Parlament Europejski uchwalił nowe przepisy o ochronie konsumentów, i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Nowe zasady mają ułatwić europejskim konsumentom uzyskiwanie odszkodowań za straty spowodowane przez wadliwe produkty. Co konkretnie się zmieni?
Minimalny próg szkody, przy ubieganiu się o odszkodowanie, zostaje zniesiony
12 marca 2024 roku, posłowie Parlamentu Europejskiego przyjęli nowe unijne przepisy o ochronie konsumentów. Za nową regulacją zagłosowało aż 543 europosłów. 6 było przeciw, a 58 europarlamentarzystów wstrzymało się od głosu.
Nowa dyrektywa w sprawie odpowiedzialności za wadliwe produkty aktualizuje istniejące przepisy, które mają prawie 40 lat, odzwierciedlając pojawienie się nowych technologii, takich jak sztuczna inteligencja, wzrost zakupów online, w tym produktów spoza Unii Europejskiej, oraz ambicję UE, aby zbudować gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Przede wszystkim zaktualizowana dyrektywa w sprawie odpowiedzialności za wadliwe produkty upraszcza wymogi konieczności dostarczenia dowodu przez osoby ubiegające się o odszkodowanie i znosi minimalny próg szkody w wysokości 500 euro.
Podczas gdy powód zwyczajowo musiałby udowodnić, że produkt był wadliwy, a jego wadliwość spowodowała szkodę, w myśl dyrektywy sąd będzie mógł domniemywać, że jest on wadliwy, zwłaszcza w najbardziej skomplikowanych technicznie i naukowo przypadkach.
Ponadto, sąd może również nakazać przedsiębiorstwu ujawnienie „niezbędnych i proporcjonalnych” dowodów, aby pomóc ofiarom szkód w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Nowe przepisy umożliwiają również krajowym organom ochrony konsumentów zapewnienie im dodatkowej pomocy.
Będzie można ubiegać się też o rekompensatę za straty niematerialne
Konsumenci będą mogli uzyskać odszkodowanie nie tylko za szkody materialne – uzyskane choćby w przypadku zniszczenia ich mienia – ale też będą mogli ubiegać się o rekompensatę za straty niematerialne, w tym medycznie stwierdzony uszczerbek na zdrowiu psychicznym.
Nowe prawo zapewnia również, że osoby, które poniosły szkodę w postaci zniszczonych lub uszkodzonych danych (choćby gdy pliki zostały usunięte z dysku twardego), również będą kwalifikować się do otrzymania odszkodowania.
Zgodnie z nową dyrektywą w sprawie odpowiedzialności za wadliwe produkty zawsze musi zostać desygnowane przedsiębiorstwo z siedzibą w Unii Europejskiej, takie jak producent, importer lub ich autoryzowany przedstawiciel, które będzie pociągnięte do odpowiedzialności za szkody spowodowane przez wadliwe produkty.
Dotyczy to również produktów zakupionych online poza Unią Europejską. Co istotne, aby chronić innowacje, nowe przepisy nie będą miały zastosowania do oprogramowania typu open source, które nie jest częścią działalności komercyjnej.
Dodatkowo, na mocy nowych przepisów, okres ponoszenia odpowiedzialności został wydłużony do 25 lat w wyjątkowych przypadkach, gdy objawy pojawiają się powoli. Jeśli postępowanie sądowe zostało wszczęte w tym okresie, poszkodowany nadal będzie mógł uzyskać odszkodowanie po jego upływie.
Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?
Jeden z europosłów pracujących nad projektem, Vlad-Marius Botos z Rumunii oznajmił, że “aktualizacja dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za produkty była konieczną i mile widzianą inicjatywą. Mnogość innowacyjnych produktów, nowe technologie i nowe relacje handlowe to tylko niektóre kwestie, którymi należało się zająć”.
Europarlamentarzysta z Rumunii oświadczył, że „celem Parlamentu Europejskiego było odciążenie ofiar wadliwych produktów, ale także zapewnienie podmiotom gospodarczym jasności i europejskiego podejścia do nowych produktów i technologii”.
Opisywana dyrektywa będzie teraz musiała zostać formalnie zatwierdzona przez Radę Unii Europejskiej. Następnie wejdzie ona w życie 20. dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE. Co ważne, nowe przepisy będą miały zastosowanie do produktów wprowadzanych na rynek 24 miesiące po wejściu w życie tej dyrektywy.
