Czym są złote wizy i złote paszporty? Komu przysługują?

Udostępnij

Przez wiele osób przynależenie do państw Unii Europejskiej uznawane jest za duży przywilej. Swobodne przemieszczanie się pomiędzy państwami członkowskimi, to nie jedyna zaleta posiadania obywatelstwa w krajach należących do wspólnoty. Jednak co się dzieje w momencie, kiedy obywatelstwo i pobyt w UE można zwyczajnie kupić?

Złote dokumenty — czym jest złoty paszport i złota wiza?

złote paszporty, złote wizyObywatelstwo i możliwość życia w krajach europejskich, a zwłaszcza w krajach należących do Unii Europejskiej jest uznawane za ogromny przywilej. Oczywiście istnieją państwa, które mimo możliwości wstępu do Unii świadomie z tego rezygnują. Taka sytuacja jest w przypadku Norwegii i Szwajcarii, które spełniają wszystkie wymogi państw członkowskich, a mimo to nie zdecydowały się na dołączenie do europejskiej wspólnoty. Jednak zdecydowana większość europejskich krajów cieszy się z przynależności do wspólnoty lub pragnie do niej dołączyć. Nie tylko całe państwa chcą zostać członkami Unii Europejskiej. Zależy na tym także pojedynczym obywatelom, a ci, którzy mają szansę, chętnie uzyskują obywatelstwo w krajach należących do wspólnoty w inny sposób. W końcu w normalnych warunkach na obywatelstwo czeka się latami.

Złote paszporty to nic innego jak wykupienie sobie obywatelstwa w niektórych państwach Unii Europejskiej. Cały proces polega na przyznaniu obywatelstwa, a co za tym idzie prawa do pobytu na terenie konkretnego kraju Unii w zamian za inwestycje na jego terenie. Jest to nic innego, jak zakup obywatelstwa. Natomiast złota wiza, inaczej nazywana wizą inwestorską, to prawo do pobytu na terenie danego kraju. Złote wizy pozwalają inwestorom bez ograniczenia czasowego przebywać w konkretnym państwie.

Komu przysługuje złoty dokument?

Złota wiza i złoty paszport to dokumenty, które mogą otrzymać zamożniejsi obywatele państw, które nie należą do Unii Europejskiej. W praktyce osoby takie muszą poczynić inwestycje finansowe w wybranym kraju należącym do wspólnoty. Program złotych dokumentów miał zachęcić zagranicznych inwestorów do współpracy i inwestycji w państwach europejskich. W praktyce nie jest on najlepiej uregulowany.

dokumentyW normalnych warunkach starania o obywatelstwo jest znacznie trudniejsze. Przeciętna osoba początkowo musi zdobyć zezwolenie na pobyt. Następnie po kilku latach przebywania na terenie danego kraju może starać się o obywatelstwo i stały pobyt.

Najwięcej złotych dokumentów zostało wydanych Chińczykom i Rosjanom. Polski Instytut Spraw Międzynarodowych podaje, że około 50% posiadaczy złotych paszportów to właśnie Azjaci, natomiast Rosjanie stanowią 25%.

Dlaczego złota wiza i złoty paszport budzą tyle kontrowersji?

Zachęcanie zagranicznych inwestorów do wejścia na rynek europejski nie jest niczym dziwnym, jednak program budzi wątpliwości coraz częściej. Od jakiegoś czasu toczą się rozmowy na temat likwidacji złotych dokumentów.

W praktyce w programie nie jest dokładnie określone, w co powinni zainwestować obywatele z zagranicy. Nie muszą oni także realnie przebywać na terenie danego państwa, żeby starać się o otrzymanie złotej wizy czy złotego paszportu.

Jakie kraje oferują złote dokumenty?

Nie wszystkie państwa Unii dają zagranicznym inwestorom możliwość otrzymania któregoś ze złotych dokumentów. O złoty paszport można ubiegać się aktualnie tylko w trzech państwach należących do wspólnoty europejskiej. Dokładniej obywatelstwo za inwestycje można nadal otrzymać w Bułgarii, na Malcie i na Cyprze. Chociaż państwa te zaczęły planować programy, które mają całkowicie zlikwidować złote paszporty, to nadal można je otrzymać.

złote wizyZe złotą wizą jest nieco inaczej, ponieważ aż dwanaście państw prowadzi program nieograniczonego pobytu dla zagranicznych inwestorów. Natomiast minimalny poziom inwestycji, jaką musi poczynić obcokrajowiec, aby otrzymać taki dokument, waha się od 60 tysięcy do 1,25 mln euro.

Złote dokumenty dają mnóstwo możliwości

Program, który oferuje paszport lub wizę za gotówkę, uważany jest coraz częściej za szkodliwy i ma negatywny wpływ na wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej. W praktyce zagraniczny inwestor, otrzymując złoty paszport, zostaje obywatelem nie tylko kraju, w którym się o niego starał, ale także staje się obywatelem Unii Europejskiej.
Nie każdy zdaje sobie sprawę, jak wiele otrzymujemy, jako obywatele Unii. Możemy między innymi:

  • swobodnie przemieszczać się po terytorium państw członkowskich,
  • swobodnie osiedlać się na terytorium państw członkowskich,
  • głosować i kandydować w wyborach do Parlamentu Europejskiego,
  • głosować w wyborach lokalnych,
  • składać petycję do Parlamentu Europejskiego,
  • zwracać się do powołanego przez Parlament Europejski – Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wszystkie prawa i przywileje, które wynikają z obywatelstwa w państwie należącym do wspólnoty, otrzymuje inwestor, który uzyskał złoty paszport. Uważa się, że złote dokumenty mogą zwiększać korupcję, ułatwiają obroty i pranie brudnych pieniędzy, a także sprzyjają unikaniu podatków i są zagrożeniem dla bezpieczeństwa państw członkowskich.

Rosyjscy oligarchowie mają złote dokumenty

wojna na UkrainieWraz z wybuchem wojny w Ukrainie, która wywołana została przez rosyjską agresję, na Rosję zostały nałożone sankcje, które stopniowo zaczęły być coraz bardziej dotkliwe. Sankcje zostały nałożone nie tylko na Federację Rosyjską, ale także na konkretne osoby z najbliższego otoczenia Władimira Putina, jak i na samego prezydenta kraju. Jednocześnie o programie złotych wiz i złotych paszportów zaczęło być głośno. Niektórzy rosyjscy oligarchowie mają złote dokumenty, które kupili dzięki inwestycjom w europejskich państwach.

Wielka Brytania, która co prawda nie jest już w Unii Europejskiej, zaczęła cofać wcześniej wystawione złote wizy Rosjanom. Dodatkowo posłowie Parlamentu Europejskiego wezwali rządy państw członkowskich wspólnoty europejskiej do wycofania wniosków rosyjskich oligarchów i nie wydawania kolejnych złotych dokumentów.

Uchodźcy, którzy uciekają z terenów objętych wojną lub szukają lepszego życia w krajach Unii Europejskiej marzą o paszporcie i obywatelstwie. W praktyce takie osoby mają przed sobą długą drogę i lata starania się o uzyskanie statusu obywatela Unii. Zamożni rosyjscy oligarchowie do tej pory mogli najzwyczajniej w świecie kupić sobie obywatelstwo lub możliwość nieograniczonego pobytu na terenie państw członkowskich.

Unia Europejska 1 marca 2022 roku przyjęła rezolucję, która zobowiązuje kraje członkowskie, które stosują praktykę wydawania złotych paszportów i złotych wiz do sprawdzenia inwestorów. Państwa te mają cofnąć złote dokumenty obywatelom pochodzącym z Federacji Rosyjskiej. Przede wszystkim mają być cofnięte tym bogatym Rosjanom, którzy są w jakiś sposób powiązani z firmami objętymi sankcjami.

Patrycja Grzebyk
Patrycja Grzebyk
Redaktorka Portfelu Polaka. Ukończyłam studia licencjackie na kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Śląskim. Specjalizuje się w tematyce społecznej, finansowej i prawnej.

Najnowsze

Zobacz również