Kancelaria Prezydenta poinformowała wczoraj, że Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw.
Nowe przepisy przewidują, że system kaucyjny w Polsce wejdzie w życie prawdopodobnie już 1 stycznia 2025 roku.
Nowy system kaucyjny w Polsce już 1 stycznia 2025 r. 
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw dostosowuje polskie prawo do rozwiązań obowiązujących w Unii Europejskiej.
Chodzi tutaj o unijną dyrektywę ws. zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. W praktyce, od 1 stycznia 2025 roku wprowadzony zostanie system kaucyjny na jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do 3 litrów.
Chodzi tutaj między innymi o butelki na wodę, sok, nektar czy mleko. System kaucyjny obejmie także opakowania szklane na napoje wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra oraz puszki metalowe o pojemności do 1 litra.
Zgodnie z opublikowanym w kwietniu projektem rozporządzenia kaucja ma wynieść 50 groszy. Puste opakowania będzie można oddać do sklepu, aby odzyskać wcześniej zapłaconą kaucję. Duże sklepy, o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych, będą w tym celu musiały odbierać puste opakowania.
Pozostałe placówki handlowe (o mniejszej powierzchni) będą mogły przystąpić do systemu i odbierać opakowania objęte kaucją na zasadzie dobrowolności – natomiast i tak będą musiały pobrać kaucję od objętych nią produktów.
Aby odebrać kaucję w sklepie, nie trzeba będzie okazywać paragonu, potwierdzającego jej wcześniejsze zapłacenie. Nieodebrana kaucja zostanie zaś przeznaczona na finansowanie systemu kaucyjnego.
Postulaty organizacji ekologicznych nie zostały zrealizowane
Warto dodać, że ustawa o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw była bardzo szeroko konsultowana. W toku prac nad przepisami zgłoszono i przeanalizowano około 800 uwag.
Mimo próśb organizacji ekologicznych znowelizowany system kaucyjny nie obejmie tak zwanych “małpek”. Może się to jednak z czasem zmienić za sprawą dalszych nowelizacji.
Nowe obowiązki przedsiębiorców wprowadzających na rynek opakowania objęte kaucją 
Ponadto, w ramach projektowanego systemu kaucyjnego przedsiębiorcy, którzy wprowadzają na rynek napoje w opakowaniach objętych kaucją, będą musieli na tych opakowaniach umieścić informację o wysokości kaucji.
Przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu napoje w opakowaniach będą także powoływać operatora (podmiot reprezentujący), odpowiedzialnego za wdrożenie i prowadzenie systemu. Do podstawowych obowiązków podmiotu reprezentującego będzie należało:
- Selektywne zbieranie opakowań i odpadów opakowaniowych w celu osiągania wymaganych poziomów selektywnej zbiórki
- Odbieranie opakowań i odpadów opakowaniowych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe, objętych systemem kaucyjnym
- Transport opakowań do wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzającego bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje oraz odpadów opakowaniowych do zakładu przetwarzania odpadów
- Rozliczenie kaucji z jednostkami handlu detalicznego i hurtowego oraz innymi punktami zbierającymi opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym, w szczególności finansowanie wypłat kaucji dla użytkownika końcowego
- Finansowanie kosztów zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych przez przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego i hurtowego oraz inny punkt zbierający opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym
Co, gdy firmy nie będą wywiązywać się z nowych obowiązków?
Jeśli przedsiębiorcy wprowadzający napoje w opakowaniach nie utworzą systemu lub nie osiągną wymaganych poziomów selektywnego zbierania opakowań i odpadów, będą musieli zapłacić opłatę produktową. Jej zasadnicza maksymalna stawka dla opakowań wynosi 4.50 PLN za 1 kilogram. 
Nowe prawo wprowadza także kolejne sankcje na firmy i osoby naruszające przepisy lub niewywiązujące się z obowiązków nałożonych na nich w systemie gospodarki opakowaniami. Wysokość kar pieniężnych dla poszczególnych typów naruszeń lub zaniechań wynosi od 500 do 1 000 000 złotych.
