Czym jest Numer Identyfikacji Podatkowej, czyli NIP?

511

Numer Identyfikacji PodatkowejPrzychody państwa polskiego z tytułu podatków, takich jak PIT czy VAT wynoszą setki miliardów złotych rocznie. Ich skuteczne ściąganie wymaga więc dokładnej ewidencji podmiotów gospodarczych. Identyfikacja podatników wymaga właściwego systemu zarządzania danymi. Każda osoba, która prowadzi działalność gospodarczą i rozlicza podatki w Polsce, musi mieć własny Numer Identyfikacji Podatkowej, czyli NIP. Kto dokładnie się nim posługuje i na czym on polega? Dowiemy się poniżej.

Numer Identyfikacji Podatkowej co to jest?

Numer Identyfikacji Podatkowej, czyli NIP obowiązuje w Polsce od 1996 roku. Wprowadziła go Ustawa z dnia 13 października 1995 roku o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Najkrócej mówiąc, jest to numer, pod którym klasyfikowane i rejestrowane są działalności gospodarcze w Polsce, a nadaje się go w celu łatwiejszego i sprawniejszego pobierania od nich danin publicznych. Do 2011 roku Numer Identyfikacji Podatkowej nadawany był zarówno działalnościom gospodarczym, jak i osobom fizycznym. Od tamtej pory używają go jedynie podmioty gospodarcze, a wszyscy inni do rozliczeń podatkowych używają jedynie numeru PESEL.

Obecnie Numer Identyfikacji Podatkowej nadaje Naczelnik Urzędu Skarbowego odpowiedniego dla miejsca zarejestrowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego bez numeru NIP nie można choćby wystawić faktury VAT. Każdy podmiot, czy osoba objęta obowiązkiem odprowadzania tego podatku musi go posiadać. W niektórych sytuacjach wymagane jest zgłoszenie identyfikacyjne od osób, które chcą uzyskać Numer Identyfikacji Podatkowej. Musi ono zawierać między innymi pełną i skróconą nazwę firmy oraz dane o jej osobowości prawnej. Należy podać też adres siedziby oraz REGON. Jednymi z ostatnich obowiązków, jakich trzeba dopełnić w takiej sytuacji, jest wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej. Warto zauważyć, że wniosek nie musi być składany przez nas osobiście. Może go za nas złożyć wyznaczony i odpowiednio umocowany prawnie pełnomocnik.

Pierwsze 3 cyfry numeru NIP oznaczają kod Urzędu Skarbowego, który go nadał. Przez pierwsze kilka lat kierowano się, zasadą, że nie może zawierać on cyfry zero. W 2004 roku zrezygnowano z tej reguły i od tej pory w prefiksach znajduje się 10, a nie 9 cyfr. Ostatnia cyfra w numerze NIP to cyfra kontrolna. Aby ją obliczyć, każdą cyfrę mnoży się przez odpowiednią wagę, są to kolejno: 6; 5; 7; 2; 3; 4; 5; 6; 7. Utworzone iloczyny dodaje się i wynik dzieli się modulo 11, gdzie modulo to wynik. Jeżeli numer jest prawidłowy, to wynik tej operacji powinien być zgodny z cyfrą kontrolną. Jeśli wynik dzielenia daje 10, oznacza to, że numer NIP jest nieprawidłowy, ponieważ Ministerstwo Finansów generuje je tak, aby nie mogło się to wydarzyć. Jest to metoda zapewniająca wykrycie zmiany pojedynczego znaku oraz w znacznej większości zamiany sąsiednich znaków.

Kto powinien posiadać Numer Identyfikacji Podatkowej?

Skoro wiemy już co to jest Numer Identyfikacji Podatkowej, przejdźmy do pytania kto powinien go posiadać. Obecnie podatnicy, którzy nie są czynnymi podatnikami podatku VAT i nie prowadzą działalności gospodarczej, nie mają obowiązku posiadania NIP. Natomiast obowiązek jego posiadania nałożony jest na:

  • Osoby fizyczne, które prowadzą działalność gospodarczą
  • Osoby fizyczne będące czynnymi podatnikami podatku VAT (nawet jeśli nie są przedsiębiorcami)
  • Płatnicy składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne
  • Osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które na podstawie innych ustaw są podatnikami

NIP jak uzyskać?

NIP – Numer Identyfikacji Podatkowej nadaje następująca instytucja – naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Jest on nadawany w ciągu 3 dni od dnia wpływu poprawnego zgłoszenia identyfikacyjnego. Wydanie numeru NIP jest całkowicie bezpłatne. W sytuacji, gdy osoba fizyczna, która nie posiada NIP, składa wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, numer nadawany jest na podstawie złożonego wniosku CEiDG-1. W innym przypadku, gdy o wydanie NIP ubiega się osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej lub prowadząca działalność gospodarczą, która nie jest objęta wpisem do CEiDG, musi ona złożyć wniosek NIP-7 w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Z kolei osoba prawna lub jednostka organizacyjna, która nie posiada osobowości prawnej, w celu uzyskania NIP składa wniosek NIP-2 w urzędzie skarbowym właściwym dla podatku dochodowego.

Co ważne, jeśli w momencie zakładania działalności gospodarczej, osoba fizyczna posiada Numer Identyfikacji Podatkowej, nie zostaje jej nadany kolejny, nowy. Natomiast ten, który posiada, staje się jednocześnie numerem NIP prowadzonej działalności.

Numer Identyfikacji Podatkowej – jak sprawdzić?

Poprawność własnego numeru NIP można sprawdzić w urzędzie skarbowym, który go wydał, poprzez złożenie odpowiedniego wniosku. Przepisy nie regulują natomiast, czy wniosek ten należy złożyć osobiście, czy można wysłać go, np. pocztą. Dlatego najlepiej skontaktować się z własnym urzędem skarbowym w celu ustalenia tej kwestii.

Innym, znacznie prostszym i szybszym rozwiązaniem, jest sprawdzenie własnego numeru NIP drogą elektroniczną. W 2015 roku Ministerstwo Finansów wprowadziło usługę elektroniczną nazwaną Sprawdzanie statusu NIP. Za jej pośrednictwem można sprawdzić status prawny każdego numeru NIP, zarówno przedsiębiorcy, jak i osoby fizycznej. Tak więc obecnie Numer Identyfikacji Podatkowej możemy zweryfikować samodzielnie na rządowym Portalu Podatkowym, w zakładce “Co dalej?” wybierając opcję “Sprawdź NIP”. Po uzupełnieniu numeru NIP, otrzymamy informację, czy wprowadzony Numer Identyfikacji Podatkowej jest poprawny, niepoprawny, czy też został unieważniony. Uzyskaną informację można wydrukować z systemu. Należy również mieć na względzie, że aktualizacja danych w portalu odbywa się raz na dobę.

Z kolei znając nazwę, adres lub numer REGON firmy można sprawdzić Numer Identyfikacji Podatkowej kontrahenta na stronie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG). Natomiast w sytuacji, gdy wyszukiwany Numer Identyfikacji Podatkowej należy do firmy, która jest spółką prawa handlowego, bądź podlega rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym – można skorzystać z wyszukiwarki, która znajduje się na stronie KRS. Jeśli zaś podatnik będzie chciał sprawdzić Numer Identyfikacji Podatkowej kontrahenta z Unii Europejskiej, możliwe jest skorzystanie z unijnego systemu VIES.

Poprzedni artykułPromatic Group podbija Afrykę i wierzy w Polski rynek – rozmowa z CEO firmy Pawłem Paliwodą
Następny artykułTenderHut planuje debiut na NewConnect w I kwartale, na GPW jeszcze w 2021 r.
Redaktor portalu PortfelPolaka.pl. Wiedzę z zakresu rynków finansowych i inwestowania zgłębiał na studiach ekonomicznych. Trader rynku OTC i Forex preferujący handel krótkoterminowy. Entuzjasta statystyki oraz analizy technicznej instrumentów finansowych.
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments