Bezrobocie – Polska i Europa

75

Bezrobocie jest życiową tragedią wielu osób. Brak dochodu uniemożliwia im planowanie swojego życia, a to często jest przyczyną utraty wiary we własne możliwości. Problemy finansowe wpływają na życie osobiste, co prowadzi z kolei do problemów rodzinnych.

Bezrobocie może pojawić się w życiu każdego z nas. Kiedy już do nas przyjdzie, pojawia się pytanie, czy jest to sytuacja przejściowa, czy może długotrwała? Czym dokładnie jest bezrobocie oraz w jaki sposób wpływa na gospodarkę danego kraju? Warto zacząć ten temat od definicji: czym jest bezrobocie?

Bezrobocie – definicja

Bezrobocie to zjawisko społeczne, oznaczające osoby pozostające bez pracy. Jako osobę bezrobotną uznaje się taką, która nie może znaleźć zatrudnienia pomimo aktywnego jej poszukiwania. W wielu krajach do badań statystycznych, jak chociażby stopa bezrobocia, czy zmiana zatrudnienia, uwzględniane są te osoby, które zarejestrowały się w Powiatowym Urzędzie Pracy i otrzymały status osób bezrobotnych. By otrzymać taki status trzeba być gotowym do podjęcia pracy w pełnym, bądź nie pełnym wymiarze pracy i nie można być nigdzie zatrudnionym. Dodatkowo należy pamiętać, że nie można być studentem w trybie stacjonarnym, bądź osobą prowadzącą działalność gospodarczą.

Międzynarodowa Organizacja Pracy z kolei definiuje osobę bezrobotną, jako osobę w przedziale wiekowym między 15 a 74 rokiem życia, która dodatkowo spełnia poniższe warunki:

  • w ciągu badanego tygodnia nie pracowała
  • aktywnie poszukiwała pracy
  • była gotowa podjąć pracę w danym tygodniu, bądź kolejnym

Można zaobserwować, że w zależności od kraju bezrobocie jest różnie pojmowane, jednakże wspólnym mianownikiem jest brak znalezienia zatrudnienia, pomimo jego aktywnego poszukiwania.

Bezrobocie – rozmowa z analitykiem

Jak kształtuje się bezrobocie obecnie w Polsce, a jak w Europie? Na te pytania odpowiedział analityk Tickmill Marcin Kiepas, w programie „Portfel Polaka”. Całość jest dostępna w poniższym nagraniu:

Przyczyny bezrobocia

Przyczyn bezrobocia jest wiele. Jedną z nich są chociażby zaniedbania rozwojowe kraju w ujęciu danej gałęzi gospodarki, jak również jego poszczególnych regionów. Kluczowym aspektem jest także edukacja. Jeśli poziom oraz struktury kształcenia są niedostosowane do potrzeb gospodarki, wówczas absolwenci nie posiadają wymaganych kwalifikacji. Prawo pracy, które nie jest korzystnie sformułowane, również może przyczynić się do większej ilości osób pozostających bez pracy. W taki sam sposób może przyczynić się nieodpowiednie funkcjonowanie instytucji rynku pracy.

Dodatkowo, jako przyczynę bezrobocia wymienia się tzw. bezrobocie frykcyjne. Jest to krótkookresowe bezrobocie, których przyczyny możemy znaleźć w naturalnym procesie dopasowania się do siebie popytu na pracę, jak również samej podaży pracy. Dotyka on chociażby absolwentów w okresie pomiędzy skończeniem uczelni, a znalezieniem pierwszego miejsca pracy. Wynika także ze zmiany obecnego zatrudnienia. Bezrobocie frykcyjne oznacza krótkookresowe momenty bezrobocia, które swoje przyczyny mają w nieustannym ruchu pracowników, którzy zmieniają swoje miejsce zatrudnienia, albo miejsce zatrudnienia. Jest to nieredukowalne minimum bezrobocia, które jest efektem dynamicznej gospodarki oraz powolnością przystosowań podaży i popytu na pracowników na niedoskonałym rynku pracy.

Kolejnymi powodami funkcjonowania bezrobocia są np. niski poziom wykształcenia u części społeczeństwa, jak zmiany w technologii, czy wysokie obciążenia fiskalne. Dodatkowo należy mieć na względzie bierną postawę osób bezrobotnych, która także wpływa na długofalowe utrzymywanie się tego zjawiska. Przez „bierną postawę” należy rozumieć podejście, w którym poszukujący pracę zakładają, że to państwo ma im zapewnić odpowiednie kwalifikacje, dzięki którym znajdą zatrudnienie.

Skutki bezrobocia dla gospodarki

Wiadomym jest, że bezrobocie wpływa negatywnie na budżet domowy osób pozostających bez pracy. Jak wpływa natomiast na całą gospodarkę? Przede wszystkim powstają różnice pomiędzy wielkością PKB możliwą do osiągnięcia, jeśli byłoby pełne zatrudnienie, a jej obecną wysokością. Kolejnym skutkiem jest spadek poziomu produkcji, ze względu na brak pełnego wykorzystania siły roboczej. Rozwój „szarej strefy” także jest wskazywany, jako skutek bezrobocia. Tzw. szara strefa oznacza sytuację, w której pracujący nie odprowadzają podatków oraz składek na ubezpieczenia społeczne. Mniejsze wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków, to kolejny skutek bezrobocia.

Oczywiście samo bezrobocie nie oznacza jedynie utraconych szans dla ekonomii. Oznacza ono także zwiększenie wydatków na zasiłki dla osób poszukujących pracy, jak również na walkę z bezrobociem. Pogłębia się przez to deficyt budżetowy, co z kolei może skutkować zwiększeniem podatków oraz niezadowoleniem społecznym. Dodatkowo obniżenie dochodów gospodarstw domowych wpływa na zmniejszenie globalnego popytu.

Bezrobocie w Polsce

Obecnie [sierpień 2019] w Polsce bezrobocie jest najmniejsze od ostatnich 30 lat i wynosi 5.2%, co oznacza że mamy do czynienia z rynkiem, w którym pracownik wybiera, czy chce pracować w danym miejscu, czy w innym. Jest to określane tzw. rynkiem pracownika. Na przestrzeni lat sytuacja bezrobocia w Polsce nie wyglądała najlepiej.

Zaraz po transformacji ustrojowej pod koniec lat osiemdziesiątych XX wieku, miliony osób znalazło się bez pracy i miało ogromny problem z dostosowaniem się do nowych warunków rynkowych. Nawet kilkanaście lat później w 2002 roku liczba bezrobotnych w Polsce w marcu wynosiła ponad 20%, co oznaczało że co piąty Polak miał problem by znaleźć zatrudnienie.

Bezrobocie w Europie

W strefie euro wbrew wyobrażeniom wielu naszych rodaków, sytuacja bezrobocia nie wygląda kolorowo. Obecnie bezrobocie wynosi 7.5%, jednakże należy pamiętać, że we wspomnianym obszarze pojawia się wiele państw, łącznie z tymi, które od lat znajdują się w kryzysie gospodarczym.

Przykładem jest chociażby Grecja, której bezrobocie wynosi ponad 17.2%. Kolejnymi państwami południa Europy z problemami ekonomicznymi, są Hiszpania z bezrobociem na poziomie 14.02%, czy Włochy z liczbą 9.7%. W całej Unii Europejskiej przewijają się dwa państwa, które mają mniejszy odsetek bezrobotnych niż Polska. Są nimi Czechy (które nie wchodzą w skład Eurolandu) z wynikiem 2.7% oraz Niemcy, z bezrobociem na poziomie 3.1%.

Bezrobocie – Podsumowanie

Bezrobocie jest zjawiskiem społecznym, które występując krótkotrwale, przynosi korzyści zarówno dla bezrobotnych, jak również dla ekonomii. Chodzi o motywację do poszerzenia swoich kwalifikacji, jak również zwiększenie konkurencyjności rynku. Z kolei występujące długotrwałe bezrobocie powoduje problemy ekonomiczne, jak również problemy społeczne oraz psychologiczne u osób, które czują się wykluczone ze społeczeństwa.

Ważna jest pomoc państwa, które pomaga osobom z chwilowymi problemami ze znalezieniem pracy. Jednocześnie w pomocy jest kluczowa zachęta, do aktywności zawodowej. W przypadku długotrwałej pomocy socjalnej, której wysokie wartości mogą zniechęcać do szukania pracy, bezrobocie staje się sposobem na życie części osób.

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o