Wiele osób robiąc pierwszy raz przelew za granicę spotyka się ze skrótem IBAN i zastanawia się czym jest ten numer. Okazuje się, że powstał on w odpowiedzi na zapotrzebowanie właśnie transferowania środków w zasięgu międzynarodowym. W poniższym tekście zostanie dokładnie wyjaśnione, czym on jest.
IBAN – definicja
IBAN to skrót od angielskiej formy International Bank Account Number, czyli Międzynarodowego Numeru Rachunku Bankowego. Jest on standardem numeracji kont bankowych pozwalającym na przepływ środków finansowych na zagraniczne rachunki. Założeniem jego wprowadzenia było uproszczenie systemu przelewów transgranicznych. Jest więc on unikalnym numerem opisującym bank i właściciela konta wykorzystywanym przy transakcjach międzynarodowych. Aby go otrzymać należy jedynie dodać do 26 cyfr naszego indywidualnego numeru rachunku identyfikator kraju na jego początku, czyli w przypadku Polski symbol PL. Ważnym jest, by zapisać go bez odstępów (spacji).
IBAN obowiązuje w 68 krajach na świecie, w tym w całej Unii Europejskiej. Warto pamiętać, iż nie w każdym państwie numery rachunków bankowych składają się z 26 cyfr, ich liczba może być różna, poza tym czasem zawierają również inne symbole, więc zależnie od miejsca IBAN może przyjmować różną formę, lecz zawsze na początku będzie zawierał dwie litery stanowiące kod danego kraju.
Konstrukcja Numeru Rachunku Bankowego (NRB)
NRB jest polskim standardem definiującym sposób numeracji rachunków bankowych. Składa się on z 26 cyfr. Jego konstrukcję definiuje poniższy schemat:
KKAAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB
KK jest sumą kontrolną całego numeru rachunku, określoną na podstawie pozostałych cyfr ciągu. Składa się z dwóch cyfr.
AAAAAAAA to numer rozliczeniowy jednostki organizacyjnej banku, czyli najczęściej jego oddziału/placówki. Pozwala on zidentyfikować konkretną instytucję. Składa się z sześciu cyfr
BBBBBBBBBBBBBBBB jest z kolei numerem rachunku klienta w danym banku. Składa się z szesnastu cyfr.
W systemach bankowych rachunek w formacie NRB zapisywany jest w jednym ciągu. Aktualny wykaz jednostek organizacyjnych znajduje się na stronie Narodowego Banku Polskiego. Co ciekawe w numerze rozliczeniowym znajduje się cyfrowy wyróżnik banku, czyli symbol, który jednoznacznie go identyfikuje, przy czym:
- Dla banków i instytucji kredytowych są to pierwsze trzy cyfry zaczynające się od 1; 2; 3; 4; 5; 6 lub 7
- Dla banków spółdzielczych są to pierwsze cztery cyfry zaczynające się od 8 lub 9
Konstrukcja Międzynarodowego Numeru Rachunku Bankowego (IBAN)
Aby przekształcić NRB w IBAN wystarczy do niego dodać na początek litery PL. Odbywa się to w tak łatwy sposób, ponieważ cyfry kontrolne są w Polsce wyliczane właśnie ze standardem IBAN. Jego konstrukcja wygląda więc tak:
PLKKAAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB
Tak więc numer IBAN w Polsce będzie zawierał zawsze 28 znaków i rozpoczynał się symbolem PL. W każdym kraju rozpoczyna się on od dwóch znaków reprezentującego go kodu, a następnie dwóch cyfr będących sumą kontrolną. Dalej następuje do 30 znaków alfanumerycznych (liter lub cyfr), które zawierają numer rozliczeniowy oraz numer rachunku. Ich liczba jest określona przez wybrane państwo, jedyny warunek to, że wszystkie rachunki w nim muszą posiadać jedną, ustaloną długość. W Norwegii więc IBAN zawiera jedynie 15 znaków, a na Malcie aż 31.
IBAN – jak sprawdzić poprawność?
Możemy dokonać tego za pomocą dwuliterowego kodu kraju oraz sumy kontrolnej. W sieci można znaleźć mnóstwo narzędzi oferujących automatyczną weryfikację numeru IBAN. Jednak tym razem sami przyjrzymy się działaniu algorytmu kontrolującego poprawność ciągu alfanumerycznego.
Na potrzeby weryfikacji wykorzystujemy pełny numer IBAN przedstawiony w formie ciągłej. Na początek pierwsze cztery znaki przenosimy na koniec rachunku. Następnie, według przyjętej zasady, zamieniamy kod kraju na postać liczbową. Aby tego dokonać, korzystamy z alfabetu, gdzie litera “A” oznacza liczbę 10, “B” 11, a “Z” 35. Kod dla Polski w formie liczbowej wynosi więc 2521. Zgodnie z przeprowadzoną weryfikacją numer powinien więc wyglądać w ten sposób:
AAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB2521KK
Teraz uzupełniamy wszystkie liczby ciągu i otrzymaną liczbę dzielimy przez 97. Jeżeli reszta wynosi 1, suma kontrolna jest prawidłowa, a numer IBAN poprawny.
IBAN – podsumowanie
Numer IBAN bardzo się przydaje we współczesnym świecie. Doceniają go przedsiębiorcy, gdy wysyłają lub otrzymują przelewy międzynarodowe od zagranicznych kontrahentów, bywa również użyteczny, gdy robimy zakupy online w sklepie mającym siedzibę w innym kraju. Wprowadzenie numeru IBAN znacznie ułatwiło życie w obu tych przypadkach. Powyższy tekst zawiera wszystkie najistotniejsze informacje na jego temat, wyjaśnia jak on funkcjonuje, z czego się składa oraz jaka jest metoda jego weryfikacji, warto więc z tą treścią się zapoznać.
