Popyt i podaż – podstawy ekonomii, które musisz znać

jeśli coś kupujemy to stajemy po stronie popytu, natomiast sprzedając kształtujemy podaż

416

Popyt i podaż są kluczowymi pojęciami na wolnym rynku. W zasadzie działa on głównie w oparciu o ten mechanizm. Wszyscy jesteśmy jego uczestnikami i podczas każdej transakcji decydujemy się stanąć po jednej stronie lub drugiej, zależnie czy kupujemy czy sprzedajemy dane dobra lub usługi.

Te prawa ekonomii działały już w czasach starożytnych i nieprzerwanie do teraz są wykorzystywane codziennie, nawet jeśli mowa o tradingu i zdając sobie sprawę z tego jak funkcjonują, dogłębnie analizując temat, bez pomijania szczegółów, można zyskać przewagę nad innymi inwestorami. Dowiedz się na czym polegają popyt i podaż.

Czym jest popyt?

Popyt to ilość dobra, którą nabywcy mają chęć i są w stanie kupić po danej cenie w określonym czasie. Prawo popytu mówi z kolei, że w tych samych warunkach gospodarczych, jeśli cena cena będzie rosła, popyt będzie maleć, a jej spadek powoduje jego zwiększenie. Rozróżniamy popyt indywidualny (ze strony określonego nabywcy) i popyt rynkowy (ze strony wszystkich).

Popyt kształtują poniższe czynniki:

  • Dochody nabywców
  • Ceny substytutów
  • Ceny dóbr komplementarnych
  • Przewidywania co do kształtowania się cen w przyszłości
  • Preferencje konsumentów
  • Kwestie społeczne, geograficzne i demograficzne
  • Sytuacja gospodarcza i polityczna

Podaż – co to jest?

Podaż definiujemy jako ilość dobra, którą dostawcy chcą i mogą dostarczyć na rynek w określonym czasie. Według prawa podaży, jeśli cena rośnie, następuje jej zwiększenie, natomiast gdy się obniża, podaż również maleje. Rozróżniamy podaż indywidualną i podaż rynkową. Z kolei cena graniczna to maksymalna kwota, jaką konsument jest skłonny zapłacić za dane dobro.

Zdecydowanie największy wpływ na podaż ma cena. Jednak determinują ją też inne czynniki, takie jak:

  • Technologia
  • Konkurencja
  • Koszt czynników produkcji
  • Oczekiwania związane ze zmianami cen rynkowych
  • Eksport i import
  • Interwencyjna polityka państwa (dotacje, subwencje, warunki prawne)

Wynika z tego oczywisty fakt – jeśli coś kupujemy to stajemy po stronie popytu, natomiast sprzedając kształtujemy podaż. Z kolei zasada równowagi polega na tym, że ceny dostosowują się do momentu, gdy zapotrzebowanie na dane dobro będzie równe jego ilości dostarczonej przez producentów. Jak to osiągnąć? Do tego opracowano krzywe popytu i podaży.

Krzywa popytu

Przy konstruowaniu krzywej popytu ustalamy cenę na poziomie nieskończoności i stopniowo obniżamy ją do momentu, gdy zgłosi się pierwszy konsument gotowy nabyć dane dobro po określonej cenie. Następnie dalej obniżamy cenę, do chwili pojawienia się kolejnego klienta. Postępujemy tak, aż cena spadnie do zera.

Krzywa podaży

Przy konstruowania krzywej podaży zaczynamy od ceny wynoszącej zero i podwyższamy ją. Patrzymy jaka jest najniższa cena, przy której producent chce zaoferować jednostkę dobra. Następnie dalej podwyższamy cenę, koncentrując się na jakich poziomach pojawiają się na rynku kolejni producenci.

Krzywa popytu i podaży a cena równowagi rynkowej

Gdy już utworzymy obie krzywe dla danego produktu lub usługi i nałożymy je na siebie, będziemy mogli wyznaczyć cenę równowagi rynkowej. Jest to punkt, w którym przecinają się opisywane krzywe. Ceny powyżej niej oznaczają nadwyżkę podaży i w takiej sytuacji producenci znajdują się pod presją ich obniżenia. W innym przypadku doprowadza to do zalegania towarów w magazynach i poniesienia większych strat przez producenta. Z kolei wartości notowane poniżej tego punktu sygnalizują, że pojawiła się nadwyżka popytu. W tych cenach pojawia się zbyt wielu chętnych do nabycia danego dobra, dzięki czemu producent może podwyższyć cenę na bardziej korzystną dla siebie.

Teoretycznie tak działa wolny rynek i zawsze powinien on dążyć do osiągnięcia punktu równowagi. W praktyce czasem nie jest to możliwe, ponieważ na popyt i podaż wpływają też inne czynniki i np. z powodu interwencji interwencji państwa, wprowadzającej cenę maksymalną lub minimalną danego towaru, może dojść do zachwiania równowagi rynkowej.

Popyt i podaż w tradingu

Bazując na wiedzy i doświadczeniu inwestorów, którzy osiągnęli imponujące sukcesy, można zauważyć, iż często czekają oni na odpowiedni moment wejścia w strefy, gdzie odbywa się największa ilość transakcji kupna lub sprzedaży, tzw. strefy wolumenowe. To nic innego, jak kluczowe poziomy popytu i podaży.

Przy handlu opierającym na nich należy jednak zwrócić uwagę na zewnętrzne czynniki, które mogą zupełnie zmienić aktualną sytuację. Tak się dzieje chociażby w ostatnich tygodniach z powodu globalnej epidemii koronawirusa i najmocniej jest to widoczne na rynku ropy naftowej. Ze względu na ograniczenia przemieszczania się wprowadzane na całym świecie, popyt na ten surowiec jest najniższy od lat 70-tych. Oznacza to, że strefy popytu z ostatnich tygodni, miesięcy a nawet lat stały się nieaktualne i na rynku panuje ogromna nadwyżka podaży.

Popyt i podaż – paradoksy

Istnieją jednak sytuacje, w których prawa popytu i podaży nie funkcjonują w najmniejszym stopniu.

Paradoks Giffena

Pierwszym opisywanym takim zjawiskiem jest Paradoks Giffena. Dotyczy on konsumentów o niskich dochodach nabywających dobra niższego rzędu. Zakłada on, iż jeśli cena żywności się podwyższa, to popyt na najtańsze produkty (np. chleb czy ziemniaki) również rośnie, lecz maleje liczba dokonanych zakupów innych towarów, jak np. mięsa.

Paradoks Veblena

Z kolei konsumentów o wysokich dochodach, nabywających dobra luksusowe dotyczy paradoks Veblena. W tym przypadku, im wyższa jest cena danych produktów tego rodzaju, tym więcej pojawia się osób zainteresowanych ich zakupem. Wiąże się to z rosnącym prestiżem ich posiadania.

Efekt spekulacyjny

Częstym przypadkiem na wolnym rynku jest również efekt spekulacyjny. Wiąże się on z przewidywaniami dotyczącymi kształtowania się ceny określonego dobra w przyszłości. W sytuacji, gdy koszt rośnie, lecz konsumenci są przekonani, że dalej będzie szedł w górę nabywają oni większą ilość danego produktu na zapas. Ten efekt działa również w odwrotną stronę – jeśli cena spada, a klienci spodziewają się, że dane dobro będzie jeszcze tańsze, wstrzymują się z zakupami i oczekują co się stanie.

Efekt owczego pędu

Ostatnim paradoksem, z którym można się wielokrotnie spotkać na rynku, jest tzw. efekt owczego pędu. Polega on na masowych zakupach danego dobra lub usługi pod wpływem zachowania innych nabywców. Innymi słowy, gdy pojawia się moda na dany produkt.

Popyt i podaż – podsumowanie

Na wolnym rynku z reguły nic nie dzieje się przypadkiem. Przede wszystkim zachowania cen na nim determinowane są przez popyt i podaż i codziennie, w każdym jego sektorze trwają poszukiwania punktu równowagi między kupującymi a sprzedającymi.

Kształtujemy go nabywając dowolny produkt, decyduje on również o naszych wynikach w inwestowaniu, ponieważ rynki finansowe nie mogłyby bez tych pojęć funkcjonować. Warto mieć, więc świadomość na czym wyżej opisywane zjawiska polegają, a następnie tę wiedzę przekuć w sukces, chociażby w tradingu.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments