Kraje Trzeciego Świata i analiza PKB ubogich państw

573

Kraje Trzeciego ŚwiataKiedy przyglądamy się mapie świata, natrafiamy na niej na wiele różnorodnych miejsc. Niektóre państwa leżą w zupełnie nieprzyjaznym człowiekowi klimacie, inne powszechnie uznaje się za raj na Ziemi. Do tych drugich co roku przybywają miliony turystów, co dodatkowo napędza ich gospodarkę i wydatki na konsumpcję, a pierwsze ze względu na ich problemy i czyhające w nich zagrożenia omijane są szerokim łukiem. Z pewnością każdy z nas wielokrotnie spotkał się z określeniem Kraje Trzeciego Świata. Skąd wziął się taki termin, co on dokładnie oznacza i jak wypada PKB takich państw na tle choćby Polski? Te informacje poznamy poniżej.

Czym są Kraje Trzeciego Świata?

Pojęcie Trzeciego Świata powstało w okresie zimnej wojny. Po raz pierwszy użył go w 1952 roku francuski demograf i socjolog Albert Sauvy. Miało ono określać państwa, które nie należały ani do bloku zachodniego ani wschodniego, czyli do żadnej ze stron tego konfliktu. Zaliczano więc do niego ponad 130 krajów z terenu Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej. Charakteryzowało je słabe uprzemysłowienie oraz dominacja społeczeństwa tradycyjnego. Popularyzacja tego terminu nastąpiła po konferencji w Bandungu w 1955 roku. Od wtedy zaczęto łączyć Trzeci Świat z ruchem dekolonizacji.

Trzeci Świat jest współcześnie pojęciem stygmatyzującym poprzez związane z nim negatywne skojarzenia i stereotypy. Kojarzony jest z biedą, głodem, zacofaniem, konfliktami i niestabilnością. Nie ma zgody, co do tego jakie państwa można przypisać do tej grupy. Z całą pewnością jednak, aby do niej należeć, muszą być słabo rozwinięte, a w przeszłości nie należały do żadnego z dwóch wrogich bloków.

Aktualnie więc uznaje się za Kraje Trzeciego Świata:

  • Kraje afrykańskie, wyłączając Republikę Południowej Afryki
  • Kraje azjatyckie, poza obszarami dawnego ZSRR, Japonią, Chinami, Koreą Południową, Tajwanem, Singapurem oraz Izraelem
  • Kraje Ameryki Południowej i Środkowej leżące na południe od granicy Stanów Zjednoczonych i Meksyku
  • Kraje Oceanii, poza Australią i Nową Zelandią

Pojęcie Kraje Trzeciego Świata jest często silnie krytykowane. Jego przeciwnicy argumentują, iż kraje w nim zawarte są zbyt zróżnicowane, aby określać je jednym pojęciem. Sugeruje ono, iż tak różne państwa, jak Brazylia, Indie, Kuwejt, Mozambik czy Niger mają wspólne problemy czy interesy polityczne.

Dynamiczny rozwój ekonomiczny wielu krajów z tej grupy zdaje się skutecznie podważać zasadność znaczenia społeczno-gospodarczego tego terminu. W konsekwencji bardzo on upraszcza rzeczywistość międzynarodową i ukrywa jej faktyczne zróżnicowanie. Z tego powodu poniżej zostanie przedstawionych kilka Krajów Trzeciego Świata, a następnie porównanych z Polską pod względem PKB. Na początek…

Kraje Trzeciego Świata – Kenia

Kenia to państwo położone na równiku, we Wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Jest 47 krajem świata pod względem powierzchni i 30 pod względem liczby ludności. Stolicą i największym miastem jest Nairobi.

Kenia jest krajem rolniczym z rozwijającym się przemysłem przetwórczym i usługami. Pozostałymi istotnymi gałęziami gospodarki są leśnictwo, rybołówstwo, górnictwo, przemysł, energetyka, turystyka i usługi finansowe. Po recesji z przełomu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych kontynuuje ona reformy i prywatyzację. Aktualnie Kenia postrzegana jest jako centrum finansowe, komunikacyjne i transportowe Wschodniej i Środkowej Afryki.

Produkt Krajowy Brutto tego kraju za 2019 rok wyniósł 95,5 miliarda dolarów amerykańskich, natomiast PKB na osobę (per capita) 1237,5 USD. Dla porównania w przypadku Polski te dane wynoszą odpowiednio 592,16 miliardów dolarów i 17 386,9 USD.

Czas na afrykański Kraj Trzeciego Świata znajdujący się na drugim biegunie pod względem gospodarczym, czyli…

Liberia a Kraje Trzeciego Świata

Liberia to państwo położone w Afryce Zachodniej. Jest 103 krajem świata pod względem powierzchni i 125 pod względem liczby ludności. Sytuacja gospodarcza i polityczna Liberii nadal pozostaje niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i dwóch wojen domowych (1989-1996 i 1999-2003). Stolicą i największym miastem jest Monrovia. ONZ zalicza ją do grupy najsłabiej rozwiniętych państw świata. Co ciekawe, Liberia jest znana z bycia krajem “taniej bandery”. Zarejestrowane tu statki tworzą największą flotę na świecie.

Gospodarka Liberii w znacznej części kontrolowana jest przez kapitał zagraniczny (Liban, Indie, Chiny, Indonezja) i opiera się głównie na rolnictwie oraz leśnictwie.

Produkt Krajowy Brutto tego kraju za 2019 rok wyniósł 3,22 miliarda dolarów amerykańskich, natomiast PKB na osobę (per capita) 516,3 USD. Dla porównania w przypadku Polski te dane wynoszą odpowiednio 592,16 miliardów dolarów i 17 386,9 USD.

Przenieśmy się teraz do Azji.

Kraje Trzeciego Świata – Indie

Indie to państwo położone w Azji Południowej zajmujące większość subkontynentu indyjskiego. Są 7 krajem świata pod względem powierzchni i 2 pod względem liczby ludności, co czyni je najludniejszą demokracją świata. Od południa otoczone są Oceanem Indyjskim, od południowego zachodu Morzem Arabskim, a od południowego wschodu Zatoką Bengalską. Na północy ograniczane są przez Himalaje i Karakorum. Stolicą i największą aglomeracją tego kraju jest Nowe Delhi.

Po reformach liberalizujących gospodarkę kraju w 1991 Indie stały się jednym z najszybciej rozwijających się krajów świata oraz zostały wliczone do krajów nowo uprzemysłowionych. Jednak nadal mierzą się z problemem ubóstwa, korupcji, niedożywienia oraz słabo rozwiniętej gospodarki zdrowotnej, przez co są uznawane za Kraj Trzeciego Świata. Posiadają broń jądrową oraz są uznawane za mocarstwo regionalne. Słyną z kinematografii, bogatej kuchni oraz bujnego ekosystemu.

Gospodarka Indii jest wliczana do rynków wschodzących, wraz z Chinami rozwija się najszybciej na całej kuli ziemskiej i według analiz stanie się w przyszłości trzecią największą na świecie. Indie są także członkiem G20. Aktualnie gospodarka tego kraju opiera się na usługach, choć rolnictwo także odgrywa w niej bardzo dużą rolę, zwłaszcza biorąc pod uwagę strukturę zatrudnienia.

Produkt Krajowy Brutto tego kraju za 2019 rok wyniósł 2,88 biliona dolarów amerykańskich, natomiast PKB na osobę (per capita) 2169,1 USD. Dla porównania w przypadku Polski te dane wynoszą odpowiednio 592,16 miliardów dolarów i 17 386,9 USD. Widoczne są więc ogromne rozbieżności między tymi dwoma wartościami.

Innym ciekawym Krajem Trzeciego Świata z Azji jest:

Bogaty Kuwejt i Kraje Trzeciego Świata

Kuwejt to państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północno-zachodnim wybrzeżu Zatoki Perskiej. Jest 152 krajem świata pod względem powierzchni i 146 pod względem liczby ludności. Stolica i największe miasto również nosi nazwę Kuwejt. Uchodzi za jeden z najbogatszych i najszybciej rozwijających się krajów arabskich. Jego głównym źródłem dochodu jest wydobycie i eksport ropy naftowej oraz zyski z zagranicznych lokat kapitałowych.

Produkt Krajowy Brutto tego kraju za 2019 rok wyniósł 134,76 miliarda dolarów amerykańskich, natomiast PKB na osobę (per capita) aż 32 698 USD. Dla porównania w przypadku Polski te dane wynoszą odpowiednio 592,16 miliardów dolarów i 17 386,9 USD. Znów można więc zauważyć ogromne rozbieżności między tymi dwoma wartościami i zaliczanie tego kraju do Trzeciego Świata może dziwić.

Na koniec największy kraj Ameryki Południowej, który również jest zaliczany do Trzeciego Świata, czyli….

Bogata w surowce Brazylia jako Kraj Trzeciego Świata

Brazylia, oficjalnie Federacyjna Republika Brazylii to państwo obejmujące połowę Ameryki Południowej. Rozciąga się wzdłuż wybrzeża atlantyckiego oraz Amazonki. Jest 5 krajem świata pod względem powierzchni i 6 pod względem liczby ludności. Liczy ponad 200 milionów mieszkańców, jego stolicą jest Brasilia, a największymi aglomeracjami São Paulo oraz Rio de Janeiro.

Gospodarka kraju opiera się na eksploatacji bogatych zasobów naturalnych, rolnictwie (największa na świecie ilość upraw kawy) i szybko rozwijającym się przemyśle. Jest zaliczana do rynków wschodzących i według analiz stanie się w przyszłości czwartą największą gospodarką na świecie.

Produkt Krajowy Brutto tego kraju za 2019 rok wyniósł 1,84 biliona dolarów amerykańskich, natomiast PKB na osobę (per capita) 11 121,8 USD. Dla porównania w przypadku Polski te dane wynoszą odpowiednio 592,16 miliardów dolarów i 17 386,9 USD.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments