Estoński CIT w Polsce – o co chodzi? Wady i zalety

1336

Z dniem 1 stycznia 2022 roku, w wyniku wdrożenia rozwiązań Polskiego Ładu, w sposób istotny zmieniają się przepisy podatkowe. Co ważne, reformy nie dotyczą tylko osób fizycznych, ale i prawnych. Warto zwrócić uwagę, że choćby nowelizacja ustawy o CIT w ramach Polskiego Ładu wprowadziła duże zmiany w zakresie przepisów o ryczałcie od dochodów spółek, nazywanym potocznie estońskim CIT. Dzięki nim więcej podmiotów będzie mogło skorzystać z tej formy opodatkowania.

Na czym polega estoński CIT? Komu przysługuje ta forma opodatkowania? Jakie korzyści estoński CIT może zaoferować przedsiębiorcom, a jakie są natomiast wady ryczałtu od przychodów spółek? Na te pytania, odpowiedzi zostaną zaprezentowane poniżej:

Estoński CIT – co to jest? Kontur kraju i barwy flagi Estonii

Głównym założeniem estońskiego CIT, czyli ryczałtu od dochodów, jest to, że do momentu podziału zysku – czyli przeznaczenia go do wypłaty w formie dywidendy – lub pokrycia straty sprzed okresu opodatkowania estońskim CIT spółka, co do zasady, nie odprowadza podatku dochodowego. Zaliczki na podatek CIT nie są więc w tym przypadku płacone co miesiąc. Może to zdecydowanie poprawić sytuację płynnościową spółki i jej zdolności inwestycyjne, gdyż nie musi na bieżąco dzielić się zyskami z fiskusem.

Stawki estońskiego CIT

Dopiero w momencie, gdy nastąpi podział zysku lub pokrycie straty sprzed okresu opodatkowania estońskim CIT, spółka jest obowiązana zapłacić podatek. Od stycznia 2022 roku obowiązują następujące stawki:

  • 10% – dla spółek posiadających status “małego podatnika” i spółek rozpoczynających działalność
  • 20% – dla pozostałych spółek.

Pomniejszenie podatku z tytułu wypłaty dywidendy

Ponadto, podatek z tytułu wypłaty dywidendy ze spółki opodatkowanej estońskim CIT jest płacony na preferencyjnych zasadach, czyli podlega pomniejszeniu o:

  • 90% kwoty podatku należnego spółki przypadającego na udział wspólnika – w przypadku wypłaty ze spółki będącej małym podatnikiem
  • 70% kwoty podatku należnego spółki przypadającego na udział wspólnika – w przypadku wypłaty ze spółki niebędącej małym podatnikiem.

Niższe opodatkowanie zysków spółki

Dzięki temu mechanizmowi odliczenia, efektywne opodatkowanie zysków spółki wyniesie odpowiednio około 20% dla małego podatnika i 25% dla dużego podatnika. Dla porównania, w przypadku zasad ogólnych klasycznego CIT, te stawki wynoszą odpowiednio około 26,3% i 34,4%. Co ważne, efektywna stawka może okazać się jeszcze niższa, jeżeli do wypłaty nie zostanie przeznaczony cały zysk spółki.

Jaki dochód podlega opodatkowaniu estońskim CIT? Napis "podatek" i biurowe przedmioty

Należy jednak pamiętać, że mechanizm odliczenia, pozwalający na osiągnięcie takiego poziomu opodatkowania, można zastosować wyłącznie w przypadku klasycznej dywidendy, wypłacanej na podstawie uchwały o podziale zysku po zakończeniu roku obrotowego. Jest to o tyle ważne, że estoński CIT obejmuje także opodatkowanie innych kategorii dochodów. W efekcie opodatkowaniu estońskim CIT podlega dochód ustalony jako:

  • Zysk netto wypracowany w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej został przeznaczony do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom (dochód z tytułu podzielonego zysku) lub na pokrycie strat powstałych w okresie poprzedzającym okres opodatkowania ryczałtem (dochód z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat)
  • Wysokość wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą
  • Nadwyżka wartości rynkowej składników przejmowanego majątku lub wniesionego w drodze wkładu niepieniężnego ponad wartość podatkową tych składników (dochód z tytułu zmiany wartości składników majątku) – w przypadku łączenia, podziału, przekształcenia podmiotów lub wniesienia w drodze wkładu niepieniężnego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części
  • Suma zysków netto osiągniętych w każdym roku podatkowym stosowania opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej te zyski nie były zyskami podzielonymi lub nie zostały przeznaczone na pokrycie straty (dochód z tytułu zysku netto) – w przypadku podatnika, który zakończył opodatkowanie ryczałtem
  • Wartość przychodów i kosztów podlegających zgodnie z przepisami o rachunkowości zarachowaniu w roku podatkowym i uwzględnieniu w zysku netto, które nie zostały uwzględnione w tym zysku netto (dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych)
  • Dopłaty wypłacone w przypadku połączenia lub podziału podmiotów
  • Odsetki od udziału kapitałowego, wypłacane na rzecz wspólnika przez spółkę
  • Zysk przeznaczony na uzupełnienie udziału kapitałowego wspólnika spółki
  • Świadczenia pieniężne i niepieniężne wypłacone w przypadku zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce
  • Ukryte zyski.

Czym są ukryte zyski?

Ukrytymi zyskami są wszelkie świadczenia wykonane przez spółkę na rzecz podmiotów powiązanych, jeśli są one związane z prawem do udziału w zysku. Można do nich zaliczyć:

  • Kwoty pożyczek udzielonych przez spółkę udziałowcowi, akcjonariuszowi lub wspólnikowi wraz z odsetkami, prowizjami, wynagrodzeniami i opłatami od tych pożyczek
  • Świadczenia wykonane przez spółkę na rzecz fundacji prywatnej lub rodzinnej
  • Nadwyżkę wartości rynkowej transakcji kontrolowanej ponad ustaloną cenę tej transakcji
  • Nadwyżkę zwróconej kwoty dopłaty, wniesionej do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami, ponad kwotę wniesionej dopłaty
  • Wypłacone z zysku wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziałów (akcji) lub ze zmniejszenia wartości udziałów (akcji), z wystąpienia wspólnika ze spółki, ze zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce
  • Równowartość zysku przeznaczonego na podwyższenie kapitału zakładowego
  • Darowizny, w tym prezenty i ofiary wszelkiego rodzaju
  • Wydatki na reprezentację.

Podstawa opodatkowania

Podstawą opodatkowania w przypadku estońskiego CIT jest zatem:

  • Suma dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat – ustalona w miesiącu, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto
  • Suma dochodu z tytułu ukrytych zysków i dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą – ustalona w miesiącu, w którym wykonano świadczenie lub dokonano wypłaty lub wydatku
  • Dochód z tytułu zmiany wartości składników majątku – osiągnięty w miesiącu, w którym nastąpiło połączenie, podział, przekształcenie podmiotów lub wniesienie wkładu niepieniężnego
  • Dochód z tytułu zysku netto – osiągnięty w roku podatkowym, w którym zakończono opodatkowanie ryczałtem.

Jak i kiedy rozliczyć oraz zapłacić estoński CIT? Kobieta rozlicza podatek

Do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego podatnik musi złożyć deklarację o wysokości dochodu osiągniętego za poprzedni rok podatkowy. Deklarację składa do urzędu skarbowego elektronicznie – na formularzu CIT-8E. Deklaracja ma charakter informacyjny – płatność podatku następuje bowiem niezależnie od złożenia deklaracji, a termin zapłaty zależy od przedmiotu opodatkowania ryczałtem:

  • Ryczałt od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat należy wpłacić do 20. dnia siódmego miesiąca roku podatkowego
  • Ryczałt od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto należy wpłacić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano w całości lub w części wypłaty tego dochodu lub rozdysponowano nim w jakiejkolwiek innej formie, nie później niż do 20. dnia siódmego miesiąca roku podatkowego, w którym dokonano tej dyspozycji
  • Ryczałt od dochodu z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych należy wpłacić do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym przychody lub koszty powinny zostać zarachowane
  • Ryczałt od dochodu z tytułu ukrytych zysków i dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą należy wpłacić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty lub wydatku lub wykonano świadczenie
  • Ryczałt od dochodu z tytułu zmiany wartości składników majątku należy wpłacić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu przejęcia, przekształcenia lub wniesienia wkładu niepieniężnego.

Estoński CIT – dla kogo?

Estoński CIT w Polsce może być stosowany przez spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowe, spółki komandytowo-akcyjne i proste spółki akcyjne, jeżeli:

  • Przychody uzyskiwane: z wierzytelności, odsetek, pożyczek, opłat leasingowych, poręczeń, gwarancji, praw autorskich, praw własności przemysłowej, ze zbycia instrumentów finansowych oraz z transakcji z podmiotami powiązanymi; nie przekraczają 50% wszystkich przychodów spółki
  • Zatrudniają na podstawie: umowy o pracę co najmniej 3 osoby przez okres co najmniej 300 dni w roku podatkowym (w przypadku, gdy rokiem podatkowym nie jest okres kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych – przez co najmniej 82% dni przypadających w roku podatkowym) albo innej umowy niż umowa o pracę, przy czym wydatki na wynagrodzenia innych umów niż umowa o pracę stanowią co najmniej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, jeżeli w związku z wypłatą tych wynagrodzeń na podatniku ciąży obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych i składek ZUS
  • Udziałowcami, akcjonariuszami lub wspólnikami tych spółek są wyłącznie osoby fizyczne
  • Nie posiadają udziałów (akcji) w kapitale innej spółki, tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym lub w instytucji wspólnego inwestowania, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną
  • Za okres opodatkowania ryczałtem nie sporządzają sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości
  • Złożą zawiadomienie o wyborze opodatkowania ryczałtem do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego, w którym mają być opodatkowane ryczałtem
  • Podmiot nie jest przedsiębiorstwem finansowym w rozumieniu ustawy o CIT
  • Podmiot w zakresie swojej działalności gospodarczej nie udziela konsumentom kredytów
  • Podmiot nie jest podatnikiem osiągającym dochody z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej lub określonej w decyzji o wsparciu nowych inwestycji
  • Podmiot nie został postawiony w stan upadłości lub likwidacji.

Dodatkowe zasady

Warto dodać, że dla przedsiębiorstw, które dopiero startują w biznesie, czyli zakładają swoją spółkę lub są małymi podatnikami obowiązują pewne uproszczenia dotyczące warunków do skorzystania z estońskiego CIT. W efekcie przedsiębiorca, który startuje ma aż 4 lata, żeby dojść do poziomu 3 pracowników.

Ponadto, z uwagi na to, iż ewentualne opodatkowanie w ramach estońskiego CIT opiera się na danych księgowych, a nie podatkowych, przed rozpoczęciem korzystania z tej formy konieczne jest rozliczenie różnic pomiędzy bilansowymi i podatkowymi wartościami dotychczas osiągniętych przychodów i kosztów.

Okres opodatkowania estońskim CIT

Co również bardzo ważne, jeżeli zdecydujemy się na estoński CIT, będziemy musieli go stosować przez 4 bezpośrednio następujące po sobie lata podatkowe. Jeżeli w tym okresie nie zrezygnujemy z opodatkowania ryczałtem, okres opodatkowania na tych zasadach zostanie automatycznie przedłużony na kolejne 4 lata podatkowe.

Utrata prawa do opodatkowania estońskim CIT

Przedsiębiorca utraci prawo do opodatkowania estońskim CIT w przypadku:

  • Złożenia informacji o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem
  • Niespełnienia któregoś z warunków do opodatkowania ryczałtem
  • Nieprowadzenia ksiąg podatkowych lub prowadzenia ich w sposób niepozwalający na określenie wyniku finansowego netto w rozumieniu ustawy o rachunkowości
  • Przejęcia innego podmiotu w drodze łączenia albo podziału podmiotów lub otrzymania wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części nieopodatkowanego ryczałtem.

Jeśli utracimy prawo do opodatkowania ryczałtem od dochodów, ponowny wybór tych zasad jest możliwy po upływie 36 miesięcy po roku kalendarzowym, w którym utrata nastąpiła.

Korzyści dla firm wynikające ze stosowania estońskiego CIT

Bez podatku, jeśli reinwestujemy zyski Mężczyzna tnie wyraz "podatek"

Po pierwsze, spółka korzystająca z rozliczeń w ramach estońskiego CIT nie musi płacić podatku dochodowego na bieżąco, bowiem w tym przypadku płaci się go dopiero wtedy, gdy spółka wypłaca zysk. Oznacza to, iż dopóki środki wypracowywane przez firmę są reinwestowane, podatku płacić nie trzeba.

Uproszczona księgowość

Powyższa zasada znacznie upraszcza rozliczenia podatkowe. W estońskim CIT nie trzeba bowiem prowadzić ewidencji podatkowych w zakresie podatku dochodowego. Zostaje tylko kwestia zwykłej rachunkowości księgowej. Uproszczenie rozliczeń to efekt tego, że w estońskim CIT w ogóle nie interesuje nas dochód osiągany na bieżąco, a jedynie moment wypłaty zysków, przede wszystkim poprzez dywidendę płaconą przez spółkę wspólnikom. Dlatego w estońskim CIT nie jest wymagana dodatkowa ewidencja księgowa i płacenie podatku na bieżąco.

Niższy podatek

Trzecim niezwykle pozytywnym efektem estońskiego CIT jest wspomniana już niższa efektywna stawka podatkowa niż w przypadku standardowych rozliczeń. Przy standardowych rozliczeniach podatek jest płacony w dwóch różnych momentach – na bieżąco i przy wypłacie dywidendy. Tymczasem w estońskim CIT zarówno spółka, jak i wspólnik płacą podatek w tym samym momencie – przy wypłacie lub otrzymaniu dywidendy. Dodatkowo łączna efektywna stawka podatku jest wyraźnie niższa niż w zwykłym systemie.

W przypadku małych podatników podatek w estońskim CIT wynosi bowiem łącznie 20%, a w przypadku większych podatników łączne opodatkowanie – na poziomie spółki i wspólnika – wynosi tylko 25%. W klasycznym systemie natomiast łączna efektywna stawka podatkowa to odpowiednio ponad 26,3% dla małych i 34,4% dla większych podatników.

Wady estońskiego CIT

Brak możliwości skorzystania z ulg i odliczeń

W pierwszej kolejności warto zauważyć, że podatnik korzystający z estońskiego CIT traci prawo do korzystania z ulg podatkowych (takich jak B+R czy IP Box), jak również możliwości odliczania darowizn, czy rozliczania strat – z pewnymi wyjątkami w zakresie strat z okresów sprzed wejścia w system ryczałtowy.

Opodatkowanie ukrytych zysków

Co równie ważne, należy pamiętać, że estońskim CIT opodatkowane są nie tylko wypłaty zysku w formie klasycznej dywidendy wypłaconej na podstawie uchwały udziałowców, ale również szereg innych dochodów, w tym opisane wyżej ukryte zyski, które są dziś przedmiotem wielu sporów pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi.

Chcesz przejść na estoński CIT? Najlepiej zrób to jeszcze w styczniu

Przejście na estoński CIT to decyzja podatnika. Aby to zrobić, należy złożyć zawiadomienie o wyborze tej formy opodatkowania do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Można to zrobić do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym chce się skorzystać z estońskiego CIT, ale także w trakcie roku podatkowego. Przy takim przejściu w trakcie roku podatkowego trzeba jednak rozliczyć CIT na normalnych zasadach, zamknąć księgi i sporządzić sprawozdanie finansowe. Tym samym lepiej podjąć tę decyzję już teraz.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments