Kiedy warto zmienić nazwisko – ile trwa zmiana i ile kosztuje?

342

Imię, nazwisko i numer PESEL to podstawowe dane, o jakie jesteśmy proszeni podczas weryfikacji naszej tożsamości. Informacje te wykorzystuje się chociażby podczas rejestracji do lekarza czy przy zawieraniu umów. O ile jednak numer PESEL musi pozostać niezmienny, to imię i nazwisko mogą ulec modyfikacji, lecz zamiar ten musi zostać odpowiednio uzasadniony.

Mimo wszystko, procedura ta nie jest wcale aż tak trudna, jak się może wydawać. W jaki sposób zatem można zmienić nazwisko? Ile trwa ten proces i z jakimi kosztami się on wiąże? Przekonamy się poniżej:

Co rozumiemy przez zmianę nazwiska?

Zmiana nazwiska oznacza zmianę na inne nazwisko, zmianę pisowni nazwiska lub zmianę nazwiska ze względu na formę właściwą dla rodzaju żeńskiego lub męskiego. Zmiana nazwiska może dotyczyć nazwiska noszonego aktualnie lub nazwiska rodowego. Zmiana nazwiska noszonego po zawarciu małżeństwa, gdy jest ono tożsame z nazwiskiem rodowym, rozciąga się na to nazwisko, wyłącznie na żądanie wnioskodawcy.

Kto może zmienić nazwisko

Osoby uprawnione do zmiany imienia i nazwiska w Polsce to:

  • Obywatele polscy
  • Cudzoziemcy nieposiadający obywatelstwa żadnego państwa, jeżeli posiadają w Polsce miejsce pobytu stałego
  • Cudzoziemcy, którzy uzyskali w Polsce status uchodźcy – wyłącznie w przypadkach, gdy występują szczególnie ważne powody związane z zagrożeniem ich prawa do życia, zdrowia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego

Kto wydaje decyzję o zmianie nazwiska?

Natomiast organami właściwymi do podjęcia decyzji o zmianie nazwiska są:

  • Kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego wnioskodawcy, a w przypadku braku takiego miejsca – kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy ze względu na ostatnie miejsce pobytu stałego wnioskodawcy
  • Wojewoda – jest organem odwoławczym od decyzji administracyjnych wydanych przez kierownika urzędu stanu cywilnego oraz sprawuje nadzór nad działalnością kierowników w zakresie realizacji obowiązków określonych w ustawie
  • Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji – sprawuje nadzór nad sprawami objętymi ustawą

Wniosek o zmianę nazwiska Pusty identyfikator, bez nazwiska

Dokumentem niezbędnym do zmiany nazwiska jest wniosek. Wniosek powinien być złożony osobiście we właściwym urzędzie stanu cywilnego lub w przypadku osób zamieszkałych za granicą – w urzędzie konsularnym. Istnieje również możliwość korespondencyjnego przesłania wniosku, z zastrzeżeniem opatrzenia podpisu poświadczeniem notarialnym.

Wniosek musi zawierać:

  • Dane osoby, której zmiana dotyczy – czyli imię lub imiona, nazwisko, nazwisko rodowe, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub ostatni pobyt stały, numer PESEL
  • Imię lub nazwisko, na jakie ma nastąpić zmiana
  • Uzasadnienie
  • Odpisy zupełne aktów stanu cywilnego wnioskodawcy i jego małoletnie dzieci, o ile zmiana będzie rozciągała się również na nie. Co jednak bardzo ważne, dziecko które ukończyło 13 lat, musi wyrazić zgodę na zmianę swojego nazwiska
  • Oświadczenie wnioskodawcy, że w tej samej sprawie nie złożył wcześniej wniosku do innego kierownika urzędu stanu cywilnego lub nie została wydana już decyzja odmowna
  • Dowód uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 37 złotych – tyle kosztuje zmiana nazwiska

Ile trzeba czekać na rozpatrzenie wniosku?

Jak już zostało wspomniane, decyzję o zmianie imienia lub nazwiska wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego zastępca. Odpowiedź na wniosek udzielana jest zazwyczaj w ciągu miesiąca. Sytuacje skomplikowane wymagają jednak więcej czasu – tu termin odpowiedzi może wynieść dwa miesiące. Następnie decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Od decyzji wydanej przez urzędnika urzędu stanu cywilnego można się odwołać do wojewody. Pismo należy wnieść za pośrednictwem kierownika urzędu stanu cywilnego w ciągu 14 dni od otrzymania odpowiedzi.

Uzasadnienie wniosku ważnym powodem

Wniosek o zmianę imienia lub nazwiska podlega uwzględnieniu, jeżeli jest uzasadniony ważnym powodem. Użyte w przepisie art. 4 ust. 1 ustawy z 2008 roku o zmianie imienia i nazwisk określenie „ważny powód” należy do tak zwanych pojęć niedookreślonych, a wyrażenie zgody właściwego organu na zmianę imienia i nazwiska następuje w ramach uznania administracyjnego. Ważny powód zmiany nazwiska powinien być odrębnie oceniony w każdej indywidualnej sprawie, nadto wnioskodawca powinien przekonać organ administracyjny, że wskazany subiektywnie przez niego powód zmiany jest na tyle istotny, by władza dokonała tej zmiany, uznając go za obiektywnie istotny.

Kiedy nie uda nam się zmienić nazwiska?

Co istotne, ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska, nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny. Granicą rozważań organów administracji państwowej powinno być ustalenie istnienia (lub braku) elementów oczywistej bezzasadności w motywach strony, na przykład cech kaprysu lub przekory. Z tego względu, za “ważny powód” nie uchodzi także informacja, że noszący uważa, iż nazwisko przynosi mu pecha.

Katalog powodów uzasadniających zmianę imienia lub nazwiska jest otwarty. Co bardzo istotne, wniosek o zmianę nazwiska nie podlega uwzględnieniu, gdy wnioskodawca ubiega się o zmianę nazwiska na nazwisko historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej, chyba że posiada członków rodziny o tym nazwisku. Ponadto należy pamiętać, że nazwisko zmienione nie może składać się z więcej niż dwóch członów, chyba że jest to zgodne z przepisami prawa innego państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

Zmiana nazwiska a zawarcie małżeństwa Zawarcie małżeństwa, ślub

O nazwisku, które każdy z małżonków będzie nosił po zawarciu małżeństwa, decyduje jego oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie może być złożone bezpośrednio po zawarciu małżeństwa albo przed sporządzeniem przez kierownika urzędu stanu cywilnego zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.

Choć zwykle to kobieta przyjmuje nazwisko męża, to polskie przepisy dają w tym względzie swobodę. Małżonkowie mogą więc nosić wspólne nazwisko będące dotychczasowym nazwiskiem jednego z nich. Każdy z małżonków może również zachować swoje dotychczasowe nazwisko albo połączyć z nim dotychczasowe nazwisko drugiego małżonka. To że kobiety często przyjmują nazwisko męża jest tylko zwyczajem a nie prawną wytyczną.

Dodatkowo trzeba pamiętać, że nazwisko utworzone w wyniku połączenia nie może składać się z więcej niż dwóch członów. Co równie istotne, w razie niezłożenia oświadczenia w sprawie nazwiska, każdy z małżonków zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko.

Zmiana nazwiska a rozwód

W ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa. Trzeba więc pamiętać, że wrócić do poprzedniego nazwiska jak najbardziej można, lecz jest na to określony termin. Ponadto, należy dopełnić odpowiednich formalności albo przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, albo konsulem.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments