Przemoc domowa — jakie są koszty społeczne i zdrowotne ofiar?

Udostępnij

Przemoc to nadal poważny problem, z którym wiele osób spotyka się na co dzień. Możemy doświadczać przemocy w różnych środowiskach i sferach życia. Przemoc domowa częściej dotyka kobiet. Statystyki są przerażające, ponieważ co czwarta kobieta do 50. roku życia doświadcza przemocy domowej. Jak dokładnie wygląda przemoc domowa i jakie niesie za sobą konsekwencje dla społeczeństwa?

Jak wygląda przemoc domowa?

W wielu kwestiach jesteśmy coraz bardziej świadomi i staramy się przeciwdziałać patologicznym zachowaniom. Czasem ciężko jest pogodzić się z faktem, że przemoc nadal jest zjawiskiem wszechobecnym, z którym możemy spotkać się w różnych środowiskach i sferach życia. Wbrew pozorom przemoc nie jest łatwa do zdefiniowania, ponieważ zależy od sytuacji politycznej i społecznej, która ma miejsce w danym regionie. W pewnych częściach świata to, co u nas uważane jest za przemoc, będzie akceptowane społecznie. Zwykle o przemocy mówimy, w przypadku asymetrii sił, kiedy jedna ze stron zostaje potraktowana w brutalny sposób przez osobę silniejszą. Sprawca ma przewagę nad swoją ofiarą. Właśnie to odróżnia przemoc od agresji. Należy pamiętać, że celem przemocy jest wyrządzenie drugiej osobie krzywdy, wywołanie bólu, cierpienia, a w wielu przypadkach sprawca chce poniżyć swoją ofiarę. Ponadto przemoc jest intencjonalnym oraz zamierzonym działaniem. Bardzo często celem przemocy jest kontrola nad drugą osobą i podporządkowanie jej.

przemoc domowaPrzemoc domowa to szczególna kategoria, ponieważ jest zamierzonym działaniem, które polega na wykorzystywaniu sił przeciwko innym członkom rodziny. Czasem nazywana jest także przemocą rodzinną. Częściej doświadczają jej kobiety, ale dotyka też dzieci, mężczyzn, osób starszych i chorych. Co ważne przemoc domowa często z czasem narasta. Może mieć charakter instrumentalny, czyli jest środkiem do realizacji określonych celów. Przykładowo przemoc stosowana jest na dzieciach, które z jakiegoś powodu nie chcą wykonywać poleceń któregoś z rodziców. Ponadto przemoc może być bezinteresowna. Sprawca czerpie satysfakcję z zadawania cierpienia drugiej osobie. Przemoc może być indywidualna lub zbiorowa. Przykładowo o przemocy zbiorowej mówimy, kiedy oboje rodziców znęca się nad swoim dzieckiem. Możemy spotkać się z różnymi rodzajami i formami przemocy.

  • Przemoc fizyczna — naruszanie nietykalności fizycznej, zadawanie bólu, uszkodzenie ciała, a także groźba uszkodzenia ciała.
  • Przemoc psychiczna — rodzaj przemocy, który związany jest z naruszeniem godności osobistej. Polega między innymi na poniżaniu i ośmieszaniu drugiej osoby, manipulowaniu dla własnych celów, wyśmiewaniu, a także wciąganiu w konflikty i karaniu za inne poglądy.
  • przemoc domowaPrzemoc seksualna — wykorzystywaniu drugiej osoby w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych bez zgody drugiej osoby. Niestety często możemy spotkać się z przemocą seksualną wobec dzieci.
  • Przemoc ekonomiczna — wykorzystywanie pieniędzy oraz innych wartości materialnych w celu zdobycia przewagi i władzy nad drugą osobą. Przemoc ekonomiczna często stosowana jest przez sprawców w celu podporządkowania i kontrolowania drugiej osoby.

Wszystkie rodzaje przemocy domowej są szkodliwe i wywierają bardzo negatywny wpływ na ofiarach. Jak przemoc domowa może wpływać na ofiary? W wyniku doświadczania przemocy domowej ofiara może zmagać się z wieloma problemami psychicznymi.

Zdrowie ofiar przemocy domowej

Osoby, które doświadczyły przemocy fizycznej, przede wszystkim mogą zmagać się z licznymi problemami zdrowotnymi, które są efektem uszkodzeń ciała. Inną kwestią są problemy psychiczne, które dotykają ofiar przemocy. Przede wszystkim doświadczają lęku i mogą mieć problemy z zaburzeniami lękowymi. Do tego dochodzi nadmierny stres, cierpienie, bezsilność, przygnębienie i rozpacz. Często ofiary przemocy domowej doświadczają jej przez dłuższy czas.

Przemocy fizycznej zawsze towarzyszy przemoc psychiczna, a często też przemoc ekonomiczna. Ofiara uzależniona jest od sprawcy lub ma nadzieję, że dana osoba jeszcze się zmieni. Badacze odkryli przerażający fakt na temat przemocy domowej, ponieważ ma ona w sobie kilka zjawisk wspólnych z metodami stosowanymi na jeńcach wojennych w komunistycznych Chinach i Korei. Między innymi na jeńcach stosowany był system izolacji społecznej, poniżaniu ich i degradacji, wymuszaniu posłuszeństwa, groźbach i demonstracjach mocy, doprowadzaniu do bezradności i wyczerpani. Wielu sprawców przemocy domowej stosuje bardzo podobny system. Stara się odizolować swoją ofiarę od społeczeństwa, kontroluje oraz izoluje od kontaktu z innymi.

Ofiary przemocy domowej często doświadczają stresu pourazowego i potrzebują długotrwałej terapii. Znacząco obniża się ich samoocena. Przemoc domowa wpływa także na nastrój i może prowadzić nawet do depresji. Ale jaki wpływ przemoc domowa może mieć na społeczeństwo?

Wpływ przemocy domowej na społeczeństwo

Przemoc domowa wpływa na stan osoby, która jej doświadcza, ale także na całe nasze społeczeństwo. Nie raz możemy usłyszeć o dzieciach, które były ofiarami przemocy, a następnie same ją stosują już w dorosłym życiu. Ponadto przemoc domowa może wpływać na inne aspekty życia. Osoby jej doświadczające zaczynają gorzej pracować i funkcjonować w społeczeństwie. W wyniku przemocy wzrasta ryzyko zachorowania na najróżniejsze rodzaje chorób i zaburzeń psychicznych. Zdarzają się sytuacje, w których ofiary przemocy uciekają w używki i uzależniają się od nich.

przemoc domowaPrzeciwdziałanie przemocy w rodzinie jest niezwykle ważne. Ofiary często nie potrafią same poradzić sobie z agresorem. W przypadku dzieci szczególnie wyczulona powinna być szkoła i nauczyciele, którzy mają bezpośredni kontakt z dziećmi. Ponadto ważny jest dostęp do telefonów zaufania czynnych 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. Dzięki temu ofiara może poszukać wsparcie, kiedy tylko znajdzie na to siłę. Przemoc w rodzinie to złożony problem, a ofiary nie zawsze są w stanie z łatwością uwolnić się od sprawcy.

Przemoc w rodzinie to nadal spory problem

Przemoc nie jest łatwa do zdefiniowania, ponieważ zależy od sytuacji politycznej i społecznej, która ma miejsce w danym regionie. Przemoc domowa to zamierzone działanie, które polega na wykorzystywaniu sił przeciwko innym członkom rodziny. Mogą jej doświadczać kobiety, dzieci, osoby starsze i chore, a także mężczyźni. Przemoc domowa może z czasem narastać, a sprawca może stosować różne rodzaje przemocy. Wyróżniamy między innymi przemoc fizyczną, która polega na stosowaniu siły w celu uszkodzeniu ciała, zadaniu bólu lub cierpienia. Zawsze przemocy fizycznej towarzyszy przemoc psychiczna. Sprawca poniża swoją ofiarę, uzależnia od siebie, grozi, wyśmiewa i manipuluje dla własnych celów. Innym rodzajem przemocy jest przemoc seksualna, w której sprawca zaspokaja własne potrzeby seksualne bez zgody drugiej osoby. Ponadto możemy spotkać się też z przemocą ekonomiczną.

Ofiary przemocy cierpią na najróżniejsze dolegliwości. W wyniku przemocy fizycznej często zostaje uszkodzone ciało ofiary. Ponadto osoba, która narażona jest na przemoc, może mieć problemy z zaburzeniami lękowymi. Do tego dochodzi nadmierny stres, cierpienie, bezsilność, przygnębienie i rozpacz. Przerażającym faktem jest to, że przemoc domowa ma kilka zjawisk wspólnych z metodami stosowanymi na jeńcach wojennych w komunistycznych Chinach i Korei. Stosowanie przemocy wpływa na całe nasze społeczeństwo. Dlatego tak ważne jest przeciwdziałanie przemocy i ochrona ofiar, które jej doświadczyły.

Patrycja Grzebyk
Patrycja Grzebyk
Redaktorka Portfelu Polaka. Ukończyłam studia licencjackie na kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Śląskim. Specjalizuje się w tematyce społecznej, finansowej i prawnej.

Najnowsze

Zobacz również