Czy termomodernizacja domu pozwala na duże oszczędności?

122

W zdecydowanej większości przypadków, do przyczyn wysokich kosztów użytkowania budynków, zaliczyć można nadmierne utraty ciepła. One zaś wynikają ze złej izolacji przegród zewnętrznych, nieszczelnych okien oraz ze zbyt niskiej sprawności instalacji grzewczych. Obniżenie kosztów ogrzewania starego domu wymaga przeprowadzenia termomodernizacji, czyli robót prowadzących do zmniejszenia strat ciepła oraz poprawienia sprawności instalacji grzewczej. Co ważne, termomodernizację przeprowadza się nie tylko w budynkach kilkudziesięcioletnich, ale także w tych kilkunastoletnich. Wszystko dlatego, że wtedy przepisy nie były jeszcze tak rygorystyczne, jak obecnie i w procesie budowy stawiano na oszczędności, a nie na aspekty dotyczące utraty ciepła.

Okazuje się, że prawidłowo wykonana kompleksowa termomodernizacja z użyciem sprawdzonych materiałów gwarantuje minimalne zużycie energii. Ile zatem można zaoszczędzić? Czy takie przedsięwzięcie się opłaca? Te informacje zostaną omówione w dalszej części tekstu. Zacznijmy jednak od przybliżenia samego pojęcia termomodernizacji:

Czym jest i na czym polega termomodernizacja?

Termomodernizacja to szeroki zakres działań mających na celu zmniejszenie zapotrzebowania budynku na energię cieplną. Główne prace termomodernizacyjne są związane przede wszystkim z:

  • Uszczelnieniem stolarki okiennej i drzwi lub ich wymiana na bardziej energooszczędne
  • Montażem ocieplenia ścian zewnętrznych i dociepleniem innych przegród, takich jak stropy, podłogi i dachy
  • Wymianą instalacji grzewczej albo urządzenia grzewczego

Wśród prac termomodernizacyjnych pojawić się mogą także:

  • Likwidacja indywidualnych źródeł ciepła i budowa przyłącza do systemu ciepłowniczego
  • Modernizacja systemów wentylacji i klimatyzacji
  • Modernizacja wewnętrznej instalacji elektrycznej i oświetlenia
  • Modernizacja instalacji wewnętrznej centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej
  • Wprowadzenie wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, takich jak pompa ciepła na potrzeby własne budynku.

Podstawową zaletą termomodernizacji jest fakt, iż jej przeprowadzenie będzie się wiązać z oszczędnościami finansowymi dla właściciela przez kolejne lata eksploatacji domu. Docieplenie budynku sprawi bowiem, że nie będzie “uciekało” z niego ciepło, dzięki czemu urządzenie grzewcze będzie mogło pracować ze znacznie mniejszą mocą. Będzie więc potrzebowało mniej paliwa, a to pozwoli na zmniejszenie przeznaczanych na nie wydatków. Wykonanie termomodernizacji w postaci montażu ocieplenia ścian zewnętrznych stanie się również dla nich dodatkową ochroną. Kolejne warstwy izolacji termicznej i tynk sprawią, że dom będzie znacznie mniej narażony na zawilgocenie ścian i przemarzanie.

Jak odpowiednio zaplanować termomodernizację?

Audyt energetyczny

Kluczem do właściwego zaplanowania i przeprowadzenia działań w zakresie termomodernizacji jest przeprowadzenie audytu energetycznego. To kompleksowa analiza, która wskazuje różne możliwości oszczędzania energii w budynku. Audyt energetyczny dotyczy zarówno opcji najprostszych (jak wymiana oświetlenia na mniej energochłonne), jak i tych najbardziej skomplikowanych (jak instalacja paneli fotowoltaicznych czy pomp ciepła). Audyt energetyczny pokazuje możliwy do przeprowadzenia, a zarazem najbardziej optymalny pod względem energetycznym i ekonomicznym zakres prac modernizacyjnych, które w danym budynku będą miały realny wpływ na zmniejszenie zapotrzebowania na energię.

Częściowa termomodernizacja

Warto tutaj zaznaczyć, że termomodernizacja nie zawsze oznacza konieczność przeprowadzenia generalnego remontu całego domu. Jednakże podejście do zmian w sposób kompleksowy, w zdecydowany sposób zwiększy szanse na naprawdę zauważalną oszczędność energii. Przykładowo, sama wymiana kotła albo stolarki okiennej może nie być wystarczająca do tego, by zmniejszyć koszty eksploatacji domu. Zdarzy się tak, ponieważ energia cieplna nadal będzie się wydostawać przez nieocieplone ściany. Wtedy nawet najlepszej jakości piec będzie musiał pracować z wyższą mocą, wykorzystując większe ilości paliwa.

Kolejność prac ma znaczenie

Skuteczne wykonanie termomodernizacji będzie więc w tym przypadku obejmować działania zrealizowane w odpowiedniej kolejności. Pierwszym z nich powinien być montaż ocieplenia ścian, później ocieplenie pozostałych przegród – stropów i podłóg (co jeszcze bardziej ograniczy powierzchnię, przez którą ucieka ciepło). Kolejnym krokiem będzie uszczelnienie lub wymiana okien i drzwi. Na końcu powinna zaś nastąpić wymiana urządzenia grzewczego – jego moc należy bowiem dostosować do nowych warunków cieplnych.

Kiedy termomodernizacja się opłaca?

Na termomodernizację warto zdecydować się wtedy, kiedy uzyskanie i utrzymanie właściwych temperatur wewnątrz budynku w sezonie grzewczym jest nierozerwalnie związane z wysokimi kosztami ogrzewania, a tym bardziej, gdy pomimo wysokich kosztów ponoszonych na ogrzewanie, system grzewczy nie zapewnia domownikom optymalnego komfortu cieplnego.

Jak przeprowadzić kompleksową termomodernizację?

Etap I Model domu owinięty w szalik i stojący na kaloryferze

Do usprawnień pozwalających zmniejszyć zużycie ciepła i obniżyć koszty użytkowania budynku, należy na pewno ocieplenie ścian, poddasza, dachów i stropodachów, stropów nad piwnicami i podłóg. Wykonuje się to dodając warstwy materiału o wysokich właściwościach izolacyjnych.

Najlepszym rozwiązaniem jest oczywiście dokładne ocieplenie całego domu, jednak gdy nie jest to możliwe, należy skupić się na miejscach, przez które wydostaje się najwięcej ciepła. Są to zazwyczaj:

  • Wyniesione podpiwniczenia
  • Stropy między piwnicą a parterem
  • Stropodachy
  • Balkony lub loggie
  • Nieocieplone strychy pod dachami skośnymi
  • Słabo ocieplone poddasza użytkowe
  • Ściany wewnętrzne nieogrzewanego przedsionka czy spiżarni
  • Ściany wbudowanego w bryłę domu garażu.

Przez ocieploną powierzchnię tego rodzaju miejsc uciekać będzie znacznie mniej ciepła, co przyczyni się do oszczędności związanych z ogrzewaniem. Co więcej, podwyższenie temperatury na wewnętrznych powierzchniach dachu, ścian i podłóg wpływa korzystnie także na komfort użytkowania domu i przyczynia się do ograniczenia skraplania się pary wodnej i w efekcie uniemożliwia powstawanie pleśni.

Odpowiedni dobór grubości izolacji

Ocieplając dom dużą uwagę trzeba zwrócić na grubość izolacji – jej zbyt cienka warstwa nie będzie efektywna, natomiast warstwa zbyt gruba podwyższy koszty prac. Najbardziej optymalną grubość termoizolacji dobiera się w zależności od tego, z jakiego materiału została wykonana przegroda, a także od rodzaju przegrody. Najwięcej izolacji potrzeba do ocieplenia dachu (będzie miała ona 20, a nawet 30 centymetrów grubości). Natomiast termoizolacja w ścianach piwnicy zagłębionej w gruncie może mieć około 10 centymetrów grubości.

Na uwadze trzeba mieć także to, że niekiedy ułożenie optymalnej warstwy izolacji będzie technicznie niemożliwe. Gruba warstwa izolacji na wąskim balkonie zajęłaby dużą część wolnej przestrzeni. W takich przypadkach najlepiej jest zastosować nieco droższy, jednak cieplejszy materiał izolacyjny, który można ułożyć cienką warstwą. Ocieplając płytę balkonu czy tarasu grubość izolacji należy także dobrać w ten sposób, by nie zasłaniała ona progu drzwi. Trzeba tam również uszczelnić pozostałe mostki termiczne.

Etap II

Drugim podstawowym elementem termomodernizacji jest stolarka okienna i drzwiowa. Przez okna i drzwi zewnętrzne traci się zazwyczaj od 15 aż do 30% dostarczanej energii cieplnej. Dlatego właściwa termomodernizacja obejmuje najczęściej wymianę tych newralgicznych elementów budynków. Wymiana okien na nowoczesne zawsze przyniesie ograniczenie strat ciepła. Ważne jednak, aby dopasować je do modernizowanego budynku.

Równie ważny jest właściwy montaż okien. Nawet te najlepsze modele nie będą bowiem dobrze spełniać swojej funkcji, gdy zostaną niewłaściwie zamontowane. Zawsze powinni to robić specjaliści, szczególnie jeśli chodzi o stare budynki, gdzie mogą pojawić się komplikacje.

Etap III

Ocieplenie komina

Trzecim z głównych usprawnień w termomodernizacji domu, jest modernizacja lub wymiana źródła ciepła. Mowa tutaj o kotłowni lub węźle ciepłowniczym, a także zainstalowaniu automatyki sterującej. W wersji minimalistycznej termomodernizacja takiej instalacji będzie wiązać się z ociepleniem komina (co zwiększa jego ciąg).

Wymiana kotła

Kolejnym krokiem jest wymiana kotła i zamiana instalacji otwartej na zamkniętą. Bardzo często jest to właściwy moment na wybór kotła na inne paliwo niż to, którego używało się do tej pory. Nowy kocioł będzie wiązał się z większą sprawnością działania, dlatego ten wyeksploatowany warto zamienić na nowoczesny lub przynajmniej stary kocioł wyposażyć w urządzenia do automatycznej regulacji (co zwiększy jego sprawność eksploatacyjną).

Niska sprawność instalacji centralnego ogrzewania (i przygotowywania ciepłej wody użytkowej), jest bowiem bardzo istotną przyczyną wysokiego zużycia energii. Co więcej, przestarzałe technicznie kotły spalające węgiel i drewno, mają bardzo często wewnętrzne instalacje, które są rozregulowan

e, nie są zaizolowane i mają niską sprawność.

W wyniku tego dochodzi do dużego zużycia energii i dodatkowo do bardzo wysokiego poziomu emisji zanieczyszczeń. Trzeba zaś tutaj zaznaczyć, że zadaniem termomodernizacji jest nie tylko ograniczenie zużycia energii, a co za tym idzie kosztów użytkowania budynku, ale też podniesienie jakości środowiska wewnętrznego oraz zmniejszenie niekorzystnego oddziaływania na środowisko zewnętrzne.

Nowe instalacje, a mówiąc dokładniej ich moc, dobiera się po uwzględnieniu ocieplenia domu.

Ile można zaoszczędzić na termomodernizacji?

W praktyce rzeczywiste zmniejszenie wydatków na ogrzewanie można określić dopiero po zakończeniu planowanych robót, porównując zużycie paliwa na energię przed i po termomodernizacji. Jednak wstępnie poziom spodziewanych oszczędności określa się na podstawie audytu energetycznego oraz sporządzając bilans energetyczny budynku.

Przeprowadzenie dokładnego bilansu cieplnego domu nie jest łatwe, gdyż wpływa na niego nie tylko konstrukcja samego budynku, ale i sposób jego użytkowania, warunki pogodowe oraz usytuowanie. Bilansując energię potrzebną do ogrzewania domu, bierzemy pod uwagę przede wszystkim straty cieplne, natomiast zyski energii cieplnej pochodzące z urządzeń domowych (oświetlenia czy sprzętu AGD) oraz nasłonecznienia są trudne do oszacowania i można je pominąć, zwłaszcza że nie mamy na nie większego wpływu.

Domy jednorodzinne należą do najbardziej energochłonnych obiektów budowlanych ze względu na znaczą powierzchnię przegród zewnętrznych w stosunku do powierzchni ogrzewanej. W większości z nich proporcje te przekraczają wartość 4:1, co nawet przy bardzo dobrej izolacji przegród zewnętrznych powoduje znacznie większe zapotrzebowanie na ciepło, niż choćby w dużych budynkach wielorodzinnych.

Wymagania formalne co do ciepłochronności ścian zewnętrznych pojawiły się dopiero w 1955 roku. Ostrzejsze wymagania określono w przepisach obowiązujących od 1983 roku, ale i tak znacznie przekraczały one obecnie dopuszczalne wskaźniki przenikalności cieplnej.

Istotne dla ciepłochronności budynku straty ciepła przez okna i drzwi zostały formalnie ograniczone przepisami wprowadzonymi od 1997 roku, które pozwalały na montaż okien i drzwi o przenikalności cieplnej do 2,6 W/m² K, czyli i tak dwukrotnie większej niż obecnie obowiązujące wymagania.

Przykładowa wartość oszczędności i koszt kompleksowej termomodernizacji

W efekcie, dla każdego domu oszczędność na kosztach ogrzewania dzięki przeprowadzeniu termomodernizacji przyjmie inną wartość. Mowa tu jednak na ogół o dużych kwotach. W przypadku dużego domu jednorodzinnego z lat siedemdziesiątych będącego w średnim stanie technicznym, przeprowadzenie pełnej termomodernizacji (jej wszystkich etapów w odpowiedniej kolejności) może skutkować oszczędnościami na ogrzewanie przekraczającymi wartość 10 tysięcy złotych rocznie. Natomiast koszt jej przeprowadzenia powinien zamknąć się w kwocie między 60 a 90 tysięcy złotych, co oznacza, że ta inwestycja zwróci się w mniej niż 10 lat, dzięki czemu należy uznać ją za wysoce opłacalną.

Dofinansowanie termomodernizacji

Koszt inwestycji to jednak nie powód do obaw także dlatego, iż termomodernizacja budynków mieszkalnych połączona z wymianą wysokoemisyjnych źródeł ciepła stała się systemowym narzędziem poprawy jakości powietrza w Polsce. Z tego powodu polski rząd zaczął z coraz większą częstotliwością wdrażać kolejne programy dopłat i dotacji dla energooszczędnego budownictwa, termomodernizacji, wymiany urządzeń grzewczych oraz zakupu ekologicznych i nowoczesnych systemów. Informacji o możliwościach dofinansowania i aktualnych programach dopłat należy szukać na stronach urzędów gmin, stronach rządowych i na stronie internetowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Ulga termomodernizacyjna

To jednak nadal nie koniec możliwych oszczędności na tej inwestycji. Od 1 stycznia 2019 roku obowiązuje również ulga termomodernizacyjna, czyli możliwość odliczenia od podstawy obliczenia podatku wydatków na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w jednorodzinnym budynku mieszkalnym. Kwota odliczenia nie może przekroczyć 53 tysięcy złotych w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych w poszczególnych budynkach, których podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem. Dowód poniesionych wydatków stanowią faktury VAT.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments