Jakie korzyści dla konsumenta daje większa konkurencja na rynku?

176

Gospodarka rynkowa jest formą organizacji działalności gospodarczej o zdecydowanie najwyższej historycznie efektywności. Rynek istnieje już od kilku tysięcy lat, jednak dopiero kapitalizm, który powstawał na zachodzie Europy od XVI wieku, uczynił z rynku dominującą formę życia społecznego. Podstawą tego typu społeczeństwa jest konstytucyjne państwo, wolność, własność prywatna i konkurencyjna gospodarka, w której dominuje swoboda realizacji własnego interesu i prywatnej przedsiębiorczości. Istotą tej formy gospodarki jest zapewnienie absolutnego bezpieczeństwa własności prywatnej i swobody zawierania transakcji.

Istotnym elementem gospodarki rynkowej jest konkurencja. To proces, w którym uczestnicy rynku, dążąc do realizacji swych interesów próbują przedstawić korzystniejsze od innych oferty ceny, jakości lub innych cech wpływających na decyzję zawarcia transakcji. Jakie korzyści z coraz większej konkurencji na rynku odnosimy my – jako konsumenci? Przekonamy się w dalszej części tekstu. Zacznijmy jednak od wyjaśnienia jakie funkcje w gospodarce rynkowej pełni konkurencja, ponieważ to właśnie one świadczą o jej zaletach z perspektywy konsumentów:

Funkcje konkurencji w gospodarce rynkowej Trzech konkurujących na rynku przedsiębiorców

Konkurencja jest mechanizmem regulującym funkcjonowanie gospodarki rynkowej na trzy sposoby.

Regulacja wymiany dóbr

Po pierwsze konkurencja reguluje wymianę dóbr. Dostawcy i nabywcy na rynkach dóbr, konkurując między sobą, dochodzą do porozumienia co do wysokości cen i wielkości transakcji w procesie wymiany. Tym sposobem konkurencja prowadzi gospodarkę do osiągnięcia stanu równowagi, gdyż wielkość popytu równa się wielkości podaży na poszczególnych rynkach, czyli rynki zostają oczyszczone.

Regulacja alokacji czynników produkcyjnych

Po drugie, konkurencja reguluje alokację czynników produkcyjnych. Dzięki niej dostawcy i nabywcy na wszystkich rynkach czynników wytwórczych, konkurując między sobą, określają, jakie czynniki i w jakich ilościach zostaną wykorzystane do produkcji poszczególnych dóbr. Tak więc w gospodarce następuje efektywne wykorzystanie wszystkich zasobów czynników wytwórczych.

Regulacja dystrybucji dochodów

Po trzecie, konkurencja reguluje dystrybucję dochodów będących rezultatem funkcjonowania gospodarki. Dzięki procesowi wymiany dóbr i alokacji czynników zostają określone dochody jednostek uczestniczących w procesie gospodarowania odpowiednio do wartości wytworzonej przez nie dla społeczeństwa.

Zależność między konkurencją na rynku a zachowaniem konsumentów

Teoria ekonomii w prosty sposób określa zachowanie konsumenta na rynku. Wybiera on zawsze najlepszy z koszyka dóbr, które są dla niego osiągalne. W rzeczywistości gospodarczej istnieje na rynku wiele dóbr, wśród których konsument może dokonać wyboru. W efekcie im większy wybór, tym więcej odnosimy z niego korzyści. Konkurencja jest więc dla konsumenta dobrem dużej wagi.

Społeczeństwo jest z natury konsumpcyjne. Potrzeby konsumentów zaspokajane są wtedy, kiedy przedsiębiorcy rywalizują ze sobą o nawyki na wolnym rynku. Rynek jest mechanizmem funkcjonującym po to, aby zapewnić podporządkowanie interesów producentów interesom konsumentów. Promuje konkurencyjną walkę, w której przedsiębiorstwa najlepiej odpowiadające na potrzeby swoich klientów odnoszą sukces.

Przejdźmy zatem do zaprezentowania faktycznych korzyści, które większa konkurencja na rynku przynosi konsumentom. Podstawowa to oczywiście:

Niższe ceny Przeciąganie liny między przedsiębiorcami

Rywalizując i chcąc uzyskać przewagę nad konkurentami, przedsiębiorcy muszą oferować atrakcyjne ceny, co skutkuje oszczędnościami po stronie konsumentów. W tym celu stosują oni wszelkiego rodzaju rabaty oraz dumping (celowe obniżanie ceny produktu przez producenta, niekiedy poniżej opłacalności, w celu wyparcia z rynku innego producenta). W końcu, najprostszym sposobem na uzyskanie wysokiego udziału w rynku jest oferowanie lepszych cen.

W efekcie, na rynkach konkurencyjnych ceny są utrzymywane na niskim poziomie. Jest to korzystne nie tylko dla konsumentów – gdy więcej osób stać na dane produkty, przedsiębiorstwa mają motywację do produkcji, a gospodarka się rozwija. Większe oszczędności po stronie konsumentów oznaczają natomiast, że mogą oni nabyć produkty również innych przedsiębiorców, na które w przeciwnym razie nie mogliby sobie pozwolić.

Wyższa jakość produktów lub usług

W przypadku dobrej, uczciwej konkurencji, cena produktu maleje, natomiast maksymalnie rośnie jakość danego produktu. W ten sposób przedsiębiorstwa także starają się przyciągnąć więcej klientów i zwiększyć swój udział w rynku. Jakość może oznaczać różne rzeczy: trwalsze, lepiej działające bardziej funkcjonalne bądź bezpieczniejsze w użytkowaniu produkty, lepsze wsparcie posprzedażowe i techniczne, czy też bardziej przyjazną i lepszą obsługę.

Wraz ze wzrostem jakości produktu rośnie renoma danej firmy – w końcu oznaczenie produktu daną marką ma gwarantować jego jakość. Wynika to z faktu, że przedsiębiorcy muszą dbać o to, by konsumenci byli lojalni wobec nich i decydowali się w przyszłości kupować ich produkty lub wybierać świadczone przez nich usługi.

Większy wybór i dostępność produktów lub usług

Na rynku konkurencyjnym przedsiębiorstwa starają się, aby ich produkty wyróżniały się na tle pozostałych. Skutkiem jest większy wybór, dzięki czemu konsumenci mogą decydować się na zakup produktów lub usług, które ich zdaniem przedstawiają odpowiedni stosunek ceny do jakości, a także najlepiej odpowiadają ich potrzebom.

Kolejnym plusem jest tutaj dostępność różnych opcji. Współcześnie, dzięki dużej konkurencji na rynku, możemy skutecznie liczyć na obecność poszukiwanego towaru “w zasięgu ręki”, a nawet dostawę do domu, co pozwala zaoszczędzić czas przeznaczony na poszukiwanie do niezbędnego minimum.

Wprowadzanie innowacji Wyścig o innowacje między przedsiębiorcami

Konkurencja rynkowa bardzo sprzyja również opracowywaniu nowych rozwiązań i nowych produktów. W końcu, aby wytwarzać lepsze produkty od innych, przedsiębiorstwa muszą być innowacyjne w swoich pomysłach, projektach, technologiach produkcji czy usługach.

Teraz już wiesz jakie są zalety konkurencji na rynku z perspektywy konsumenta. W efekcie, nie da się zaprzeczyć, że jest ona wprost niezbędna w zdrowo funkcjonującej gospodarce, a co więcej – dzięki niej przedsiębiorstwa cały czas muszą rozwijać swoje produkty i usługi.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments