Oficjalne otwarcie kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną ma nastąpić 17 września! Oznacza to, że już za niecałe pięć miesięcy nową drogą wodną w naszym kraju mają przepłynąć pierwsze jednostki. Wykonawca przekopu Mierzei Wiślanej poinformował, że główne prace w śluzie kanału zostały zakończone, a obecnie prowadzone są drobne prace wykończeniowe, takie jak wykonywanie powłok antykorozyjnych na wrotach bramy północnej montaż wyposażenia hydrotechnicznego, czy testy mechanizmów ruchu.
Warto pamiętać, że nowa droga wodna łączącą Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską to jedna z priorytetowych inwestycji obecnego rządu. Jaka jest jej strategiczna rola? Co warto wiedzieć o tym kanale żeglugowym? Przekonamy się poniżej:
Wyjątkowa data otwarcia nowego kanału żeglugowego 
Otwarcie nowej drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską ma nastąpić 17 września. Jak wyjaśnił wiceminister infrastruktury Marek Gróbarczyk jest to inwestycja szczególna, o przełomowym charakterze, zatem data otwarcia kanału też nie może być przypadkowa.
Otóż, w kontekście tragedii, która dzieje się na Ukrainie, agresji Rosji i tych działań, które były wymierzone w inwestycję, to data 17 września 2022 roku – w 83. rocznicę napaści Związku Radzieckiego na Polskę odwraca historię. Jednostki, które będą wpływały przez kanał otworzą nową drogę wodną. Drogę, która tyle lat była zamknięta i sterowana przez stronę rosyjską.
Wypełnianie śluzy wodą
Wypełnienie wodą zasadniczego fragmentu śluzy między bramami stanowi proces długotrwały, do którego zostaną wykorzystane wysoko wydajne pompy i/lub otwory technologiczne w ściankach szczelnych. Pierwsza woda w śluzie pojawi się w części południowej, w obszarze między tymczasową ścianką szczelną a wrotami bramy południowej znajdującymi się od strony Zalewu Wiślanego.
Rzeczniczka Urzędu Morskiego w Gdyni Magdalena Kierzkowska dodała, że roboty w śluzie są już na ukończeniu. Obecnie trwają próby na zamknięciach północnym i południowym. W części południowej śluzy, na końcowym odcinku kanału południowego wykonano materac z koszy gabionowych zapobiegający rozmywaniu dna. Zakończono również prace czerpalne na tym odcinku i przystąpiono do analogicznych na stronie północnej kanału.
Niebawem wykonawca planuje przeprowadzić próby szczelności i po ich zakończeniu przystąpi do procedury uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Przekop Mierzei Wiślanej – o co chodzi?
Przekop kanału Mierzei Wiślanej obejmuje budowę portu osłonowego od strony Zatoki Gdańskiej, kanału żeglugowego ze śluzą i konstrukcją zamknięć oraz ze stanowiskami oczekiwania od strony Zatoki Gdańskiej i Zalewu Wiślanego, a także nowy układ drogowy z mostami obrotowymi i budowę sztucznej wyspy na zalewie. Inwestorem jest Urząd Morski w Gdyni, a generalnym wykonawcą konsorcjum firm NDI/Besix.
Całkowita długość nowej drogi wodnej z Zatoki Gdańskiej przez Zalew Wiślany do Elbląga to blisko 23 kilometry, z czego około 2,5 kilometra stanowi odcinek, na który złożą się śluza i port zewnętrzny oraz stanowisko postojowe. Kanał i cały tor wodny będą miały 5 metrów głębokości.
Kosztowna inwestycja
Koszt inwestycji pierwotnie, w 2016 roku, miał wynosić około 880 milionów złotych. Po czasie okazało się jednak, że kosztorys trzeba było zaktualizować i obecnie wynosi on już niemal 2 miliardy PLN.
Wzrost kosztów inwestycji spowodowany jest zmianą cen materiałów i robót budowlanych oraz nowymi inwestycjami wynikającymi z rozwiązań projektowych, które nie były dostępne na etapie opracowywania i przyjęcia programu. Ponadto projekty budowlane i koncepcja realizacji inwestycji musiały zostać dostosowane do restrykcyjnej – ze względu na realizację inwestycji w obszarach Natura 2000 – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Strategiczna rola nowej drogi wodnej 
Inwestycja w kanał żeglugowy przez Mierzeję Wiślaną ma wzmocnić suwerenność Polski i uniezależni ją od decyzji rosyjskiej strony. Na przepłynięcie przez Cieśninę Piławską polskie jednostki musiały każdorazowo uzyskiwać zgodę Rosji. Po wybudowaniu kanału nie będą musiały tego robić. Dzięki przekopowi skróci się też droga jednostek płynących z Zatoki Gdańskiej na Zalew Wiślany. Inwestycja wzmocni zatem znaczenie strategiczne portu w Elblągu i portów nad Zalewem Wiślanym.
