Era postprawdy — czy mamy problem z brakiem dostępu do rzetelnych informacji?

Udostępnij

Szum informacyjny i brak rzetelnych źródeł informacji to ogromny problem. Postprawda stała się szczególnie niebezpiecznym narzędziem w czasie pandemii i zaraz po wybuchu wojny na Ukrainie. Ale czym właściwie jest postprawda? Jakie są jej skutki i czy można jej przeciwdziałać?

Co to jest postprawda?

Postprawda to zjawisko, w którym emocje, opinie i przekonania mają większe znaczenie niż fakty i dowody. Termin ten pojawił się na początku XXI wieku, a jego popularność zaczęła rosnąć wraz z rozwojem mediów społecznościowych i łatwym dostępem do informacji w Internecie. Główne cechy postprawdy to:

  • epoka postprawdy manipulacja emocjami odbiorcy, zamiast prezentowania rzetelnej informacji,
  • uproszczone i przerysowane wizerunki rzeczywistości, które są bardziej chwytliwe dla odbiorców niż subtelne, ale prawdziwe informacje,
  • ignorowanie faktów i dowodów naukowych, które nie pasują do przekazu,
  • kierowanie się ideologicznymi i światopoglądowymi przekonaniami, a nie racjonalnym podejściem do problemów.

Przykłady postprawdy w mediach i polityce są obecne na całym świecie i dotyczą różnych kwestii. W Polsce można wspomnieć między innymi o rozpowszechnianiu przez niektóre media teorii spiskowych dotyczących pandemii COVID-19, w tym twierdzenia, że to „plandemia” lub „fałszywa pandemia”. Kolejnym przykładem postprawdy w Polsce, było wprowadzenie przez część mediów pojęcia „ideologii LGBT”, które sugeruje, że równość i prawa osób LGBT+ to niebezpieczne idee, a nie uzasadnione postulaty.

Wszystkie przykłady postprawdy w mediach i polityce są niebezpieczne, ponieważ mogą prowadzić do dezinformacji, wprowadzania w błąd i nierzetelnego podejścia do faktów. Warto być świadomym tego zjawiska i krytycznie podchodzić do informacji, które otrzymujemy z różnych źródeł. Jakie negatywne skutki może mieć postprawda? Nieprawdziwe informacje mogą mieć naprawdę poważne konsekwencje dla całego społeczeństwa.

Jakie są skutki postprawdy?

Skutki postprawdy mogą być bardzo poważne dla społeczeństwa. Zjawisko to może wpłynąć na sposób, w jaki ludzie postrzegają rzeczywistość i podejmują decyzje, co z kolei może mieć negatywne konsekwencje dla funkcjonowania społeczeństwa i demokracji.

Jednym z najniebezpieczniejszych skutków postprawdy jest dezinformacja i wprowadzanie ludzi w błąd. Manipulowanie faktami i ignorowanie naukowych dowodów może prowadzić do błędnych przekonań, a nawet wprowadzania w błąd w sprawach zdrowotnych, politycznych i społecznych. To z kolei może skutkować podejmowaniem złych decyzji i podejściem do problemów w sposób nieracjonalny.

Postprawda może również prowadzić do wzrostu polaryzacji społecznej. Manipulowanie emocjami i przekazem może prowadzić do tworzenia się grup o przeciwstawnych przekonaniach, które trudno jest pogodzić. To z kolei może utrudnić dialog i prowadzić do konfliktów, co zagraża funkcjonowaniu demokracji.

epoka postprawdy Kolejnym skutkiem postprawdy może być utrata zaufania do mediów i instytucji demokratycznych. Manipulowanie faktami i ignorowanie naukowych dowodów może prowadzić do utraty zaufania do mediów i instytucji, które powinny być wiarygodne i rzetelne. To z kolei może prowadzić do utraty zaufania do demokratycznych instytucji, a nawet do podejścia antydemokratycznego.

Ostatecznie, skutki postprawdy mogą być negatywne dla funkcjonowania społeczeństwa i demokracji, ponieważ prowadzą one do nieracjonalnego podejścia do faktów i problemów. Warto zwracać uwagę na to zjawisko i krytycznie podchodzić do informacji, które otrzymujemy z różnych źródeł, aby uniknąć dezinformacji i manipulacji. Ale dlaczego w ogóle pojawiła się postprawda?

Skąd wzięła się postprawda?

Postprawda jest zjawiskiem, które wynika z wielu czynników, w tym z rozwoju technologii i Internetu, ale także z przemian w mediach i polityce. Jednym z kluczowych czynników, które przyczyniły się do powstania postprawdy, jest rozwój Internetu i mediów społecznościowych. Dzięki nim każdy może publikować informacje i opinie bez większych ograniczeń, co z jednej strony zwiększa pluralizm w dyskursie publicznym, ale z drugiej strony otwiera drogę do rozpowszechniania dezinformacji i manipulacji.

Innym czynnikiem są przemiany, do których doszło w mediach tradycyjnych, które coraz bardziej stają się przedsiębiorstwami skupiającymi się na zyskach. Wiele mediów skupia się na publikowaniu informacji, które przyciągną najwięcej czytelników, a niekoniecznie na tym, co jest ważne i prawdziwe.

epoka postprawdy W polityce postprawda może mieć swoje źródła w takich zjawiskach jak populizm i demagogia, które skupiają się na emocjach i manipulacji, a nie na faktach i argumentach. Politycy mogą stosować postprawdę, aby przyciągnąć wyborców i zdobyć poparcie dla swoich idei, nawet jeśli są one nieracjonalne lub nieprawdziwe.

Postprawda może być również skutkiem zwiększonej konkurencji w przestrzeni mediów i polityki, gdzie coraz więcej osób i organizacji stara się przyciągnąć uwagę swojego odbiorcy. W celu zdobycia zainteresowania odbiorców media często sięgają po manipulacje i dezinformacje, aby przyciągnąć uwagę i zyskać popularność.

Wszystkie te czynniki przyczyniły się do powstania postprawdy, która jest coraz bardziej obecna w naszym życiu codziennym i staje się poważnym wyzwaniem dla funkcjonowania demokracji i społeczeństwa. Ale czy możemy w jakiś sposób walczyć z postprawdą? W walce z postprawdą może pomóc wspieranie rzetelnych źródeł informacji.

Jak przeciwdziałać postprawdzie?

Przeciwdziałanie postprawdzie jest trudnym zadaniem, ale istnieją sposoby na walkę z dezinformacją i manipulacją w mediach. Warto zwrócić uwagę na wiarygodność źródeł informacji, sprawdzać ich pochodzenie i zastanowić się, kto może zyskać na publikacji danej informacji. Poza tym warto wspierać rzetelne media i źródła informacji.

epoka postprawdy Społeczeństwo powinno aktywnie monitorować przekazywane informacje i podejmować kroki, aby zwrócić uwagę na manipulacje i dezinformacje. Istotne jest również wprowadzenie regulacji prawnych, które zobowiązałyby media i polityków do publikowania prawdziwych informacji oraz karania osób lub organizacji, które przekazują nieprawdę. Państwo powinno działać w celu ochrony przed manipulacjami i dezinformacją. Istotne jest, aby władze państwowe informowały o tym, jakie działania podejmują w celu ochrony przed dezinformacją oraz jakie narzędzia są dostępne dla społeczeństwa w celu zwalczania postprawdy.

Era postprawdy

W dzisiejszych czasach problem szumu informacyjnego i braku rzetelnych źródeł informacji jest coraz bardziej widoczny. Postprawda to zjawisko, w którym emocje, opinie i przekonania mają większe znaczenie niż fakty i dowody. Przykłady postprawdy w mediach i polityce są obecne na całym świecie i dotyczą różnych kwestii. Skutki postprawdy mogą być bardzo poważne dla społeczeństwa, w tym dezinformacja i wprowadzanie ludzi w błąd, wzrost polaryzacji społecznej oraz utrata zaufania do mediów i instytucji demokratycznych. Dlatego warto być świadomym tego zjawiska i krytycznie podchodzić do informacji, które otrzymujemy z różnych źródeł.

Patrycja Grzebyk
Patrycja Grzebyk
Redaktorka Portfelu Polaka. Ukończyłam studia licencjackie na kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Śląskim. Specjalizuje się w tematyce społecznej, finansowej i prawnej.

Najnowsze

Zobacz również