W kolejnym odcinku „Kawa z Agentem” Amanda Postolska poruszyła kwestie tak zwanej umowy dożywocia w czasie zakupu nieruchomości. Ten rodzaj umowy jest świetnym rozwiązaniem dla seniorów, którzy potrzebują opieki na stare lata. Jednak na czym dokładnie polega umowa o dożywocie?
Na czym polega umowa o dożywocie?
Umowa dożywocia jest często niedoceniana. Amanda Postolska w „Kawa z Agentem” sprawdziła, na czym dokładnie polega ten rodzaj umowy i czy naprawdę mieszkamy wtedy za darmo. Nieruchomości, w których obowiązuje umowa dożywocia, często są do zakupu w bardzo atrakcyjnej cenie, a osoby, które wiedzą, na czym to polega, chętnie korzystają z takiej możliwości.
Umowa dożywocia jest regulowana przepisami Kodeksu Cywilnego. Jest świetnym rozwiązaniem dla seniorów, którzy w zamian za dożywotnią opiekę przepisują nieruchomość na kogoś innego. Umowa dożywocia jest prawem majątkowym niezbywalnym i niedziedzicznym. Jest przypisana do konkretnej nieruchomości wraz z dożywotnikiem. To oznacza, że jeśli właściciel nieruchomości postanowi ją sprzedać, umowa dożywocia przechodzi na nowego nabywcę. Natomiast umowa dożywocia wygasa po śmierci osoby uprawnionej. Umowę dożywocia należy zawrzeć w formie aktu notarialnego.
Inwestorzy, którzy myślą o zakupie nieruchomości z dożywotnikiem, powinni dokładnie wiedzieć, na czym polega opieka nad nim i jego utrzymanie. Kwestie związane z utrzymaniem dożywotnika powinny być dokładnie opisane w umowie.
Co oznacza utrzymanie dożywotnika?
Inwestorzy przed zakupem nieruchomości z umową dożywocia powinni zdawać sobie sprawę, co dokładnie oznacza dożywotnie utrzymanie. Więcej na ten temat możemy znaleźć w artykule 908. Kodeksu cywilnego:
„Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym”.
Co ważne, zapewnienie dożywotniej opieki nie jest warunkiem koniecznym. W przypadku umowy o dożywocie nowy właściciel nieruchomości może wypłacać dożywotnikowi ekwiwalent pieniężny. Jednak to powinno znaleźć się w umowie. Większość osób wybiera właśnie ekwiwalent pieniężny zamiast opieki. Dożywotnik w takim przypadku powinien zabezpieczyć się na wypadek sytuacji, w której inwestor miałby problemy z wypłacalnością.
Natomiast jeśli inwestor decyduje się na opiekę zamiast wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, obie strony powinny dokładnie opisać w umowie zakres obowiązków związanych z opieką nad dożywotnikiem. Dzięki temu uniknie się jakichkolwiek nieporozumień.
Kwestia umowy dożywocia powinna mieć odzwierciedlenie w księgach wieczystych. Jednak gdzie dokładnie powinien znaleźć się zapis odnośnie umowy dożywocia? Przed laty nie było obowiązku wpisywania informacji na temat dożywotników do ksiąg, dlatego inwestorzy rozważający zakup starszej nieruchomości powinni dokładnie sprawdzić tę kwestię.
Księga wieczysta a umowa dożywocia
Kolejną kwestią, którą inwestor i dożywotnik powinni się zająć, jest umieszczenie jej w księdze wieczystej nieruchomości. Tą kwestią musi zająć się notariusz, a umowa dożywocia powinna mieć odzwierciedlenie w rozdziale trzecim księgi wieczystej nieruchomości.
Informacje o tym, kto ma prawo do dożywotniego mieszkania w nieruchomości, musi być wpisana w rozdziale trzecim, jednak ta kwestia jest niemniej ważna dla inwestora. Wpis w księdze wieczystej jest niezwykle istotny, jeśli daną nieruchomość chcemy sprzedać. Informacja o dożywotniku będzie niezwykle ważna dla przyszłego właściciela nieruchomości, który w takim przypadku będzie wiedział, że kupuje dom lub mieszkanie z lokatorem.
Wcześniej przepisy nie nakazywały wpisywania informacji w księdze wieczystej o dożywotniku. Dlatego w księgach wieczystych nieruchomości przed 1991 rokiem może brakować informacji, że w przypadku zakupu danej nieruchomości kupujemy ją z dożywotnikiem. Warto w takim przypadku dokładnie sprawdzić akt notarialny, ponieważ umowa dożywocia musi mieć w nim swój ślad.
Co zrobić, żeby nie kupić nieruchomości z lokatorem?
Nabywcy nieruchomości powinni uważać, na każde wzmianki w księdze wieczystej. Świadczą one o tym, że jakaś procedura się rozpoczęła, a to oznacza, że aktualny właściciel nieruchomości może starać się o zawarcie umowy dożywocia z lokatorem. W takim wypadku należy wstrzymać się z zakupem nieruchomości i dokładnie sprawdzić, czego dotyczy wzmianka, ponieważ niebawem stan prawny nieruchomości może się zmienić.
W przypadku umowy dożywocia powinniśmy sprawdzać rozdział trzeci. Warto pamiętać, że wzmianka nie opisuje dokładnie, czego będzie dotyczył dany wpis. Dopiero wpis może rozwiać wszelkie wątpliwości. Wzmianka jest czerwoną lampką, która powinna powstrzymać nas przed zakupem danej nieruchomości do wyjaśnienia, czego ma dotyczyć.
W sytuacji, w której nabywca zakupi nieświadomie mieszkania z dożywotnikiem, może dochodzić swoich praw na podstawie rękojmi. Dlatego nie warto obawiać się umowy dożywocia, ponieważ jest zabezpieczeniem prawnym, dzięki któremu możemy domagać się odszkodowania.
