Obecnie crowdfunding udziałowy może być w pełni postrzegany jako jedna z instytucji finansowania opierająca się na procesie przepływu dóbr, takich jak pieniądze, idee oraz informacje będących kluczowym elementem wczesnego etapu rozwoju przedsięwzięć i startupów. Taki społecznościowy system wykorzystuje “tłum” (z angielskiego crowd) jako źródło pozyskiwania kapitału i wiedzy oraz umożliwia w ten sposób uformowanie bezpośredniej więzi między przedsiębiorstwem a jego klientami, która często na rynku jest po prostu niezbędna. Jakie są jednak najważniejsze aspekty prawne equity crowdfundingu? Dowiemy się poniżej.
Wymogi dotyczące crowdfundingu udziałowego
Jak nietrudno się domyślić, aby inwestycja była bezpieczna, wymagania prawne dotyczące equity crowdfundingu nie są jakoś szczególnie łatwe do spełnienia. Jeśli platforma tego wymaga, zastosowanie w tym przypadku mogą mieć przepisy ustawy o ofercie publicznej czy również obowiązek sporządzenia prospektu emisyjnego. Co więcej maksymalna wartość środków zebranych w ciągu roku przez daną spółkę nie może przekroczyć 1 miliona euro.
Z rewolucyjnych aspektów udziałowego finansowania społecznościowego zdają sobie również sprawę decydenci Unii Europejskiej, która już od lat prowadzi działania na rzecz jego rozwoju. Dodatkowo, Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) wydał opinię w przedmiocie zakresu unijnych regulacji do equity crowdfundingu. Organ wskazał, że w tego typu finansowaniu zastosowanie mogą znaleźć przepisy wynikające z takich aktów, jak:
- Dyrektywa prospektowa
- Dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych
- Dyrektywy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
- Rozporządzenie w sprawie europejskich funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej
Intensywny rozwój rynku oraz coraz większe niejasności prawne skłoniły Komisję Europejską do przeprowadzenia badania dotyczącego identyfikacji barier dla rozwoju finansowania społecznościowego oraz podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych dążących do ich ograniczenia.
Największą przeszkodą w rozwoju crowdfundingu jest właśnie poziom niepewności prawnej spowodowany odmiennymi regulacjami tego rynku w poszczególnych krajach europejskich. Część z nich przyjęła własne, wewnętrzne przepisy, a pozostałe opierają się tylko na ogólnych wskazaniach prawnych. Wysoce utrudnione jest więc obecnie przeprowadzenie kampanii na terenie kilku państw jednocześnie, co hamuje rozwój i ekspansję platform tym się zajmujących.
Działania Unii Europejskiej na rzecz rozwoju equity crowdfundingu
Unia Europejska cały czas więc działa nad przyczynieniem się do ułatwienia ich transgranicznego funkcjonowania. Z tego powodu od dłuższego czasu przedstawia propozycje dotyczące ram prawnych adekwatnych do rzeczywistości europejskiego rynku udziałowego finansowania społecznościowego. Na czym mają one polegać?
- Crowdfunding ma przyczynić się do wprowadzania innowacji
- Crowdfunding ma umożliwiać większą selekcję inwestorów
- Crowdfunding ma podwyższać konkurencję na rynkach detalicznych
- Crowdfunding ma zapewniać inwestorom łatwiejszy i większy dostęp do źródeł informacji na temat przedsięwzięcia, w które się angażują
Dodatkowo na podstawie rozporządzenia dostawcy będą musieli zapewnić przestrzeganie zasad dotyczących konfliktu interesów, nie będą więc mogły przeprowadzać kampanii, w których miałyby jakikolwiek udział finansowy, co jest popularną praktyką, choćby na naszym rynku.
Będą również musieli notyfikować klientów o warunkach przechowywania ich aktywów i zasadach świadczenia usług pieniężnych. Co więcej, przed udzieleniem klientowi pełnego dostępu do swoich usług platformy będą miały obowiązek przeprowadzenia wstępnego testu dotyczącego wiedzy związanej z procesem inwestowania i jego doświadczeń w tym zakresie.
Obowiązkowe miałoby być także sporządzenie arkusza kluczowych informacji inwestycyjnych, w którym muszą być zawarte choćby wiadomości o realizowanym projekcie, przewidywane zyski oraz plan dalszego rozwoju emitenta. Musi również oczywiście zawierać wymagane oświadczenia oraz dodatkowe ostrzeżenia przed ryzykiem inwestycyjnym. Ma obowiązek natomiast być pozbawiony treści marketingowych.
Środowiska rynkowe z reguły są pozytywnie nastawione do tych propozycji Unii Europejskiej odnośnie equity crowdfundingu, lecz jednocześnie sugerują wprowadzenie pewnych zmian mających zapewnić lepsze przystosowanie regulacji do realiów rynkowych, jak choćby podwyższenie aktualnego progu 1 miliona euro rocznie, mniej rygorystyczne uregulowanie zakresu powiązań pomiędzy kolejnymi firmami, z którymi dany przedsiębiorca planuje przeprowadzić emisję czy inne sformułowanie obowiązków dotyczących przeciwdziałaniu konfliktowi interesów.
W Polsce 9 kwietnia Urząd Komisji Nadzoru Finansowego opublikował oficjalne stanowisko wskazujące i wyjaśniające treści przepisów prawa mających zastosowanie w działalności platform equity crowdfundingowych. Należy zaznaczyć, iż w jak największym stopniu starało się ono być zgodne z propozycjami, które wystosowała Komisja Europejska.
