Europa Zachodnia już od kilku tygodni mierzy się z gigantyczną falą upałów. Temperatura miejscami przekracza 45 stopni Celsjusza i jest tak sucho, że wybuchają rozległe pożary. Synoptycy ostrzegają, że w najbliższych dniach zrobi się jeszcze goręcej, a niebezpieczny żar obejmie kolejne kraje Starego Kontynentu.
W Polsce temperatura nie osiąga aż tak ekstremalnych wartości, lecz wskazania termometrów i tak tego lata potrafiły już sięgnąć nawet 38 stopni Celsjusza. A w najbliższych dniach znów ma zrobić się ekstremalnie gorąco. Jakie zagrożenia przynoszą zatem upały? Na co należy uważać? Przekonamy się poniżej:
Ryzyko pożarów 
W pierwszej kolejności, fala upałów, w połączeniu z suszą, prowadzi do rozwoju pożarów. W efekcie, portugalski instytut meteorologiczny IPMA ogłosił, że 80% powierzchni kraju jest narażone na rozległe pożary. Władze, w obawie przed żywiołem, wprowadziły specjalne stopnie alarmowe, które pozwalają na uwolnienie środków finansowych na zatrudnienie dodatkowych strażaków.
Kurcze cieplne, wyczerpania cieplne i udar słoneczny
Także w Polsce indeks UV jest bardzo wysoki, co oznacza, że należy uważać wychodząc na bezpośrednią ekspozycję na słońce. Z upałem związanych jest kilka pojęć, z których trzy – kurcze cieplne, wyczerpanie cieplne oraz udar cieplny, zwany także udarem słonecznym lub porażeniem słonecznym – oznaczają bezpośrednie zagrożenie życia.
Wyczerpanie cieplne
Najczęściej dochodzi do wyczerpania cieplnego. Obserwuje się je wtedy, kiedy osoby szczególnie narażone na słońce długo na nim przebywają i piją mało wody oraz elektrolitów. W efekcie dochodzi do obniżenia ciśnienia i do omdlenia.
Kurcz cieplny
Kurcze cieplne pojawiają się wtedy, kiedy pijemy wodę, która nie jest zmineralizowana. Wtedy braki sodu, magnezu, wapnia, potasu powodują mimowolne skurcze mięśni, najczęściej łydek.
Udar słoneczny 
Do udaru słonecznego najczęściej dochodzi w wyniku przegrzania głowy i karku. Jego objawami są: ogólne zmęczenie, senność, osłabienie, zawroty głowy, uczucie kołatania serca czy uczucie przeogromnego ciepła. W pewnym momencie człowiek czuje, jakby płonął, nie jest w stanie tego nie zauważyć. Jeśli już dojdzie do udaru cieplnego, należy się stopniowo ochładzać, nie gwałtownie, ponieważ wtedy dojdzie do drgawek.
Inne zagrożenia dla zdrowia
Ponadto, należy mieć świadomość, że leżąc na słońcu bez zabezpieczenia, ryzykujemy przede wszystkim poparzeniem skóry – w tym stopniem, dla którego charakterystyczne jest tworzenie się pęcherzy. Co więcej, istnieje nawet możliwość uszkodzenia naszego DNA z następowym nowotworem, jak rak skóry, w tym czerniak złośliwy. Nadmiar promieniowania słonecznego szkodzi również oczom – może prowadzić do zaćmy.
Kto jest najbardziej narażony?
Najbardziej zagrożone negatywnymi konsekwencjami upałów są osoby starsze, zwykle powyżej 65. roku życia, z niewydolnością krążenia lub cukrzycą, osoby otyłe, osoby które mają astmę oskrzelową, nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, chorobę nowotworową, a także dzieci do piątego roku życia.
Plony zagrożone
Upały mają potężny wpływ na sytuację w rolnictwie. Zwłaszcza w przypadku, gdy występowanie wysokich temperatur pokrywa się w czasie z niskim Klimatycznym Bilansem Wodnym, zagrożona jest wielkość plonów. Susza rolnicza – czyli taka, która powoduje obniżenie plonów przynajmniej o jedną piątą w skali gminy w stosunku do plonów uzyskanych w średnich wieloletnich warunkach pogodowych – objęła już w zasadzie cały teren naszego kraju. Z bliźniaczą sytuacją mamy oczywiście do czynienia w niemal całej Europie. 
To wszystko przekłada się na konkretne straty. W Polsce w samym 2018 roku straty spowodowane suszą oszacowano na ponad 2,6 miliarda złotych, z czego straty rolnictwa wyniosły około 1,55 miliarda złotych. To odpowiada ok. 0,13% polskiego PKB. Podobne straty polska gospodarka poniosła w 2019 roku. W te wakacje należy się liczyć z podobnymi konsekwencjami.
Stres cieplny u ptaków
Upały to nie tylko problem ludzi i gospodarki. Takie temperatury, jakich ostatnio doświadczyła Hiszpania, poważnie zaszkodziły ptakom. Fala przedwczesnych upałów wywołała skrajny stres cieplny i pragnienie u tych zwierząt. Jedną z konsekwencji takiego stresu jest wypadanie piskląt ze znajdujących się na drzewach gniazd. Młode ptaków w ten sposób próbują uciec przed wysokimi temperaturami.


