Czym jest WIBOR i jak jest ustalany?

Udostępnij

WIBOR to skrót od “Warsaw Interbank Offered Rate”. Same banki wskazują, że wskazuje on wysokość oprocentowania na rynku międzybankowym, na jaką banki umawiają się, aby udzielać sobie wzajemnie pożyczek.

Nie jest to jednak średnia stopa procentowa po jakiej rzeczywiście są udzielane pożyczki na rynku międzybankowym, lecz średnia stopa procentowa po jakiej największe banki w Polsce byłyby skłonne udzielić innym bankom pożyczki w polskiej walucie.

WIBOR opiera się zatem o deklaracje banków w zakresie wysokości oprocentowania transakcji, które banki byłyby gotowe zawrzeć, gdyby pojawiła się taka potrzeba. Co więcej, deklaracje te nie są nawet w żaden sposób wiążące. WIBOR nie jest zatem uzależniony od rzeczywistych zdarzeń ekonomicznych.

Czy banki pożyczają sobie pieniądze?

Okazuje się, że banki działające w Polsce obecnie mają sporą nadpłynność – czyli wysoką przewagę depozytów nad kredytami. Mało tego – okazuje się, że banki w Polsce mają dziś więcej środków na swoich kontach niż są w stanie pożyczyć kredytobiorcom.

Na dodatek, banki posiadają dziś więcej środków w związku z rekordowymi zyskami tego sektora w ostatnich latach. Okazuje się, że Komisja Nadzoru Finansowego wskazała, iż zysk netto sektora bankowego w pierwszym kwartale 2023 roku wyniósł 8,83 miliarda złotych, co oznacza wzrost rok do roku o 42%.

Co więcej, za rekordowe zyski banków w ostatnich latach odpowiada właśnie wzrost stawki WIBOR. Wszystko to oznacza, że banki dziś absolutnie nie muszą pożyczać środków od innych banków.

Kto faktycznie ustala stawkę WIBOR?

Administratorem wskaźnika WIBOR jest GPW Benchmark – podmiot niezależny od banków. Należy jednak zwrócić uwagę, że GPW Benchmark w rzeczywistości nie ma żadnego wpływu na to, jak jest wysokość stawki WIBOR, gdyż jest on całkowicie uzależniony od danych przekazywanych mu przez banki.

Z Regulaminu stawek referencyjnych WIBID i WIBOR wynika bowiem, że “administrator ustala stawki referencyjne zgodnie z metodą ustalania stawek w oparciu o kwotowania przekazywane administratorowi przez uczestników fixingu w ramach fixingu”.

Wspomniane kwotowania stanowią dane przekazywane przez 10 największych banków w Polsce (to one są uczestnikami fixingu), w procesie ustalania stawki WIBOR. Rola administratora jest więc tutaj czysto techniczna.

W opisie metody ustalania stawek referencyjnych możemy zaś przeczytać, że “w każdym dniu fixingu administrator ustala wartość uśrednioną przez uczestników fixingu kwotowań na dany termin fixingowy według następujących zasad:

  • Po usunięciu czterech notowań skrajnych, w przypadku gdy zgłoszono nie mniej niż 10 kwotowań,
  • Po usunięciu jednego najniższego i jednego najwyższego notowania, w przypadku gdy zgłoszono 8 lub 9 kwotowań,
  • Bez odrzucenia żadnego kwotowania, w przypadku zgłoszenia 6 lub 7 kwotowań”.

W opisie metody ustalania stawek referencyjnych możemy również przeczytać wprost, że “administrator nie korzysta ze swobody uznania przy opracowywaniu stawek referencyjnych”. W praktyce, nie ma żadnych wątpliwości, że podmioty, które naprawdę decydują o wysokości stawki WIBOR – to 10 największych banków w Polsce.

Które banki realnie decydują o wysokości stawki WIBOR?

Na liście 10 największych banków w Polsce znajdziemy:

Powyższe 10 banków ma zatem decydujący wpływ na to, w jakiej wysokości ich kredytobiorcy będą płacić raty kredytów – czyli jakie zyski sektor bankowy będzie osiągać kosztem kredytobiorców.

Jakub Bandura
Jakub Bandura
Redaktor portalu PortfelPolaka.pl. Wiedzę z zakresu rynków finansowych i inwestowania zgłębiał na studiach ekonomicznych. Trader rynku OTC i Forex preferujący handel krótkoterminowy. Entuzjasta statystyki oraz analizy technicznej instrumentów finansowych.

Najnowsze

Zobacz również