W najnowszym odcinku programu „Biznes Nieoczywisty” Jakub Zadrożny, partner w SPECTATOR communications rozmawia z Michałem Kibilem – współzałożycielem kancelarii DGTL i członkiem Stowarzyszenia Inicjatywa 7/4/3 o czterodniowym tygodniu pracy.
Przyczynkiem do dyskusji jest powstanie stowarzyszenia, jako platformy, którego celem jest forum wymiany myśli do propagowania wiedzy oraz prowadzenia badań na temat redefinicji dotychczasowego systemu czasu pracy w tym testowania modelu czterodniowego tygodnia pracy. Oto, czego się dowiedzieliśmy:
Czym jest Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3?
Za cyframi “7/4/3 “ kryje się 7 dni tygodnia, w których mamy 4 dni pracy i 3 dni odpoczynku. Stanowi to pewien symbol dyskusji o czterodniowym tygodniu pracy.
Jakie są przyczyny rozważań nad wprowadzeniem 4-dniowego tygodnia pracy?
Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 bada czy na rynku mamy przestrzeń do wprowadzenia czterodniowego tygodnia pracy. Warto przypomnieć, że 100 lat temu mieliśmy identyczną dyskusję.
Wtedy Henry Ford – założyciel Ford Motor Company, zmienił model zatrudnienia pracowników z sześciodniowego tygodnia pracy na pięciodniowy. Uznał on wtedy, że po ciężkiej pracy przez pięć dni z rzędu pracownicy będą potrzebowali dwóch dni, aby się zregenerować.
Działanie Henry’ego Forda było w Stanach Zjednoczonych przyczynkiem dyskusji na temat norm czasu pracy i ich efektywnego wykorzystywania, ale także na temat odpowiedniego okresu odpoczynku pracownika pod kątem jego zdolności psychofizycznych.
W Polsce zaś sześciodniowy model pracy trwał do 1973 roku. Następnie wprowadzono jedną wolną sobotę w miesiącu, a prawdziwy pięciodniowy tydzień pracy wprowadzono dopiero w 1989 roku.
W ostatnich latach, biorąc pod uwagę, jak zmienia się świat i jak wygląda nasza efektywność pracy, w Stanach Zjednoczonych zaczęto się zastanawiać, czy zmiana modelu na czterodniowy tydzień pracy nie jest rozsądna.
Dlaczego 5-dniowy model pracy może już nie być właściwy?
Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 podejmuje obecnie rozważania, czy w pięciodniowym tygodniu pracy jeden z dni nie powinien być wykorzystywany na samorozwój.
Ponadto, Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 zastanawia się również, czy w przypadku pięciodniowego tygodnia pracy, liczba godzin pracy nie powinna zostać zmniejszona, gdyż faktyczna efektywność pracowników w miejscach pracy to wbrew pozorom nie osiem godzin, lecz sześć.
Co istotne, przeprowadzane na ogromną skalę w Wielkiej Brytanii badanie poszukujące optymalnego modelu pracy, stawia tezę, że możemy dziś zredukować tygodniowy czas pracy do 80%, przy jednoczesnym wzroście efektywności i utrzymaniu wynagrodzeń na tym samym poziomie.
Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 zostało założone po to, aby zastanowić się czy w Polsce także powinniśmy zredefiniować balans między życiem prywatnym i zawodowym, a także sprawdzić jak wygląda efektywność pracy przy pracy hybrydowej, a jak przy biurowej.
Dlaczego powinniśmy zredefiniować system pracy w Polsce?
Warto zwrócić tutaj uwagę na postępującą automatyzację pracy, która stwarza ryzyko redukcji stanowisk. Może lepszym pomysłem jest jednak utrzymanie liczby stanowisk na dotychczasowym poziomie przy jednoczesnym zmniejszeniu czasu pracy – aby pracownicy zachowali 100% efektywności przy 80% czasu?
W Polsce przywykliśmy tak mocno do pięciodniowego modelu pracy, że przez lata w ogóle nie patrzyliśmy na ten obszar. W przedsiębiorstwach przyszłości, które dzisiaj staramy się kreować pod kątem zmian demograficznych, powinniśmy więc zareagować w kwestii organizacji naszego zatrudnienia.
Co z firmami produkcyjnymi, opartymi o pracę zmianową?
Dopóki nie zostaną przeprowadzone badania, który model pracy jest najbardziej adekwatny dla konkretnej organizacji, nie będziemy wiedzieć czy wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy (lub redukcji tygodniowego czasu pracy do 80%) okaże się w danej firmie skuteczne.
Jest to jednak jak najbardziej realne – wystarczy zwiększyć efektywność pracowników przez zostawienie im przestrzeni do wypoczynku. W praktyce, niezbędne będzie po prostu wprowadzenie jednej, kolejnej zmiany w danej firmie.
Ponadto, świetnym pomysłem będzie umożliwienie pracownikom elastycznego planowania swojej pracy – aby ich zapytać, na której zmianie chcą pracować.
Czy 4-dniowy tydzień pracy narzuca konieczność pracy 32 godziny tygodniowo?
Absolutnie nie. Czterodniowy model pracy zakłada oczywiście możliwość elastyczności, co oznacza, że jeśli dany pracownik woli pracować więcej, oczywiście będzie mógł o tym decydować.
Co z legislacją w zakresie 4-dniowego tygodnia pracy?
Według Michała Kibila, jeżeli nie zmieni się model prawodawstwa w Polsce, to legislacja nie nadąży za zmianami na rynku pracy. Zmiany wprowadzane w prawie są bowiem wprowadzane liniowo. Zmiany płynące z rozwoju technologii następują z kolei wykładniczo.
W efekcie, w kontynentalnym modelu prawnym jest w zasadzie niemożliwe, aby nowe regulacje adresowały wyzwania. Z tego powodu legislacja powinna się skupić na kamieniach milowych – czyli zastanowić się czy wszystkie modele funkcjonujące w Kodeksie pracy są aktualne i czy dobrze adresują potrzeby biznesu oraz pracowników.
Już dziś bowiem w Kodeksie pracy brakuje modelu opisującego zadaniowy system czasu pracy. Przepisy mówią bowiem, że przy zadaniowym modelu czasu pracy oddaje się całkowicie pracownikowi prawo do decydowania kiedy pracuje, aby wykonać zadania, które są mu zlecone. W praktyce tego przepisu nie da się pogodzić z deadline’ami czy spotkaniami z klientem.
Co jednak istotne, wdrożenie czterodniowego tygodnia pracy można dziś przeprowadzić bez najmniejszych problemów. Wystarczy po prostu zatrudnić pracowników w niepełnym wymiarze czasu pracy – jako, że przepisy nie przewidują dziś możliwości czterodniowego czasu pracy jako przyjętego modelu przez organizację.
Do kogo skierowane są dziś działania Stowarzyszenia Inicjatywa 7/4/3?
Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 to nic innego, jak think tank – czyli organizacja, która ma za zadanie badać trendy. Jednym z najistotniejszych trendów ostatnich lat są zaś zmiany w organizacji zatrudnienia.
Najbardziej rewolucyjne na rynku jest oczywiście zagadnienia czterotygodniowego tygodnia pracy. Misją Stowarzyszenia Inicjatywa 7/4/3 jest więc przeanalizowanie i zbadanie czy ten model rzeczywiście się sprawdzi z perspektywy organizacji.
Jeśli tak się stanie, zadaniem Stowarzyszenia Inicjatywa 7/4/3 będzie wdrażanie czterodniowego tygodnia pracy w poszczególnych organizacjach.
Dlaczego zagadnienia 4-dniowego tygodnia pracy polaryzuje społeczeństwo?
Dziś dyskusja na temat czterodniowego tygodnia pracy jest spolaryzowana, ponieważ głównie opiera się ona na emocjach.
Pracodawcy mają dziś poczucie, że to kolejna fanaberia mająca doprowadzić do tego, żeby podwładni pracowali mniej, a firmy będą się wolniej rozwijać, co stanowi sabotaż na podstawową funkcję organizacji.
Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 apeluje zaś, aby zastanowić się czy zmniejszenie nominalnego czasu pracy do 80% sprawi, że tempo rozwoju firmy zostanie utrzymanie na tym samym poziomie lub nawet przyspieszy.
Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 wierzy ponadto, że w dużej części organizacji część czasu pracy jest “przepalana”, pracownicy biorą udział w całej masie spotkań, które nie są konieczne. Ponadto, rozkładają oni swoją pracę na całe osiem godzin, które muszą spędzać w biurze, choć mogliby wykonać dane zadania z taką samą starannością w krótszym czasie.
Czy Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 planuje wdrażać pilotaże 4-dniowego tygodnia pracy?
Zdecydowanie tak. Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 planuje zacząć wdrażać pilotaże już w przyszłym roku. Najpierw Stowarzyszenie Inicjatywa 7/4/3 musi jednak dogłębnie zbadać to zagadnienie i pokazać, jak wyglądały wyniki takich pilotaży za granicą.
Zapraszam do samodzielnego zapoznania się z całą rozmową, nagranie znajduje się poniżej:
