Zabezpiecz swój majątek, czyli czym jest intercyza

325

Zawarcie małżeństwa powoduje powstanie ustawowej wspólności majątkowej między małżonkami. Oznacza to, że od tej chwili ich majątek jest wspólny i muszą zarządzać nim razem. W jego skład wchodzi wynagrodzenie za pracę, dochody z działalności biznesowej, nieruchomości. Małżonkowie mają jednocześnie swoje odrębne majątki, które obejmują rzeczy posiadane przez nich przed zawarciem małżeństwa. Coraz więcej par decyduje się jednak na podpisanie intercyzy. Małżonkowie pragną w ten sposób zabezpieczyć swoją indywidualną sytuację materialną. Na czym taka umowa małżeńska polega? Jakie są jej rodzaje? Jak ją ustanowić? Ile kosztuje jej sporządzenie? Wszystkie najważniejsze informacje dotyczące intercyzy zostaną przedstawione poniżej.

Intercyza co to jest?

Wstępując w związek małżeński, rozpoczynamy nowy etap swojego życia. Nie jest to jednak wyłącznie kwestia symboliczna, ale również prawna i finansowa. Do dwóch mas majątkowych – a więc osobistego majątku współmałżonków – dołącza od tego momentu również trzecia, stanowiąca majątek wspólny. Co ważne, osiągane od tej pory dochody z różnego tytułu, w tym stosunku pracy, prowadzonej działalności gospodarczej, z majątku wspólnego oraz osobistego czy nawet środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków, zasilać będą właśnie ją.

Do ustawowej wspólności majątkowej nie będą natomiast należały składniki majątku, które zostały nabyte przed zawarciem małżeństwa, prawa autorskie i prawa własności przemysłowej oraz składniki majątku nabyte przez dziedziczenie, zapis czy darowiznę. Wynika z tego, iż od momentu ślubu, małżonkowie razem wypracowują wspólny majątek. Niestety, wspólnie zaciągają również zobowiązania i zadłużają się z ich tytułu.

Inaczej wygląda to w przypadku podpisania intercyzy, czyli małżeńskiej umowy majątkowej. Tę kwestię reguluje art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W związku z tym po podpisaniu intercyzy nie powstaje wspólność majątkowa, a małżonkowie nadal dysponują dwoma odrębnymi majątkami. Dzięki temu samodzielnie pomnażają należący do siebie kapitał, ale samodzielnie ponoszą również odpowiedzialność za podejmowane zobowiązania.

Co ciekawe, intercyza może także służyć do rozszerzenia wspólności majątkowej o majątki odrębne małżonków, do których należą właśnie:

  • Przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej
  • Przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił
  • Prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom
  • Przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków

Intercyza – rodzaje

Wyróżnia się cztery rodzaje intercyzy:

  • Umowa wyłączająca wspólność majątkową (wprowadzająca rozdzielność majątkową lub rozdzielność z wyrównaniem dorobków)
  • Umowa rozszerzająca wspólność majątkową
  • Umowa ograniczająca wspólność majątkową
  • Umowa przywracająca wspólność ustawową

Intercyza a rozdzielność majątkowa

Jak zostało wspomniane powyżej, intercyza jest umową małżeńską regulującą relacje majątkowe między małżonkami i niekoniecznie musi ona oznaczać ustanowienie rozdzielności majątkowej. Może ona nie tylko wprowadzić ową rozdzielność, ale również rozszerzyć czy ograniczyć wspólność ustawową. Intercyza i rozdzielność majątkowa nie stanowią synonimów.

Rozdzielność majątkowa to stan odwrotny wobec wspólnoty majątkowej. Jeśli jest wprowadzana, to każdy z małżonków rozporządza samodzielnie własnym majątkiem. Czasami takie postanowienie rzeczywiście może zawierać intercyza przedmałżeńska, a rozdzielność majątkowa będzie z nią wówczas równoważna. Ale nie jest to powszechnie obowiązującą regułą. Dlatego należy podkreślić, że intercyzy i rozdzielności majątkowej nie można traktować tak samo. Różnice pomiędzy tymi pojęciami są znaczące i tylko w ściśle określonych przypadkach można będzie powiedzieć, że w ramach intercyzy ustanowiona została rozdzielność majątkowa małżeńska.

Intercyza – jak ustanowić?

Nie trzeba wielkich przygotowań czy miesięcy ustaleń z prawnikami, by ustanowić intercyzę. Wystarczy, że obie osoby – mąż i żona lub narzeczony i narzeczona – wyrażają wspólną wolę podpisania takiej umowy i mają przy tym pełną zdolność do czynności prawnych.

Jeśli pragniemy podpisać umowę o rozdzielność majątkową małżeńską, musimy wyrazić zgodę na jej zawarcie takiej umowy i warunki, na których będzie się opierać. Wyjątkiem od tej reguły jest przymusowa rozdzielność majątkowa. Jeśli umowa zawierana jest już po wejściu w związek małżeński, wymaganym dokumentem do podpisania notarialnie intercyzy będzie akt małżeństwa.

Intercyza ile kosztuje?

W przypadku intercyzy przed ślubem jej koszty są stosunkowo niskie. Podpisanie umowy intercyzy przedmałżeńskiej w obecności notariusza to koszt 400 złotych netto. Do tej usługi zawsze doliczony musi zostać podatek VAT w wysokość 23%. W ten sposób za intercyzę przedmałżeńską zapłacimy niecałe 500 złotych.

Natomiast, koszty intercyzy po ślubie zależą już od wartości majątku. Wysokości opłat za taką umowę zostały przedstawione poniżej:

  • Majątek poniżej 3 tysięcy złotych – 100 PLN
  • Majątek od 3 do 10 tysięcy złotych – 100 PLN + 3% nadwyżki powyżej 3 tysięcy PLN
  • Majątek od 10 do 30 tysięcy złotych – 310 PLN + 2% nadwyżki powyżej 10 tysięcy PLN
  • Majątek od 30 do 60 tysięcy złotych – 710 PLN + 1% nadwyżki powyżej 30 tysięcy PLN
  • Majątek od 60 tysięcy do 1 miliona złotych – 1010 PLN + 0,4% nadwyżki powyżej 60 tysięcy PLN
  • Majątek od 1 do 2 milionów złotych – 4770 PLN + 0,2% nadwyżki powyżej 1 miliona PLN
  • Majątek powyżej 2 milionów złotych – 6770 PLN + 0,25% nadwyżki powyżej 2 milionów PLN (jednak opłata maksymalnie może wynosić 10 tysięcy złotych)

Intercyza a długi

W przypadku istnienia małżeńskiej wspólnoty majątkowej należność może być dochodzona ze wspólnego majątku małżonków. Stanie się tak, jeżeli jeden z nich wiedział o zaciąganym zobowiązaniu (takich jak choćby kredyt czy pożyczka). Co ważne, choć część czynności prawnych (takich jak choćby zakup mieszkania) nie będzie możliwa bez zgody drugiego małżonka, w wielu sytuacjach ta nie będzie jednak konieczna, a odcięcie się od odpowiedzialności za tego typu zobowiązania nie będzie proste w obliczu egzekucji komorniczej. Może to więc rodzić poważne problemy dla obojga.

Wprowadzenie intercyzy pozwoli natomiast na ograniczenie działań windykacyjnych wyłącznie do majątku dłużnika. Warto pomyśleć więc o niej w wielu sytuacjach, przede wszystkim kiedy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą i odpowiada za jej zobowiązania całym majątkiem albo podejmuje ryzykowne decyzje. Wówczas mogłoby to oznaczać, że zagrożony będzie wspólny majątek małżonków, a nie wyłącznie środki zgromadzone przez jednego z nich.

Intercyza a dziedziczenie

Jeśli celem intercyzy jest ustrzeżenie drugiego współmałżonka przed długami pozostawionymi w spadku, to należy wiedzieć, że intercyza nie chroni po śmierci przed ryzykiem dziedziczenia długów. Przestaje ona obowiązywać po śmierci małżonka. Zastosowanie mają wówczas przepisy o dziedziczeniu ustawowym – pozostawiony spadek, w tym możliwe długi, będą dziedziczone przez małżonka i dzieci. Zawarta po ślubie intercyza nie ma tu żadnego znaczenia, bo chroni tylko przed ewentualnymi długami za życia, czyli w trakcie rzeczywistego trwania małżeństwa.

Intercyza a rozwód

Oczywiście zdecydowanie częściej intercyza kojarzy się z rozwodem niż z chęcią ochrony interesów współmałżonka. Nic w tym dziwnego, ponieważ intercyza wyłączająca wspólność majątkową dotyczy dokładnie w takim samym stopniu aktywów, jak i pasywów. W tradycyjnym scenariuszu, w którym występuje wspólnota majątkowa, małżonkowie w przypadku rozwodu muszą podzielić pomiędzy siebie majątek, co stanowi zwykle zarzewie poważnych konfliktów. Nawet jeżeli nie występują złe emocje, jest to po prostu trudne pod względem organizacyjnym. Intercyza tego typu znacznie ułatwia ten proces, ponieważ reguluje odrębność posiadanych majątków. Nie może więc dziwić, że bardzo często jest wykorzystywana właśnie w tym charakterze.

Intercyza po ślubie

Warto mieć przy okazji świadomość, że intercyzę można podpisać zarówno przed związaniem się węzłem małżeńskim, jak i już w trakcie jego trwania. Umowa musi przybrać postać aktu notarialnego. Co ważne, nie obowiązuje wstecz, dlatego tak ważna jest data jej podpisania. Jeżeli intercyza małżeńska zostanie sporządzona po zaciągnięciu długu, może nie pozwolić na ochronę współmałżonka przed odpowiedzialnością z jego tytułu. Konieczne stanie się także podzielenie wypracowanego do tej pory majątku dorobkowego. Od momentu podpisania intercyzy po ślubie strony umowy będą dysponowały jedynie majątkami osobistymi.

Z drugiej strony umowa ta może regulować te kwestie w bardziej szczegółowy sposób, odnosząc się np. wybiórczo do określonych źródeł dochodów. Kwestie wspólności majątkowej mogą zostać również rozszerzone i objąć źródła dochodów, które w zwyczajnym trybie pozostają indywidualną własnością jednego z małżonków. Intercyzę można również modyfikować lub usunąć – w tym ostatnim przypadku dochodzi więc do powstania wspólnoty majątkowej.

Intercyza – wady wynikające z jej zawarcia

Warto pamiętać równocześnie, że małżonkowie, którzy zdecydują się na sporządzenie intercyzy, utracą także część przywilejów, którymi legitymują się małżeństwa. Podstawowym z nich jest wspólne rozliczenie podatku PIT, które bardzo często umożliwia odniesienie wymiernych korzyści podatkowych. Po podpisaniu intercyzy małżonkowie będą rozliczać się indywidualnie.

Trudniejsze może być również uzyskanie kredytu, ponieważ w takim przypadku bank nie będzie bowiem sumował zdolności kredytowej małżonków. W konsekwencji, może to wpłynąć zarówno na proponowane warunki, jak i na możliwość uzyskania zobowiązania we wskazanej wysokości w ogóle. O fakcie występowania intercyzy powinni być także poinformowani kontrahenci: przedsiębiorcy są zobowiązani do wskazania takiej informacji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), a brak stosownego zawiadomienia może powodować dalsze problemy.

Poprzedni artykułPełen sukces emisji crowdfundingowej Farm Fotowoltaiki
Następny artykułTokenizacja wkracza do świata piłki nożnej. Emisja tokenów projektu TRANSFER ze Sportis S.A.
Redaktor portalu PortfelPolaka.pl. Wiedzę z zakresu rynków finansowych i inwestowania zgłębiał na studiach ekonomicznych. Trader rynku OTC i Forex preferujący handel krótkoterminowy. Entuzjasta statystyki oraz analizy technicznej instrumentów finansowych.
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments