Dziś, 4 maja 2022 roku obchodzimy Dzień Kominiarza. Kiedy spotykamy kominiarza odruchowo łapiemy się za guzik, dlaczego? Powszechnie uważa się, że kominiarze przynoszą szczęście. W zasadzie wypada się z tym przesądem zgodzić, bowiem kominiarz potrafi uchronić nas przed nieszczęśliwymi wypadkami. Jego zadaniem jest dbałość o czystość przewodów kominowych, co zapobiega powstawaniu pożarów lub usterek, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia.
Niegdyś kominiarze chodzili w charakterystycznych czarnych uniformach, dziś tak bardzo nie wyróżniają się na ulicach. Co więcej, współczesne kominy także wyglądają nieco inaczej niż ich starsze wersje. W efekcie usługi kominiarskie także wyglądają nieco inaczej niż w poprzednich stuleciach. Czym zatem dokładnie zajmuje się kominiarz? Ile wynoszą zarobki w tym dość niszowym, ale bardzo ważnym w społeczeństwie zawodzie? Jak zostać kominiarzem? Na te pytania odpowiedzi zostaną zaprezentowane poniżej:
Czym zajmuje się kominiarz? 
Głównym zadaniem kominiarza jest kompleksowa opieka nad kominem. Do jego obowiązków zalicza się zatem między innymi:
- Czyszczenie i udrożnianie przewodów dymowych, spalinowych, wentylacyjnych
- Opiniowanie przewodów kominowych do odbioru budynków i do podłączania urządzeń gazowych
- Okresowa kontrola stanu technicznego komina
- Czyszczenie pieców kaflowych, kuchennych, kotłów
- Montaż i wymiana wkładów kominowych ceramicznych i stalowych
- Frezowanie kominów (poszerzanie średnicy kominów)
- Uszczelnianie kominów.
Kominiarz pracuje przez cały rok. Obsługuje domki jednorodzinne, bloki oraz duże zakłady pracy. Przeglądy przeprowadzane są regularnie – w przypadku przewodów wentylacyjnych raz w roku, spalinowych – dwa razy w roku, a dymowych – cztery razy w roku. Nowoczesny pan lub pani kominiarz korzysta w swojej pracy z dobrego sprzętu i regularnie uczestniczy w szkoleniach, dbając o stałe podnoszenie jakości pracy.
Kodeks etyczny Mistrza Kominiarskiego
Kominiarze w swojej pracy kierują się Kodeksem etycznym Mistrza Kominiarskiego. Powinni przestrzegać zasad kompetencji, odpowiedzialności i prawości, relacji z klientem oraz poufności informacji o kliencie. Mistrz kominiarski działa zawsze tak, aby uchronić życie oraz zdrowie klienta przed pożarem, wybuchem gazu czy zatruciami czadem. Taki kodeks zatwierdził Zarząd Główny Korporacji Kominiarzy Polskich.
Historia zawodu kominiarza
Początki kominiarstwa na świecie
Udokumentowane początki tego zawodu sięgają XIII wieku. Wówczas kominiarze konserwowali szerokie kominy o dużych przekrojach. Pierwsze cechy kominiarskie w Europie powstały w XVI wieku, a kominiarze szczególnym powodzeniem cieszyli się w XVIII wieku. Branża ta zaczęła się jednak najlepiej rozwijać w XIX i XX wieku. Zawód kominiarza cieszył się wtedy szczególnym powodzeniem w Niemczech.
Rozwój kominiarstwa w Polsce
Rozwój branży kominiarskiej w Polsce zahamowany został przez rozbiory. Jednak w 1849 roku powstał cech kominiarzy w naszym kraju. Od 1928 zawód kominiarza w Polsce stał się natomiast tak zwanym zawodem koncesjonowanym. Po II wojnie światowej w Polsce tworzono spółdzielnie kominiarskie. Dziś kominiarze działają na zasadzie wolnego rynku. Praca kominiarza obejmuje także zapobieganie szkodom, które mogą pojawić się z powodu nieprawidłowego działania przewodów kominowych oraz urządzeń grzewczo-kominowych. Początkowo kominiarz jedynie oczyszczał kominy oraz przewody z sadzy.
Kiedyś korzystanie z usług kominiarzy nie było obowiązkowe, dlatego właściciele nie zawsze wpuszczali ich do domów. Dzisiaj istnieje obowiązek wpuszczania kominiarza do domu, ponieważ samodzielne czyszczenie kominów może doprowadzić do tragedii. Kominiarz ma obowiązek sprawowania pieczy nad stanem kominów, a właściciel domu musi mu to umożliwić.
Jak zostać kominiarzem?
Zawód kominiarza jest jedną z ponad 2300 profesji wpisanych do klasyfikacji zawodów i specjalności na rynku pracy. Zawód ten zdobywa się albo kończąc odpowiednią szkołę zawodową, albo kończąc właściwy kurs i zdając egzamin na mistrza kominiarstwa.
Hierarchia zawodowa kominiarzy
Istnieją bowiem trzy stopnie zawodowe kominiarzy:
- Pomocnik kominiarski (uczeń)
- Czeladnik kominiarski
- Mistrz kominiarski.
Tak więc hierarchia jest prosta. Pomocnik kominiarski, który dopiero zdobywa kwalifikacje, pracuje pod okiem mistrza. Może inwentaryzować oraz sporządzać szkice. Czyści przewody i sprawdza drożność instalacji – samodzielnie nie wykonuje jednak żadnych prac i zawsze działa pod okiem mistrza.
Czeladnik przeprowadza przegląd kominiarski, sprawdza drożność przewodów, czyści kominy i wydaje polecenia pomocnikowi. Nie może jednak pisać opinii oraz sporządzać ekspertyz. Pracuje pod kierownictwem mistrza kominiarskiego.
Dyplomowany mistrz kominiarski posiada już wszystkie dostępne uprawnienia kominiarskie. Podstawowo jednak spisuje on opinie oraz ekspertyzy, nadzoruje pomocników oraz czeladników, sprawdza wykonanie prac, nawiązuje kontakty z klientami i negocjuje ceny usług.
Jak zdobyć uprawnienia kominiarskie
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 roku w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego określa, że zawód kominiarza można zdobyć w Zasadniczej Szkole Zawodowej oraz istnieje możliwość kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych. Kurs kominiarski prowadzony jest z reguły przez niepubliczne szkoły zawodowe, placówki zajmujące się kształceniem ustawicznym, instytucje rynku pracy oraz inne placówki zajmujące się działalnością oświatową.
Natomiast praktyczne umiejętności można zdobyć wyłącznie trenując u mistrza. Co ważne, uczeń uczęszczający do szkoły kominiarskiej także musi odbywać jednocześnie praktykę zawodową w zakładzie kominiarskim. Po samym ukończeniu szkoły absolwent otrzymuje tytuł zawodowy kominiarz, jednak bez zdania egzaminu czeladniczego absolwent pozostaje bez jakichkolwiek uprawnień.
Egzamin
Egzamin składa się z części teoretycznej oraz praktycznej. Część teoretyczna składa się z testu oraz rozmowy. Uczniowie odpowiadają na pytania dotyczące między innymi zasad ochrony środowiska, przepisów prawa pracy, zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zakresu rachunkowości. Dodatkowo, na egzaminie występują pytania dotyczące sposobu prowadzenia dokumentacji działalności gospodarczej.
Pierwsza część egzaminu teoretycznego składa się z siedmiu pytań do każdego zagadnienia. Po jej zakończeniu przechodzi się do rozmowy, podczas której uczeń odpytywany jest z zakresu technologii, maszynoznawstwa oraz materiałoznawstwa. Po zdaniu teorii przychodzi czas na egzamin praktyczny, podczas którego egzaminowany wykonuje zadania powierzone przez komisję.
Ile lat praktyki jest wymagane, aby zostać mistrzem?
Po trzech latach praktyk oraz nauki w szkole (lub odbycia kursu) uczeń – o ile zda egzamin czeladniczy – może zostać czeladnikiem. Po przepracowaniu w zawodzie kolejnych trzech lat, może przystąpić do egzaminu mistrzowskiego. Mając dokumenty mistrzowskie można zostać samodzielnym kominiarzem. Egzaminy przeprowadzają Izby Rzemieślnicze.
Kto nadaje się na kominiarza? 
Podstawą pracy w zawodzie kominiarza jest dobry stan zdrowia i kondycja fizyczna. Co więcej, do tej profesji absolutnie nie nadaje się osoba mająca lęk wysokości – w końcu pracuje ona głównie na dachach. Ponadto, kominiarstwo jest zawodem dla ludzi cierpliwych, skrupulatnych, rzetelnych, mających poczucie misji społecznej i świadomych, że profesja ta ma spore znaczenie dla zdrowia, życia i bezpieczeństwa ludzkiego. Ponadto, kominiarz cały czas powinien poszerzać i aktualizować swoją wiedzę na temat systemów i instalacji kominowych oraz wentylacyjnych.
Zarobki kominiarza
Zarobki kominiarzy są dość zróżnicowane na podstawie regionu pracy oraz doświadczenia. Badania pokazują, że średnio w Polsce kominiarze zarabiają około 3500 złotych brutto miesięcznie. Zdarzają się jednak również i kominiarze zarabiający ponad 4 tysiące złotych netto. Najwięcej zarabiają kominiarze w województwie mazowieckim.
Wysokość wynagrodzenia można zwiększyć poprzez podejmowanie się dodatkowych zleceń. W ten sposób można mieć stałych klientów oraz innych z polecenia. Jest to szczególnie ważne w przypadku kominiarzy, którzy zdecydowali się otworzyć własną działalność gospodarczą. W końcu ceny usług kominiarskich nie stanowią dziś symbolicznych wydatków. Otóż czyszczenie przewodów kominowych i ich kontrola w domu jednorodzinnych stanowi zwykle koszt rzędu od 115 do 135 złotych za komin.
Natomiast w przypadku kompleksowych usług kominiarskich, obejmujących sprawdzenie stanu technicznego, czyszczenie przewodów i sprawdzenie szczelności instalacji gazowej, ceny wahają się między 230 a 270 PLN za komin.
