Tradycyjne metody budowlane stają się coraz mniej efektywne, wobec innowacyjnych prefabrykatów betonowych. Materiał prefabrykowany, czyli element wykonany poza miejscem jego wbudowania, jest zazwyczaj przeznaczony do stosowania bez zmiany kształtów i wymiarów. Jest to rodzaj gotowego elementu betonowego, który na placu budowy może być złożony z innymi w całość jak dziecięce klocki. Takimi klockami, w zależności od wybranej technologii, mogą być całe ściany. Taka ściana ma już przygotowane otwory okienne, drzwiowe itd. Dalsze wymagane prace to uzupełnienie wnęk, wykończenie wnętrza oraz ocieplenie elewacji.
Zaletami prefabrykacji jest dynamiczne tempo budowy domu (nawet w kilka dni), brak sezonowości przy wykonywaniu prac budowlanych, późniejsza oszczędność na materiałach wykończeniowych (wynika z wykonania wielu elementów już podczas przygotowania prefabrykatu). Uprzednie zaplanowanie elementu pozwala również przyczynić się do realizacji proekologicznej polityki zero-waste, poprzez redukcję ilości odpadów budowlanych. Co jeszcze można zyskać? Dzięki wcześniejszemu projektowaniu, można z góry przeznaczyć daną przestrzeń na otwory technologiczne. Pozwoli to w późniejszych etapach budowy domu na pominięcie skuwania ścian, a sieć elektryczna zostaje przeprowadzona przez te połączenia. Wśród wad domów budowanych z prefabrykatów często wymienia się wyższe koszty, jednak jest to uzależnione od tworzywa, z jakiego został wykonany prefabrykat.
Warto zaznaczyć, że technologie alternatywne w przyszłości mają potencjał by relatywnie tanieć, ponieważ ograniczają koszty robocizny, przerzucając pracę na maszyny w fabryce, a w miarę wzrostu popularności wystąpi efekt skali. Należy również doliczyć koszty pośrednie, zatem wynajęcie dźwigu na budowę, a co za tym idzie sporo miejsca na działce i lepsze utwardzenie placu budowy dla ciężkiego sprzętu. Jednak koszty budowy domu mogą w przyszłości przynajmniej w części zostać zrekompensowane – większość domów budowanych z użyciem alternatywnych technologii jest energooszczędna. Cechą tych domów jest ich niższe zapotrzebowanie na ciepło, lepsza izolacja ogranicza ilość traconego ciepła.
Z racji dominacji tradycyjnych konstrukcji w Polsce, podaż fachowców zajmujących się technologiami alternatywnymi jest na niskim poziomie, stąd znalezienie odpowiedniego fachowca bywa czasochłonne. Co więcej, takie firmy zazwyczaj wymagają płatności z góry/znaczących zaliczek. Oferta takich firm również bywa ograniczona (brak kompleksowych usług). Na odbiorcę może przypaść np. tworzenie fundamentów/tynkowanie elewacji. Kolejną wadą, która bywała w poprzednich częściach artykułu zaletą, jest wcześniejsze zaplanowanie gdzie będą umieszczone połączenia, otwory technologiczne, instalacja wodno-kanalizacyjna, czy też okna i drzwi, ponieważ potem już nie można zmienić takich ustawień w trakcie budowy. Co ciekawe, przed budową należy również rozplanować położenie szafek, gdyż będzie to wymagać utwardzenia konstrukcji w odpowiednich miejscach.
Zgodnie z prognozami Research And Markets globalny rynek prefabrykowanych budynków osiągnie wartość 153,7 miliarda USD do 2026 r., versus 106,1 mld USD w 2020 r. Liderami na światowym rynku w udziale budynków prefabrykowanych są Stany, tamtejszy rynek szacowany jest na 20,2 mld USD w roku 2021. Kraj ma obecnie 18,3% udziału w światowym rynku. Szacuje się, że w Europie rynek w Niemczech wzrośnie o około 5,5% CAGR, podczas gdy reszta rynku europejskiego (zgodnie z definicją w badaniu) osiągnie 41,4 mld USD do końca okresu analizy. Rynek jest wspierany przez takie czynniki, jak krótszy czas budowy, oszczędność kosztów, szybka urbanizacja, rosnący popyt na alternatywne podejścia do budownictwa oraz tymczasowe i natychmiastowe wymagania w sektorze przemysłowym. Rynek zyskuje również na rosnącej uwadze klientów w kierunku redukcji emisji CO2, ekologicznego budownictwa i zmniejszenia ilości odpadów. Również rozwijające się rynki budowlane i infrastrukturalne w Azji oraz rosnące inwestycje w nieruchomości na całym świecie również napędzają wzrost rynku.
Autor: Karolina Lenda, analityk inwestycyjny Prosper Capital Dom Maklerski
