Nowe warunki dla darowizn – kto straci a kto skorzysta?

Udostępnij

Od 13 października 2022 roku obowiązują nowe stawki i progi podatkowe w podatku od spadków i darowizn. W praktyce, w tym roku więcej osób nie będzie musiało płacić podatku związanego z darowizną.

Wszystko za sprawą podwyższonych limitów w każdej grupie. Ile teraz wynoszą? O czym należy pamiętać, składając formularz, a o czym przekazując darowiznę? Przekonamy się poniżej:

Kto musi zapłacić podatek od darowizny? podatek

Podatek od spadku i darowizny powinny zapłacić osoby, które nabyły majątek właśnie jako spadek, bądź darowiznę, a jego wysokość jest wyższa od kwoty stanowiącej wartość wolną od podatku.

Dzięki korzystnym zmianom więcej osób zostanie z niego zwolnionych. Wszystko za sprawą wyższych limitów. Zgodnie z art. 14 Podatku od spadków i darowizn wysokość podatku ustalana jest na podstawie przynależności nabywcy do grupy podatkowej:

  • I grupa – małżonek, rodzeństwo, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), ojczym, macocha, pasierb, wychowankowie rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka, teściowie, zięć i synowa
  • II grupa – rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie rodzeństwa, małżonkowie rodzeństwa małżonków, zstępni i małżonkowie pasierbów oraz małżonkowie innych zstępnych
  • III grupa – Wszystkie osoby, które nie należą do I i II grupy

Nowe kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn

Co bardzo ważne, podatkowi nie podlega darowizna, która nie przekracza konkretnej kwoty. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów od 13 października 2022 do 30 czerwca 2023 obowiązują poniższe kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn:

  • 10 434 PLN w I grupie podatkowej
  • 7878 PLN w II grupie podatkowej
  • 5308 PLN w III grupie podatkowej

Oznacza to, że osoba obdarowana musi zapłacić podatek w momencie, kiedy wartość darowizny przekracza daną kwotę. Należy jednak mieć na uwadze, że przy jej obliczaniu sumuje się wszystkie darowizny otrzymane od jednej osoby w ciągu 5 lat poprzedzających rok otrzymania ostatniej z nich.

Kto jest zwolniony z podatku od darowizny?

Oprócz powyższych przepisów, istnieje jeszcze pojęcie zerowej grupy podatkowej. Zaliczamy do niej najbliższą rodzinę z I grupy. Aby skorzystać ze zwolnienia z opłaty, gdy przekroczymy 10 434 złotych, musimy złożyć do urzędu skarbowego formularz SD-Z2. Możemy zrobić to osobiście bądź online w ciągu 6 miesięcy.

Co istotne, jeśli otrzymamy darowiznę pieniężną powyżej 10 434 złotych, to ona także może być zwolniona z podatku, jeśli zostaną spełnione jeszcze dwa warunki:

  • Darowizna zostanie zgłoszona do Urzędu Skarbowego w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania
  • Otrzymanie pieniędzy zostanie udokumentowane – na przykład w postaci potwierdzenia przelewu w banku czy przekazu pocztowego

Niekorzystna dla obywateli uchwała NSA darowizna

Co bardzo istotne, Naczelny Sąd Administracyjny 20 marca wydał uchwałę rozstrzygającą, że gdy gotówka będzie przekazana do ręki obdarowanego i wpłacona przez niego samodzielnie na własny rachunek, to nie skorzysta z powyższej ulgi i będzie musiał zapłacić podatek.

Darowizna a ulga na cele mieszkaniowe

Pewien wyjątek od ogólnych reguł opodatkowania dotyczy obdarowanych zaliczanych do I grupy podatkowej, którzy w ciągu 12 miesięcy od otrzymania darowizny zamierzają przeznaczyć ją na własne cele mieszkaniowe, czyli na:

  • Wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni
  • Budowę domu jednorodzinnego
  • Nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość
  • Spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami

W przypadku takiej darowizny obowiązuje dodatkowy limit zwolnienia od podatku, przysługujący niezależnie od kwoty wolnej dotyczącej “zwykłych” darowizn. Od 13 października 2022 roku wynosi on 10 434 złotych od jednego darczyńcy oraz 20 868 PLN od wielu darczyńców łącznie.

Podatek od darowizn – progi podatkowe

Jeśli wysokość darowizny przekracza kwotę wolną, to od nadwyżki ponad tę kwotę należy uiścić podatek. Jego wysokość określają skale podatkowe, które różnią się w zależności od tego, do której grupy podatkowej należy obdarowany i jak duża jest nadwyżka ponad kwotę wolną.

Od 13 października 2022 nadwyżki, których przekroczenie powoduje obowiązek zapłaty wyższego podatku, wynoszą odpowiednio 11 128 złotych i 22 256 PLN. Ponadto zwiększone zostały kwoty bazowe podatku, jaki należy zapłacić po przekroczeniu danego progu.

I grupa

W praktyce, stawki dla I grupy podatkowej wynoszą:

  • 3% dla kwoty od 10 434 PLN do 11 128 PLN
  • 333,90 PLN + 5% z nadwyżki kwoty od 11 128 PLN do 22 256 PLN
  • 890,30 PLN + 7% z nadwyżki kwoty ponad 22 556 PLN

II grupa

Natomiast dla II grupy podatkowej wynoszą:

  • 7% dla kwoty od 7878 PLN do 11 128 PLN
  • 779 PLN + 9% nadwyżki kwoty od 11 128 PLN do 22 256 PLN
  • 1780,60 PLN + 12% nadwyżki kwoty ponad 22 256 PLN

III grupa

Z kolei dla III grupy stawki podatkowe wynoszą:

  • 12% dla kwoty od 5308 do 11 128 PLN
  • 1335,40 PLN + 16% nadwyżki kwoty od 11 128 PLN do 22 256 PLN
  • 3115,90 PLN + 20% nadwyżki kwoty ponad 22 556 PLN

Co zmieni się od 1 lipca? Księgowa liczy pieniadze

26 stycznia Sejm uchwalił przepisy, które podnoszą kwoty wolne podatku od spadków i darowizn. Zmiany wprowadzone zostały za sprawą ustawy deregulacyjnej, która nowelizuje kilkanaście aktów prawnych.

W myśl przyjętych przez Sejm przepisów od 1 lipca zwolnione będzie z podatku od spadków i darowizn:

  • W I grupie podatkowej – nabycie własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej w okresie 5 lat kwotę 36 120 PLN od jednej osoby lub 108 360 PLN od kilku osób
  • W II grupie podatkowej – opodatkowaniu podlegać będzie nabycie własności rzeczy i praw majątkowych o wartości 27 090 PLN od jednej osoby oraz 81 270 PLN w przypadku nabycia od kilku osób
  • W III grupie podatkowej – limity wyniosą 18 060 PLN od jednej osoby oraz 54 180 PLN od kilku osób

Okresy pięcioletnie, które brane są pod uwagę, liczone będą od 1 lipca 2023.

Jakub Bandura
Jakub Bandura
Redaktor portalu PortfelPolaka.pl. Wiedzę z zakresu rynków finansowych i inwestowania zgłębiał na studiach ekonomicznych. Trader rynku OTC i Forex preferujący handel krótkoterminowy. Entuzjasta statystyki oraz analizy technicznej instrumentów finansowych.

Najnowsze

Zobacz również