uniknięcia zapłaty podatku. Warto więc tutaj znać różnicę między uchylaniem się od opodatkowania, a jego unikaniem. Pierwsze działanie to przestępstwo. Jest ono definiowane jako celowe wprowadzanie organów podatkowych w błąd i działanie na szkodę Skarbu Państwa. Natomiast unikanie opodatkowania to, jak zostało wspomniane powyżej, powszechnie stosowany rodzaj optymalizacji podatkowej, czyli legalny szereg czynności mających na celu minimalizację obciążeń podatkowych.

Sposoby wykorzystywania rajów podatkowych

Raje podatkowe często wykorzystywane są jako element obniżenia kosztów produkcji przez tworzenie fikcyjnych kosztów działalności. Takie działanie polega na utworzeniu spółki z siedzibą w tax haven i wykorzystywanie jej do transferowania zysków. Najpopularniejszą metodą jest sprzedaż licencji na znaki graficzne lub praw autorskich do nazw za ogromne sumy, będące znaczną częścią osiąganych zysków. Uwzględnieniu takiego kosztu w rachunku wyników przedsiębiorstwa zmniejsza podstawę opodatkowania, a tym samym firma płaci mniejszy podatek dochodowy.

Innym sposobem minimalizacji płaconego podatku w kraju macierzystym jest transfer produktów (półproduktów, towarów etc.) po cenie wytworzenia (podmiot sprzedaje swoje produkty firmie-córce, zarejestrowanej w raju podatkowym, po cenie wytworzenia – w ten sposób nie osiąga on zysku na sprzedaży), zaś firma zarejestrowana w raju podatkowym sprzedaje te produkty z marżą – w ten sposób powstaje zysk (różnica między ceną sprzedaży a ceną zakupu), od którego płaci się niski podatek.

Raje podatkowe i ryzyko z nimi związane

Podsumowując, raje podatkowe od zawsze wzbudzały kontrowersje, często również wywołują oburzenie społeczeństwa, ale należy jasno zaznaczyć, że nie muszą one być związane z oszustwami podatkowymi. Z reguły jest to po prostu w pełni legalny sposób na optymalizację podatkową, nie powinno się więc postrzegać takiego działania jednoznacznie negatywnie.

Taka metoda unikania opodatkowania wiąże się jednak z dużym ryzykiem, nie tylko z prawnego punktu widzenia, ale również właśnie utraty swojej reputacji. Przykładem na ten drugi skutek jest słynna afera Panama Papers z 2016 roku. Ujawniono wtedy miliony poufnych dokumentów panamskiej kancelarii podatkowej i prawnej. Wśród nazwisk nie można było jednak natrafić tylko na biznesmenów, lecz również na polityków, celebrytów, aktorów i sportowców. Wielu osobom znajdujących się na tych listach, ta publikacja pogrążyła światową karierę.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments