Cisza wyborcza – kiedy obowiązuje i co grozi za jej złamanie?

Udostępnij

Cisza wyborcza stanowi jeden z kluczowych elementów procesu wyborczego w wielu krajach świata – w tym w Polsce. Jest to okres, w którym wszelkie działania związane z kampanią wyborczą są zabronione.

Kiedy dokładnie obowiązuje i co ma na celu cisza wyborcza? Jakie są konsekwencje jej naruszenia? Przekonamy się poniżej:

Cisza wyborcza – co to? Wybór kandydata na pracownika

Cisza wyborcza to okres przed dniem wyborów, w którym wszelkie działania związane z kampanią wyborczą są zabronione.

Cisza wyborcza ma na celu zapewnienie wyborcom czasu na refleksję przed podjęciem finalnej decyzji na kogo oddać swój głos bez wpływu zewnętrznych czynników, takich jak reklamy czy debaty. Pozwala to na uniknięcie ostatnich chwil emocjonalnej manipulacji i agitacji, która mogłaby wpłynąć na wybór wyborców w nieprzemyślany sposób.

Kluczową rolę w przestrzeganiu ciszy wyborczej odgrywają oczywiście media – zarówno tradycyjne, jak internetowe. Są one bowiem odpowiedzialne za zapewnienie, że ich treści są zgodne z obowiązującym prawem.

Cisza wyborcza – zasady

W Polsce cisza wyborcza rozpoczyna się na 24 godziny przed dniem głosowania i trwa do chwili zamknięcia lokali wyborczych w dniu głosowania, co zazwyczaj następuje o godzinie 21:00. Cisza wyborcza obejmuje zatem pełne 24 godziny przed rozpoczęciem głosowania oraz cały czas trwania głosowania.

W przypadku tegorocznych wyborów parlamentarnych, cisza wyborcza rozpocznie się w sobotę, 14 października o północy i najprawdopodobniej potrwa do niedzieli, 15 października, do godziny 21:00.

Podczas ciszy wyborczej zakazane jest prowadzenie wszelkiej działalności agitacyjnej na rzecz partii politycznych, komitetów wyborczych czy kandydatów. Działalność agitacyjna obejmuje rozpowszechnianie materiałów wyborczych, zwoływanie zgromadzeń, organizowanie pochodów i manifestacji oraz wygłaszanie przemówień.

Co istotne, także w lokalach wyborczych nie wolno prowadzić żadnej agitacji, ani rozmawiać o wyborach w jakikolwiek sposób, który mógłby wpłynąć na decyzję innych wyborców. Nie wolno też eksponować napisów, znaków ani symboli związanych z kandydatami czy komitetami wyborczymi.

Warto również mieć świadomość, że w okresie ciszy wyborczej zakazane jest również publikowanie na portalach internetowych oraz udostępnianie materiałów dotyczących kandydatów na platformach społecznościowych. Dodatkowo, w trakcie trwania ciszy wyborczej, niedozwolone jest również modyfikowanie istniejących już publikacji dotyczących wyborów, bądź kandydatów.

Ponadto, w czasie ciszy wyborczej, media – zarówno tradycyjne, jak i internetowe – nie mogą publikować nowych sondaży wyborczych ani komentować wyników wcześniejszych sondaży.

Cisza wyborcza – co wolno? Biznesmeni przygotowują zmowę przetargową

Co ważne, naruszeniem ciszy wyborczej nie jest zachęcanie do wzięcia udziału w wyborach, jeżeli nie agituje się na rzecz określonego kandydata lub komitetu wyborczego.

Zachęcanie lub zniechęcanie do głosowania w referendum stanowi jednak naruszenie ciszy referendalnej, gdyż frekwencja w przypadku takiego głosowania decyduje o tym, czy referendum jest wiążące.

Ponadto, w czasie ciszy wyborczej nie jest konieczne usuwanie wcześniej opublikowanych treści związanych z wyborami. Ograniczenie obejmuje wyłącznie dodawanie nowych treści i dotyczy zarówno sfery internetowej, jak i samych plakatów, banerów czy innych form reklamy politycznej, które są eksponowane na mieście.

Złamanie ciszy wyborczej – kara

W Polsce złamanie zakazu agitacji w okresie ciszy wyborczej stanowi wykroczenie, podczas gdy ujawnianie wyników sondaży, zachowań wyborczych oraz prognozowanych rezultatów wyborów jest uznawane za przestępstwo.

Konkretna kara zależy od skali i rodzaju naruszenia. Za naruszenie zakazu agitacji wyborczej grozi kara grzywny, sprecyzowana w art. 24 Kodeksu wyborczego – wynosi ona od 20 do 5000 złotych.

Podawanie wyników sondaży w trakcie ciszy wyborczej skutkuje zaś sankcją w wysokości od 500 tysięcy do 1 miliona PLN . Wszelkie przypadki łamania ciszy wyborczej należy zgłaszać policji. O tym, czy zakaz agitacji w czasie ciszy wyborczej został złamany, decydują organy ścigania i sąd.

Czy cisza wyborcza obowiązuje na całym świecie?

Choć może się to wydawać zaskakujące, istnieją kraje, w których w prawodawstwie nie istnieje instytucja ciszy wyborczej. Należą do nich między innymi Niemcy.

Dodatkowo, od 1992 roku także Stany Zjednoczone zaniechały stosowania ciszy wyborczej, po tym jak Sąd Najwyższy orzekł, że jest ona niezgodna z konstytucją. W praktyce, jedynym ograniczeniem jest zakaz wieszania plakatów oraz innych form agitacji, lecz obowiązuje on wyłącznie w obrębie komisji wyborczych.

Cisza wyborcza – kluczowy element demokratycznych wyborów urna wyborcza

Podsumowując, cisza wyborcza jest kluczowym elementem demokratycznego procesu wyborczego, mającym na celu zapewnienie nieskrępowanej i świadomej decyzji wyborców.

Przestrzeganie ciszy wyborczej jest nie tylko obowiązkiem, ale i wyrazem szacunku dla demokratycznych wartości oraz innych uczestników procesu wyborczego. Mimo wszystko, niektóre kraje – w tym Niemcy i Stany Zjednoczone nie stosują ciszy wyborczej.

Jakub Bandura
Jakub Bandura
Redaktor portalu PortfelPolaka.pl. Wiedzę z zakresu rynków finansowych i inwestowania zgłębiał na studiach ekonomicznych. Trader rynku OTC i Forex preferujący handel krótkoterminowy. Entuzjasta statystyki oraz analizy technicznej instrumentów finansowych.

Najnowsze

Zobacz również