6 stycznia aresztowano jednego z liderów kartelu narkotykowego Sinaloa, syna słynnego “El Chapo” Ovidio Guzmana. W wyniku zamieszek spowodowanych tym wydarzeniem sąd federalny w Meksyku wstrzymał przekazanie Ovidio Guzmana amerykańskiemu wymiarowi sprawiedliwości. Dlaczego kartele narkotykowe mają taką władzę w Meksyku?
Jakie były początki karteli narkotykowych w Meksyku?
Meksyk to przepiękne państwo, które kojarzy się z pikantnym jedzeniem, ciepłym klimatem i charakterystycznymi dużymi kapeluszami sombrero. Jednak od lat turystów odstraszają doniesienia o toczących się na terenie kraju wojnach między kartelami narkotykowymi. Meksyk od blisko 50 lat nie może poradzić sobie z produkcją, przemytem i handlem narkotykami. 6 stycznia siły bezpieczeństwa schwytały lidera kartelu narkotykowego Ovidio Guzmana, syna słynnego Joaquina Guzmana “El Chapo”. Po tym wydarzeniu w stolicy stanu Sinaloa wybuchły zamieszki. W wielu miejscach zablokowane zostały drogi, strzelano do funkcjonariuszy policji, a nawet do samolotów. W wyniku tych wydarzeń sąd federalny w Meksyku wstrzymał przekazanie Ovidio Guzmana amerykańskiemu wymiarowi sprawiedliwości. Jak to jest możliwe, że kartele narkotykowe mają taką władzę w Meksyku?
Pierwsze kartele narkotykowe w Meksyku pojawiły się w latach 70. XX wieku. Wcześniej, Meksyk był głównie tranzytem dla narkotyków przemycanych z Ameryki Południowej do Stanów Zjednoczonych, ale w latach 70. zaczął również produkować i sprzedawać marihuanę oraz kokainę na rynku Stanów Zjednoczonych. Jednym z pierwszych karteli był kartel Guadalajara, który powstał właśnie w latach 70. XX wieku. Kontrolował produkcję i dystrybucję marihuany oraz kokainy na zachodnim wybrzeżu Meksyku. Kartel Guadalajara był jednym z największych i najpotężniejszych karteli w tamtym czasie, a jego lider, Rafael Caro Quintero, był jednym z najbogatszych i najsłynniejszych przestępców narkotykowych.
Innym ważnym kartelem, który powstał w tamtym okresie, był kartel Tijuana, który istnieje do dziś. Kontrolował on przemyt i dystrybucję narkotyków na północnym zachodzie Meksyku. W latach 70. XX wieku powstał także kartel Juarez, który zajmował się przemytem oraz dystrybucją narkotyków w regionie El Paso-Juarez na granicy z Teksasem. W ciągu kolejnych kilku lat kartele narkotykowe w Meksyku rosły w siłę.
Na przestrzeni lat kartele rozwijały się, powstawały też kolejne. Które kartele narkotykowe mają aktualnie największe znaczenie w Meksyku? Zdecydowanie największe wpływy ma kartel Sinaloa, którego jednym z liderów jest schwytany 6 stycznia Ovidio Guzman.
Największe kartele narkotykowe Meksyku
W Meksyku przez lata biznes narkotykowy kwitł. Między innymi dlatego bezpieczeństwo w tym kraju jest od wielu lat poważnym problemem i jednym z głównych tematów politycznych. Przestępczość związana z narkotykami, przemocą i korupcja stanowią poważne zagrożenie.
Jednym z najpotężniejszych meksykańskich karteli narkotykowych jest kartel Sinaloa, również znany jako kartel de Sinaloa lub kartel Pacifico. Nazwa kartelu pochodzi od stanu Sinaloa w Meksyku, w którym powstał. Został założony przez Humberto Álvarez Machade, tak zwanego „El Güero” oraz Rafaela Caro Quintero w latach 80. XX wieku. Szybko rozwijał się dzięki wykorzystaniu szlaków przemytu narkotyków przez Meksyk do Stanów Zjednoczonych. W pierwszej połowie lat 90., po aresztowaniu lidera Rafaela Caro Quintero, kontrolę nad organizacją przejął Joaquín „El Chapo” Guzman. „El Chapo” stał się jednym z najpotężniejszych i najbogatszych przestępców na świecie, a kartel Sinaloa był w tym czasie jednym z największych dostawców marihuany i kokainy do Stanów Zjednoczonych. W 2016 roku „El Chapo” Guzman został aresztowany i przewieziony do USA. Trzy lata później został skazany na dożywocie w wyniku procesu przeprowadzonego przed sądem federalnym w Nowym Jorku. Po aresztowaniu Joaquína „El Chapo” Guzmana niektóre frakcje kartelu Sinaloa stały się niezależne i zaczęły walczyć o dominację w przemycie narkotyków. Mimo wszystko kartel Sinaloa wciąż jest jednym z najważniejszych meksykańskich karteli narkotykowych, choć zwiększa się liczba konfliktów z innymi organizacjami.
Kolejnym odgrywającym istotną rolę na rynku narkotykowym kartelem jest kartel Jalisco Nueva Generación (CJNG). To jedna z najmłodszych i najszybciej rozwijających się organizacji narkotykowych w Meksyku. Kartel został założony w okolicach miasta Jalisco w 2009 roku. CJNG szybko rozwinął się i zaczął działać na terenie całego kraju, zdobywając kontrolę nad wieloma rynkami przestępczymi, w tym między innymi przemytem narkotyków, praniem pieniędzy i rozbojami. Po pojawieniu się tej organizacji na terenie Meksyku liczba śmiertelnych ofiar wojny karteli zwiększyła się niemal trzykrotnie. Kartel znany jest z brutalności i przemocy, zwłaszcza wobec konkurencyjnych organizacji. Jalisco Nueva Generación jest jednym z największych producentów i dostawców kokainy, metamfetaminy i marihuany do Stanów Zjednoczonych. Organizacja ta jest również znana z ekspansji poza Meksyk, w tym do Europy i Azji. W ostatnich latach meksykańskie służby bezpieczeństwa podjęły próby zwalczania kartelu Jalisco Nueva Generación, aresztując lub zabijając kilku z jego liderów. Jednak kartel nadal działa i jest uważany za jeden z najgroźniejszych karteli w Meksyku.
Kartelem, który kontroluje głównie wschodnie wybrzeże Meksyku, jest Los Zetas. To jeden z najgroźniejszych i najbarwniejszych karteli narkotykowych w tym kraju. Został założony przez byłych żołnierzy armii meksykańskiej. Los Zetas jest uważany za jednego z najbrutalniejszych karteli, ponieważ składa się przede wszystkim z doświadczonych komandosów, którzy dbają o odpowiednie przeszkolenie pozostałych członków organizacji.
W wyniku starć między kartelami w Meksyku liczba osób, które traci życie w wyniku walk, z roku na rok wciąż rośnie. Władze kraju nie są w stanie poradzić sobie z przestępczością. Jednak jak to jest możliwe, że kartele narkotykowe mają taką władzę w tym kraju?
Dlaczego kartele narkotykowe mają taką władzę w Meksyku?
Sytuacja, która miała miejsce po aresztowaniu Ovidio Guzmana, pokazuje, jak ogromnym problemem w Meksyku są kartele narkotykowe. Między innym dlatego, że podobna sytuacja miała miejsce już w 2019 roku, kiedy syn “El Chapo” pierwszy raz został zatrzymany. Wtedy wyszedł na wolność decyzją prezydenta Andresa Manuela Lopeza Obradora po tym, jak kartel Sinaloa rozpętał straszliwe zamieszki i przejął część stanu Sinaloa.
Przemysł narkotykowy jest bardzo dochodowy i daje naprawdę duże zyski. Dzięki temu kartele mogą zbudować potężne imperia finansowe i przejąć kontrolę nad różnymi aspektami życia w Meksyku, w tym nad rządem, służbami bezpieczeństwa, przemysłem i biznesem. Kartele są w stanie przekupić rządowych urzędników i przedstawicieli służb, aby chronić swoje interesy. Jedną z głośniejszych spraw było zamordowanie Fernando Angeles Juareza w 2018 roku, burmistrza zachodniego stanu Michoacan, który próbował zakończyć walki karteli w swoim regionie. W tuszowanie sprawy była zaangażowana skorumpowana policja.
Kartele narkotykowe są również w stanie zyskać poparcie lokalnych społeczności poprzez dzielenie się swoimi zyskami z okolicznymi mieszkańcami, pomoc w rozwiązywaniu problemów, zapewnienie pracy i bezpieczeństwa. To pozwala im na kontrolowanie dzielnic i regionów, a także na dalsze rozszerzanie swojej działalności.
Wreszcie, kartele są w stanie skutecznie przeciwdziałać działaniom rządu i sił bezpieczeństwa, ponieważ posiadają lepszą broń i środki finansowe. Dlatego walka z kartelami narkotykowymi jest trudna i skomplikowana. Wymaga zaangażowania wielu różnych podmiotów, w tym rządu, armii, służb specjalnych i organizacji pozarządowych. Niestety w walkach karteli często giną także zwykli obywatele Meksyku.
