Skąd europejskie kościoły biorą pieniądze? – finansowanie Kościoła

Udostępnij

Finansowanie wspólnot religijnych budzi w wielu krajach kontrowersje. Katolicka agencja KNA sprawdziła, jak finansowane są Kościoły w Europie. Okazuje się, że na terenie Unii Europejskiej istnieją cztery modele finansowania związków wyznaniowych.

Czym się one charakteryzują? Czy Kościół katolicki w Polsce otrzymuje dużo pieniędzy od państwa, w porównaniu do innych krajów naszego kontynentu? Przekonamy się poniżej.

4 modele finansowania związków wyznaniowych Zbieranie datków w kościele

Na terenie Unii Europejskiej istnieją trzy poniższe modele finansowania kościołów:

  • Finansowanie bezpośrednio przez państwo
  • Finansowanie z obowiązkowego podatku kościelnego
  • Finansowanie z dobrowolnego podatku kościelnego
  • Model autofinansowania kościołów przy niewielkiej pomocy państwa.

Jak dodatkowo państwa UE wspierają kościoły?

Warto dodać, iż niezależnie od przyjętego w danym kraju systemu finansowania Kościołów, dotacje ze środków publicznych przyznawane są na następujące cele:

  • Ulgi podatkowe dla podmiotów kościelnych – nigdzie nie są opodatkowane składki na “tacę”, na cele kultu religijnego lub na działalność charytatywną
  • Duszpasterstwo w wojsku, więziennictwie i służbie zdrowia
  • Szkoły i uczelnie wyznaniowe oraz wydziały teologiczne na uniwersytetach państwowych
  • Remonty obiektów dziedzictwa kulturowego pozostające w rękach kościołów (kościelne zabytki)
  • Lekcje religii w szkołach (obowiązkowe lub dobrowolne)
  • Działalność społeczną i kulturalną prowadzoną przez jednostki kościelne – obowiązuje tu zasada równego traktowania instytucji samorządowych i pozarządowych, w tym kościelnych, wykonujących te zadania zlecone, które inaczej spadłyby na państwową opiekę społeczną.

Kraje, w których kościoły finansowane są bezpośrednio przez państwo

Niemal w stu procentach finansowane są kościoły konstytucyjnie uznane za “narodowe”. Kościół uznany za narodowy na mocy konstytucji jest ściśle związany z państwem, przez nie kontrolowany, w zamian za co ma zapewnione utrzymanie.

Tradycja ta wciąż obecna jest na gruncie prawosławnym oraz w niektórych państwach protestanckich. W większości krajów katolickich jej kres położył jednak Sobór Watykański II, opowiadając się za rozdziałem Kościoła i państwa (wzajemna autonomia).

W niżej wymienionych krajach Europy wciąż trwa tradycja państwa wyznaniowego i kościoły są niemal w pełni finansowane bezpośrednio przez państwo: ksiądz w złotej szacie

  • Grecja
  • Belgia
  • Chorwacja
  • Słowacja
  • Luksemburg
  • Malta
  • Czechy (lecz w 2030 roku system ma ulec zmianie).

Kraje, w których kościoły finansowane są z obowiązkowego podatku kościelnego

Podatek kościelny to kwota płacona obowiązkowo przez obywatela danego kraju na wskazany przez niego kościół lub związek wyznaniowy za pośrednictwem państwowego systemu fiskalnego. Podatek ten odejmuje się od pensji wraz z podatkiem dochodowym i składkami na ubezpieczenie społeczne. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą podatek na kościół jest odliczany od zysku. Jedyną możliwością niepłacenia podatku kościelnego jest wystąpienie z kościoła.

Źródło tego podatku sięga korzeniami procesu sekularyzacji (upaństwowienia) dużej części majątków kościelnych, co przeprowadzono w wielu państwach absolutystycznych w pierwszej połowie XIX stulecia. Obowiązkowy podatek kościelny występuje obecnie w takich krajach, jak:

  • Niemcy
  • Austria
  • Dania
  • Finlandia
  • Szwecja.

Kraje, w których kościoły finansowane są z dobrowolnego podatku kościelnego Ksiądz czytający kazanie

W niektórych krajach istnieje z kolei system dobrowolnego podatku kościelnego, płaconego przez tych obywateli, którzy chcą w ten sposób wspomóc wybrany przez siebie związek wyznaniowy. Mowa tutaj o takich państwach jak:

  • Włochy
  • Hiszpania
  • Portugalia
  • Węgry (tutaj kościół jest też częściowo finansowany przez państwo).

Kraje, w których Kościoły utrzymują się samodzielnie, przy niewielkim wsparciu państwa

W poniższych krajach kościoły utrzymują się głównie samodzielnie, przede wszystkim za pomocą ofiar wiernych, a pieniądze otrzymywane od państwa stanowią ich naprawdę nieznaczną część dochodu:

  • Francja
  • Polska
  • Wielka Brytania
  • Cypr
  • Holandia
  • Irlandia
  • Litwa
  • Łotwa
  • Estonia
  • Słowenia.

Fundusz Kościelny – tak państwo wspiera Kościół w Polsce Koperta z pieniędzmi przekazywana "na ofiarę" w kościele

Fundusz Kościelny powstał w 1950 roku, jako rekompensata za wywłaszczenie ówczesnych wspólnot religijnych. Fundusz opłaca składki na emerytury i inne ubezpieczenia społeczne dużej części duchowieństwa wszystkich wyznań, a także koszty utrzymania kościołów. Rocznie z budżetu państwa do Funduszu Kościelnego wpływa ponad 40 milionów euro.

Dla porównania, w Niemczech wpływy z obowiązkowego podatku kościelnego wynoszą aż: około 6,8 miliarda euro na Kościół katolicki i 6 miliardów euro na Kościół ewangelicki.

Jakub Bandura
Jakub Bandura
Redaktor portalu PortfelPolaka.pl. Wiedzę z zakresu rynków finansowych i inwestowania zgłębiał na studiach ekonomicznych. Trader rynku OTC i Forex preferujący handel krótkoterminowy. Entuzjasta statystyki oraz analizy technicznej instrumentów finansowych.

Najnowsze

Zobacz również